Hêvî Keleş/ Qamişlo
Di 23’ê Kanûna 2022’an de li paytexta Fransa Parîsê, di encama êrişa sîxurên dewleta Tirk de Evîn Goyî ku jiyana xwe bi temamî dabû şoreşê, hunermendê Kurd Mîr Perwer (M. Şîrîn Aydin) û welatparêzê Kurd Ebdulrahman Kizil şehîd bûn.
4 sal li ser şehadeta Evîn Goyî, Mîr Perwer û Ebdulrahman Kizil derbas bû, ku di 23’ê Kanûna 2022’an de li paytexta Fransa Parîsê, kujerê dewleta Tirk a faşîst William li Navenda Çanda Kurd û kargehên Kurdan êrîş pêk anî û di encama êrîşê de Evîn Goyî (Emîne Kara) ku jiyana xwe bi temamî dabû şoreşê û di vê oxirê de 34 salan li her devera Kurdistanê têkoşiya, yek ji hunermendê Kurd ên pêşeng Mîr Perwer (M. Şîrîn Aydin) û welatparêzê Kurd Ebdulrahman Kizil şehîd bûn.
34 salan, ji Herekolê heta Reqayê, ji Şengal heta Parîsê, wê têkoşîn da
Endama Konseya Rêveber a KCK’ê Emîne Kara (Evîn Goyî) di sala 1974an de li gundê Hilal ê navçeya Qilaban ya Şirnexê ji dayik bû. Wê di 15’ê Tebaxa 1984”an de yekem êrîşa PKK’ê, ku ji hêla Mahsum Korkmaz, bi nasnav Egîd ve dihat nasîn, dît. Piştî ku ev êrîş dît, mîna her ciwanekî Kurd bandor lê kir û beşdarî tevgera azadiya Kurd bû. Dema ku ew zarok bû, Evîn Goyî bi dagirkerî û zilma dewleta Tirk re rû bi rû ma. Wê dît ku dewleta Tirk çawa gundên Kurdan dişewitîne û îşkenceyê li gelê Kurd dike. Rastiya ku gel û jinên Kurd pê re rû bi rû man, ew ber bi têkoşîna ji bo azadiya gelê xwe ve bir. Di sala 1988an de tevlî PKKê bû. 34 salan, ji Herekolê heta Reqqayê, ji Şengal heta Parîsê, têkoşînek bênavber û bi rûmet da.
Evîn Goyî di şerê li dijî DAIŞ’ê de li Rojava birîndar bû. Piştre ji bo dermankirinê hat Fransayê. Li wir, ji ber beşdarbûna wê di têkoşîna çekdarî ya li Kurdistanê de, serlêdana wê ya penaberiyê hate redkirin. Li Parîsê, Karayê pabendbûna xwe ya bi doza Kurd re domand û li paytexta Fransa Parîsê, ji aliyê kujerê dewleta Tirk a faşîst di 23’ê Kanûna pêşîn de şehîd ket.
Mîr Perwer yek ji dengên pêşeng ên muzîka Kurdî
Mîr Perwer jî li hemberî êrîşên qirkirina çandî yên dijmin li Ewropayê tevlî karê çandê bû, ziman û hunera Kurd parast û li dijî qirkirinê têkoşiya. Êşên ku dewleta Tirk a faşîst bi Kurdistanê dide kişandin û berxwedana li dijî van kiryarên faşîst di stranên xwe de vegot. Di 19’ê kanûna sala 1993”an de li Mûşê, li Rojhilatê Anadoluyê ji dayik bû, wekî herî biçûk ji heft zarokan, navê wî yê jidayikbûnê Şîrîn Aydin bû. Ji temenê biçûk ve, ji bo kêfa malbat û hevalên xwe stranên Kurdî digot. Mîr Perwer, hunermendekî ku bi kûrahî dilsozê nasnameyeke azad a Kurdî bû, şopînerê şehîd Hozan Serhad bû. Wî hunera xwe ji bo parastina pêşerojeke azad bi kar anî û di nav hunermendên Kurd de bû ku ji ber girêdana xwe bi ziman û çanda xwe neçar man ku ji welatê xwe derkevin. Ev mirovê ku di êrîşa çekdarî ya li Parîsê de şehîd bû, ji zarokatiya xwe ve bi guhdarîkirina melodiyên dengbêjên Kurd mezin bûbû. Ew hunermendekî Kurd bû ku bi tundî dilsozê nirxên hunerî yên rizgariyê yên ji hêla PKKê ve hatine afirandin bû.
