Zekî Bedran
Bi navbeynkariya DYA’yê, li Şamê di navbera hikûmeta vegûhêz, QSD’ê û Rêveberiya Xweser de çend rêze hevdîtin hatin pêkanîn. Ji raya giştî re hat ragihandin ku hevdîtin ji yên berê erênîtir bûn. Hikûmeta HTŞ’ê ji hevdîtinên ku dê li Parîsê werin lidarxistin vekişiyabû. Ev yek bi saya alozî û destwerdana hikûmeta Tirkiyê bû. DYA, Fransa û NY de, dê beşdarî hevdîtinan bibin û wekî navbeynkarên peymanê tevbigerin. Hikûmeta Tirkiyê bi tundî li dijî vê yekê derket û hikûmeta Şamê rawestand. Wan dixwest ku pirsgirêka Kurd negihîje aliyekî navnetewî û nebe mijara mîsoger kirin ê. Vê rewşê hevdîtinên di navbera hikumeta Şamê û Rêveberiya Xweser de jî rawestand. Wezîrê derve yê Şamê paşê du caran bi Îlham Ahmed re civiya. Wekî ku carna rayedarên hikûmeta Tirkiyê li Enqerê dibêjin, wî jî got, “Werin em pirsgirêkê di navbera xwe de çareser bikin.” (Ji van hevdîtinan tiştek derneket.) Hikûmeta Tirkiyê nexwest ku aliyek 3’emîn beşdarî hevdîtinên wan yên di navbera Îmraliyê û PKK’ê re bibe. Ew bi tevahî li dijî vê yekê ne. Bi aliyên 3’emîn, çavdêran re, ne gengaz e ku peymanan înkar bikin, bi dilxwazî xwe paş we bikşînin, an jî paşve gav bavêjin. Tirkiye di vê mijarê de pir pispor e. Gelek caran bi PKK’ê re civiya, lê her weha agirbest xerab kir in, danûstandin rawestand û şer û êrîş bi dilxwazî domand in. Ew dixwazin wan derfet û desthiladariyê bi tevahî bikar bînin. Niha, ew endamên HTŞ’ê yên ku wan girtine li gel xwe perwerde bikin. Armanca wan ew e ku rê li ber statû û deskeftiyên kurdan li dest xwistine û di heman demê de jî li ber fermîbûna pirsgirêka Kurd de di çavên raya giştî ya navxweyî û navneteweyî de bigirin.
Li kengê, rayedarên hikûmeta Şamê bi QSD û Rêveberiya Xweser re dicivin, hemû hestên Enqerê yên neyinî çalak dibin. An ew li hatina xwe ya Şamê demildest destwerdan dikin an jî mîna parêzgarên xwe rayedarên li wir bang Enqerê dikin. Tevî danûstandinên wan ên rojane, ew hîn jî ne rehet in. Ew bi tevahî baweriya xwe bi wan naynin; ew her tim di nav fikaran de ne, bi hêviya ku Kurdan re soz bidin ku ji bona hevkirinê wan. Ger desthilatdariya wan hebûya, ew ê ji DYA û Ewropayê re bigota ku silavê nedin Kurdan an jî ti peywendiyan ava nekin. Wan gelek îdîa kirin, bi berfirehî danûstandin kirin û bêwestan xebitîn, lê ew qet nekarîn wan razî bikin. Dema ku ew nekarin wan rawestînin, ew niha li ser HTŞ’ê zext ava dikin. Wan ew xistine bin serwerîyekî pir tûnd û bibandor. Her çend dewleta Tirk li Sûriyê rolek astengdar û navendî dilîze jî, ew di hundirê welêt de jî zextê li Îmraliyê dike, hewl dide ku ji wir piştgirî bistîne. QSD û Rêveberiya Xweser bi berdewamî gef li wan hatin xwarin. Wan hewl dane ku bi eşîr û êlên Ereban re pevçûnê derxînin holê û her cûre hewldanên êrîş û aloziyan pêkanîn. Lê ev kar ne ewqas hêsan e ku ew dixwazin. Ew hewl didin ku ji hewldanên Rêber Apo yên ji bo aştî û çareseriyê sûd werbigirin û Sûriyê jî têxin nav vê pêvajoyê. Ji ber ku Rêber Apo wekî ku ew dixwazin tevnagere, li Tirkiyê ji bo aştî û çareseriyê ti pêşveçûn tine ye. Hikûmeta li Enqerê tu gavên berbiçav neavêtiye. Ew hîn jî Rêber Apo dîl digirin.
