Friday, July 17, 2026
  • العربية
صحيفة روناهي
  • JIN
  • NÛÇE
  • ROJEV
  • POLÎTÎKA
  • CIVAK Û JIYAN
  • Aborî û ekolojî
  • Serbest
  • ÇAND Û HUNER
  • Bêtir
    • QUNCIK NIVÎS
    • CîHAN
    • Ramanê Rêbertiyê
    • Ronahî
    • Çare
    • Fener
    • ÇAVIKA RONAHÎ
    • HAJMARA PDF
    • Kovara Mizgîn
    • KARÎKATOR
No Result
View All Result
صحيفة روناهي
  • JIN
  • NÛÇE
  • ROJEV
  • POLÎTÎKA
  • CIVAK Û JIYAN
  • Aborî û ekolojî
  • Serbest
  • ÇAND Û HUNER
  • Bêtir
    • QUNCIK NIVÎS
    • CîHAN
    • Ramanê Rêbertiyê
    • Ronahî
    • Çare
    • Fener
    • ÇAVIKA RONAHÎ
    • HAJMARA PDF
    • Kovara Mizgîn
    • KARÎKATOR
No Result
View All Result
Rojnameya Ronahî
No Result
View All Result

Zanista jinê ‘jineolojî’

05/03/2023
in QUNCIK NIVÎS
A A
Divê hikumeta Şamê dorpêça li ser Şehba rake
Share on FacebookShare on Twitter

Sozdar Demîr

Jineolojî yekem car di sala 2008’an de ji aliyê Rêber Abdullah Ocalan ve di pirtûka sosyolojiya azadîyê de hat pêşniyarkirin. Rêber Abdullah Ocalan di nirxandinên xwe de gotibû: “Heta jin azad nebe civak jî azad nabe. Asta azadiya jinan, asta azadiya civakê diyar dike.”

Di vir de ez dixwazim hinek balê bikşînim li ser zihniyeta paşverû ya civaka me û têkiliya jin û mêr.

Teoriya mêrkujiyê di sala 1996’an de ji aliyê Rêber Abdullah Ocalan ve weke prensîba bingehîn a sosyalîzmê hat pêşandan. Di wê demê de bal kişand ser girîngiya rawestana li ser têkiliya mêrtiyê ya bi desthilatdariya bi şiddet û desteserkirina keda jinê re.

Yanî ji bo ku bingehên mêraniya kevneşopî û paşverû ya ku rojane bi milyonan jinan dikuje û zilmê li wan dike. Mêranî li ser serê mirovahiyê veguheriye belayê.

Gelo di civakek ewqas paşverû de mirov dikare behsa azadiyê bike?

Ne mimkûn e ku mirov behsa têkiliya azadîxwaz a jin û mêr bike. Ji ber vê yekê weke şertê bingehîn ê rizgariyê, xebat li ser rizgarbûna ji hemû şopên zihniyeta kevneperest û ronîkirina wê li ser tevger û têkiliyên rojane ye.

Bi pêşniyara Rêber Abdullah Ocalan de Jineolojî cara ewil di sala 2011’an de rêxistinbûna xwe li çiyayên azad ava kir. Her wiha konferansa xwe ya yekem jî di sala 2015’an de bi tevlibûna 140 delegeyan pêk anî.

Di wê konferansê de rêxistinkirin û belavkirina jineolojî li cihanê weke biryarek sereke hat dîtin. Jineolojî li dijî sîstema mêr-dewletî jiyana komînal, demokratîk û azadîxwaziya jinê esas digre. Têkiliya jin- xweza, jin-jiyan, jin- mêr, jin – azadî,  jin û zanîst, jin – afirînerî lêkolin dike û rastiya jiyanê derdixîne holê. Tiştên nû li jiyanê zêde dike, ji bo wê jî qadeke berfireh û zanisteke dewlemend şîrove dike.

Armanca Jineolojiyê ew e ku pergala exlaqî û polîtîk ya civakî bi rêxistin û nûjen bike. Jineolojî di sedsala 21’ê de, xwe bi rêxistin kir û armanc dike ku rastiya jinan a ku hatiye tunekirin ronî bike. Jineolojî koletiya ku li ser jinan hatiye ferzkirin ji holê radike û pênaseya wê ya rast derdixîne holê.

Xwezaya jiyanê dualî ye, mê û nêr – jin û mêr e.

Ger têkiliyek watedar di navbera her du zayendan de hebe, wê jiyan, xweza, azadî û wekhevî baş û bi xweşî bimeşe û dewam bike. Bêguman zanista civakî, dikare bi zanista Jineolojiyê û li derdora jinê bi pêş bikeve. Ger dîrok rast were dîtin wê roja îro jî rast were xwendin.

Jineolojî dîroka civakê li ser berhemên şaristaniya demokratik ava dike.  Di roja îro de  siyaset, civak, ekolojî, demografya,  tenduristî, perwerde û aborî lêkolîn dike. Di çarçoveya jinê de li van xalan dinêre.

Li cîhanê hebûna jinan, bi şer, koçberî, xizanî, bêkarî, polîtîkayên perwerde, tenduristiya saziyên despot  û  gefxwerinê re rû bi rû ye. Jineolojî weke zanistekê, têkoşîna azadî û hebûna jinê dike armanca xebata xwe. Îro li seranserî Bakur û Rojhilatê Suriyê û tevahî cihanê bûye îlmê sereke yê rizgariya ji pirsgirêkan re. Em îro dikarin bêjin ku ev pêşniyara Rêber Abdullah Ocelan bûye hêviya hemû jinan…

ShareTweetPin

Herî Dawî

Li bajarê Dêrikê 257 şehîd hatin bibîranîn
NÛÇE

Li bajarê Dêrikê 257 şehîd hatin bibîranîn

16/07/2026
Bi boneya Şoreşa 19’ê Tîrmehê, Kongra Star bi Tevgera Jinên Ciwan Komxebatek li dar xistin
NÛÇE

Bi boneya Şoreşa 19’ê Tîrmehê, Kongra Star bi Tevgera Jinên Ciwan Komxebatek li dar xistin

16/07/2026
RÊWÎTİYA 14 SALAN A ŞOREŞA 19’Ê TÎRMEHÊ
HAJMARA PDF

RÊWÎTİYA 14 SALAN A ŞOREŞA 19’Ê TÎRMEHÊ

15/07/2026
Bi kamîreya Lîloz Hisên
ÇAVIKA RONAHÎ

Bi kamîreya Lîloz Hisên

15/07/2026
Fatma Ehmed bi tayên pembo û hiriyê çanda Kurdewarî diparêze
CIVAK Û JIYAN

Fatma Ehmed bi tayên pembo û hiriyê çanda Kurdewarî diparêze

15/07/2026
Misir…Goristaneke kevnar ku temenê wê vedgere 3 hezar sal hat vedîtin
CîHAN

Misir…Goristaneke kevnar ku temenê wê vedgere 3 hezar sal hat vedîtin

15/07/2026
  • HAJMARA PDF
  • Kovara Mizgîn
  • Arşîv

Hemû maf parastî ne.

No Result
View All Result
  • JIN
  • NÛÇE
  • ROJEV
  • POLÎTÎKA
  • CIVAK Û JIYAN
  • Aborî û ekolojî
  • Serbest
  • ÇAND Û HUNER
  • QUNCIK NIVÎS
  • CîHAN
  • Bêtir
    • Ramanê Rêbertiyê
    • Çare
    • Fener
    • ÇAVIKA RONAHÎ
    • HAJMARA PDF
    • Kovara Mizgîn
  • العربية

Hemû maf parastî ne.