Mîr Perwer bû yek ji dengên pêşeng ên muzîka Kurdî. Ji ber xebata xwe ji aliyê dewleta Tirk a qirker ve hate girtin û zêdetirî çar salan di girtîgehê de ma. Di dema girtinê de, hişmendiya wî ya li ser rastiyên ku mirov pê re rû bi rû dimînin û nasnameya wî kûrtir bû. Wî zindan veguherand cihekî afirandinê û gelek stranên xwe li wir nivîsandin. Heta kêliya ku jiyana xwe ji dest da, ew şervanekî azadiya gelê xwe û muzîka Kurdî bû. Heta kêliya ku jiyana xwe ji dest da, ew şervanekî azadiya gelê xwe û muzîka Kurdî bû.Mîr Perwer yek ji sê Kurdên ku di 23’ê Kanûna Pêşîn de li Parîsê li ber Navenda Çanda Kurd a Ahmet Kaya şehîd ketin bû.
Ebdulrahman li gorî baweriyên xwe jiya
Ebdulrahman Kizil li gundê Yukari Karaguney ê navçeya Qaqizmanê ya Qersê ji dayik bû. Di salên 1980an de, dema ku tevgera rizgariya Kurd li Kurdistanê kok girt, wî ciwaniya xwe di nav têkoşînê de derbas kir. Ew ji vê têkoşîna azadiyê pir bandor bû û bi israr pê ve girêdayî ma. Ew yek ji şervanên apoîst ên pêşîn ên li Qaqizmanê bû û bi dehan ciwanên ku ew bi wan re xebitî li çiyayan tevlî tevgera gerîla bûn.
Ew bi tevahî zext û zordariya polîtîkayên dewleta Tirk ên zilm, koçberkirin û şewitandina gundan kişand. Di sala 1989an de, ew neçar ma ku ji axa xwe koçber bibe. Ebdulrahman Kizil çû Stenbolê û li wir têkoşîna xwe ji nû ve da destpêkirin. Wî di nav DEP (Partiya Demokrasiyê, partiyeke yasayî ya Kurd ku ji wê demê ve hatiye qedexekirin û bi navekî nû hatiye reformkirin) û dû re jî di HADEP (heman) de bi awayekî çalak xebitî. Ji Stenbolê, Abdurrahman hewl da ku vegere gundê xwe. Lêbelê, her carê, ew dihat girtin û îşkenceyên dijwar lê dihat kirin. Her ku zext û girtin zêde dibûn, ew neçar ma ku welatê xwe biterikîne.
Ji sala 2001”an vir ve, ew li Fransayê dijiya û di dilsoziya xwe ya ji bo çanda xwe de qet neşikest. Ebdulrahman jî li Ewropayê timî di nava têkoşînê de bû, nirx û çanda xwe parast û bû mînaka ji welatparêziyê. Jiyana li sirgûniyê qebûl nekir û teslîmî jiyana li Ewropayê nebû, bi nirxên Kurdistanî re dilsoz ma, di dilê xwe de timî cih da xeyala vegera rojekê ya li Kurdistanê. Ebdulrahman Kizil 40 salan şer kir. Ew welatparêzek an neteweperestekî kurd bû, herwiha yek ji pêşiyên Qaqizmanê bû. Ebdulrahman li gorî bîr û baweriyên xwe jiya, di têkoşîna azadiyê de şehîd ket.
