Esma Mistefa/Qamişlo
Bi navê jinên Efrîn û Şahbayê li Bakur û Rojhilatê Sûriyê yên ku li bajarê Qamişlo dimînin ji bo qetilkirina Şêrîn Osê li bajarê Efrînê ya dagirkirî bi daxuyaniyekê şermezar kirin.
Di 17’ê Kanûnê de jina ciwan a bi navê Şêrîn Nûrî Oso ya ji gundê Aşkan a bajarê Cindirêsê yê Efrînê di mala hevjînê xwe de, piştî hat îşkencekirin, bi guleyan hat qetilkirin. Derbarê vê bûyerê de gelek lêpirsîn û helwest hatin raberkirin. Di Bakur û Rojhilatê Sûriyê de Kongra Star û rêxistinên jinan li gelek bajaran daxuyaniyên şermezarkirina van bûyeran dan. Îro jinên Efrîn û Şehbayê yên koçber li bajarê Qamişlo bi bi beşdarbûna bi dehan daxuyaniyek dan. Daxuyanî li Çargoşeya Ewlehiyê ya bajarê Qamişlo bi zimanê Erebî Sûreye Hebeş û bi zimanê Kurdî ji aliyê Rizgar Lolo ve hat xwendin.
Naveroka daxuyaniyê widha bû:
“Kuştina jina ciwan Şîrîn Osî ne bûyerek tenê an kiryarek bêserûber bû, lê belê sûcek pêşwext bû, encama rêze zext, şîdeta nav malî û îşkenceya pîsîkolojîk û fîzîkî ya ku wê ji destê mêr û malbata xwe kişandibû. Ev di çarçoveya zihniyetek baviksalar a kujer û bêdengiyek civakî û qanûnî de qewimî ku rê da van binpêkirinan berdewam bikin. Tiştê ku qewimî kuştinek hovane bû, di gel hewldanên eşkere yên sextekirina rastiyan û veşartina li pişt hinceta derewîn a tiştê ku jê re digotin “rûmet” ku binpêkirinek eşkere ya mafê jiyan û rûmeta jinan e.
Em, jinên Efrîn li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê, piştrast dikin ku ev sûc rastiya êşdar a ku jin pê re rû bi rû dimînin nîşan dide, nemaze li herêmên dagirkirî, ku bêcezatî pir zêde ye û adetên civakî ji bo rewakirina tundûtûjî û kuştinê têne bikar anîn li şûna ku sûcdar hesab bidin. Berdewamiya vê nêzîkatiyê dê bibe sedema bêtir qurbanî û êşê. Em daxwaz dikin ku mêrê qurbanî û malbata wî wekî kesên ku rasterast berpirsiyarê sûc in, hesab bidin. Em rayedarên ewlehî û dadweriyê yên li Cindirêsê hişyar dikin ku çîrokên xwekuştinê an jî her hincetek civakî ya ku armanc dike rastiyê veşêre qebûl nekin. Em tekez dikin ku pêwîst e cenazeyê qurbaniyê ji bo komîteyek bijîşkî ya dadwerî ya serbixwe û bêalî were pêşkêş kirin da ku şert û mercên sûc bi tevahî bê zext werin eşkere kirin.
Her wiha em bi tundî her hewldanek ji bo şilkirina dozê bi rêya lihevhatinan an lihevkirinên civakî red dikin. Xwîna jinan ne mijara bazarkirin an peymanan e. Em bang li rêxistinên mafên mirovan, femînîst û navneteweyî dikin ku lêpirsînê bişopînin, zextek cidî bikin da ku edalet pêk were, û parastina jinan, nemaze li herêmên dagirkirî û li seranserê Sûriyeyê, misoger bikin.
Parastina jinan pêdivî bi derxistina qanûnên hişk û dadperwer heye ku şîdeta navmalî û kuştina jinan sûcdar dike, û garantî dike ku sûcdar ji cezayê xilas nabin. Her wiha destwerdana saziyên hiqûqî û mafên mirovan ên serbixwe hewce dike da ku jinên ku di bin gefê de ne biparêzin û beşdariya rastîn û bibandor a jinan di jiyana siyasî û civakî de, û di avakirina Sûriyeya nû de Sûriyeyek edalet, wekhevî û azadiyê misoger bikin. Ji êşa Şîrînê û ji êşa hemû jinan, em dengê xwe bilind dikin: Jin jiyan e, jiyanê nekujin.”