Sedema ku em vê ji nû ve dinivîsin û ji we re tînin bîra xwe ev e ku em ji ev dorhêleya erênî ya ji Şamê derdikeve holê zêde bandor nebin. Hêzekê alozîyê derdixin heye. Her çend rayedarên Tirk carnan wekî manevrayek dîplomatîk zimanek nerm pêşkêş dikin jî, piştî wan daxuyaniyên jehrîn û gefên ji Wezareta Parastina Neteweyî ya Leşkerî tên. Çapemeniya Tirk tijî kesên hov û şerxwaz e ku bi dar di destên wan de ye, li ser ragihandina şerê taybet xuya dibin. Piraniya komên faşîst ên ku li ser xwînrijandinê şîrove dikin wekî “profesor”, “pispor” û hwd. têne binavkirin. Heta ku nijadperestiyê gûr dikin ku artêşa Tirk hişyar dikin û pêşengiya wê dikin bi li dora xwe piştgrî peyda dikin, divê em hêviyên xwe li hikumeta Tirk girê nedin an jî zêde bawerî wan neyin in. Şilîtên wan bi erdekê din ve girêdayî ne; ew ne bi serê xwe ne! QSD û Rêveberiya Xweser bi berdewamî li pey pêkanîna peymana 10’ê Adarê bûn û ji bo hevdîtinan amade bûn. Ew qet ji danûstandinan dûr neketin. Lê, aliyê din her gav biryarên yekalî dida. Wan ji bilî xwe kesî di nav hewldanên Rêveberiyê Xweser û ji nû ve avakirina Sûriyekê de negirtin. Wan pergalek yekdest û yek navendî xeyal dikir. Koka pirsgirêkê hişmendî û nêrîna wan a desthiladariyê bû. Wan Sûriyekê demokratîk ne dixwest. Wan dixwest ku QSD û Rêveberiya Xweser jî tevlî wê hişmendiya wan ya tund bib in. Dewleta Tirkiyê jî di vî warî de piştgirî dida wan. DYA di derbarê Xezayê de ket di nava lêv û tevgerê de. Agirbest pêk hat. Ew dixwaze aramiya herêmê biparêze û balê bikişîne ser hêzên mîna Îranê. Rejîma Baasê li Sûriyê hilweşiya, lê hîn jî metirsî berdewam dike, û komkujiyên Elewî û Durzî bûne mijarekê girîng. Ji ber vê yekê, ew dixwaze serweriya xwe Sûriyê ava bike û wê di bin hêza xwe de bigir e. Ji ber vê yekê, ew israr dike ku bi QSD re hevdîtinan bike û peymanê bicîh bîne. Ev hewldan dê çiqas bi berdewam berdewam bikin an encam bidin nayê zanîn. Zehmet e ku mirov bi teqezî bibêje. Hîn rêyek dirêj heye ku bê şopandin ji bona bê zanîn.
Wekî me got, peyamên erênî yên ku têne şandin û pejirandina ku QSD dê li herêmê bimîne û gel biparêze erênî ne. Lê, rêkeftineke bi encamp di holê de hîn tine ye. Danûstandin berdewam dikin. Ji ber vê yekê, xelet e ku em bêj in, “Baş e, rêkeftinek heye, çareser bûye.” Divê raya giştî û hêzên peywendîdar hesastir û baldartir nêz bin û nekevin bin bandora hêzên cûda yên dijî aramî û yekitiya gelên Sûriyê!!!
