Zekî BEDRAN
Gefên Erdoganê faşîst yên li ser Rojava û Bakurê Sûriyê dewam dikin. Her çend danûstandinên bi DYE re gihiştine astek diyarkirî jî, lêbelê ew hîn jî gefan dixwe. Ew dibêje; divê qaşo herêma ewle dibin controla min debe. Yên ku hewceyê wan bi ewlehiyê heye, xelkên bakurê Sûriyê ne. Hêza ku vê herêmê tehdîd dike Tirkiyê ye. Ew in yên ku dibêjin emê leşkerên xwe ber bi sînore ve bişînin û bakurê Sûriyê paqij û gelê wê tune bikin. Ew xwedî artêşek mezin, tank û balafir in. Lêbelê, dema rastî xeter tê, ew wekî dizan bi propagandeyên derewîn, rastiyê berovajî dike. Tirkiyê ya ku digot, bila operasyon li Idilibê çênebe wê tirajîdiyên mirovî û koçberî çêbibe, derew li dunyê tevî dike; lê ew bênavber her êrîşî Bakurê Sûriyê dike. Wek ku mirov di bakurê Sûriyê de najîn. Dê li vir mirin û koçber nebin! eşkereye ku, pirsgirêka faşîstên Tirk ne êş û jana gel e. Ew bi parastina ewlehiya çeteyên El-Nusra yên li Idilb mijule. Rûsya helwesta xwe diyar kir; ku Tirkiyê sozê xwe pêk nayîne. Tirkiyê bi van hêzên ku her kes wan çete dibîne mijul dibe. Ti mafê Tirkiyê li ser Sûriyê nîne. Ev rewşek dagîrkeriya vekirî ye. Tevî wêjî, wek ku xak ya wî ye li serê bazaran dike û dibêje ku jibilî erdên min dagîrkirine, ezê bakurê Sûriyê jî dagîr bikim. Têgîna bordewariyê tenê dikare wateyek ew qas bibîne. Rste rast dîktetoriyê dikin. Erdogan bi rengekî vekirî pergaleke faşîst li Tirkiyê ava dike. Ew hewl dide ku ti hêzê ji mûxalefetê re nehêle. Hêza yekane ku nikare serî bitewîne û teslîmî bike, berxwedana gelê kurd û gerîla ye. Erdogan ji Rojhilata Navîn û cîhanê re bûye xetereyek mezin. Dema ku faşîzmê di hundurê xwe de organîze dike, ew bi du serweriya xwe li Rojhilata Navîn saz bike ketiye. Iraq û Sûriyê di rewşek lawaz dene. Iran jî di dorpêçê de ye. Ew bi parastina xwe û hevalbendên xwe re ketiye tevgerê. Ji ber vê yekê, li Rojhilata Navîn ti dewlet tuneye ku Tirkiyê rawestîne. Dema ku tengev dibe endametiya NATO’yê bikar tîne. Dema ku ew piştgiriyek tam ji NATO û Dewletên Yekbûyî nagire, xwe nêzî Rusya dike.
Ew ji tevahî nakokiyên di navbera dewletên mezin de sûd werdigire. Wî li ber çavê cîhanê rêkeftin bi çeteyên DAIŞ’ê re kir. Bi hezaran ji çeteyên DAIŞ’ê di sînorên Tirkî re diçûn û dihatin.Tirkiye hemû cureyên dermankirinê û lojîstiya cebilxane jî ji wan re peyda dikir. Wî heman tiştî ji bo El-Nusra kir û hîn berdewam dike. Niha jî Ixwan Muslimîn li derdora xwe dicivîne. Ew hemî çeteyên binavê Artêşa Azad bi çek dike û di bin kontrola xwe de dihêle, da ku vê hêzê li dijî hemû rêjîm û dewletên li Rojhilata Navîn bikar bîne, li benda derfetê ye, herwiha ev ji bo cîhanê jî derbas dare. Li Ewropayê gelek komkujî û êrîş pêk hatin. Rûsya dê karibe li gelek welatan komên çekdar ên ku ji hêla Tirkiyê ve êrişî wan dike, bike. Tirkiye hewl dide ku peymana neteweyî vejîne û herêmên nû bi zorê tevlî erda xwe bike. Dema tengav dibe, dibêje çavê me li axa welatekî tune û em hevpeymana Lozanê napejirînin û rexne dikin. Lêbelê, peymana Lozana damezrîner an peymana dewleta Tirk e. Ew bi îşaretkirina Mîsaqa Netewî, li vir niyeta xwe dan diyarkirin. Li gorî vê, ji herêma Heleb, Kerkûk û heta Mûsilê, divê yên Tirkiyê bin. Erdogan konjuktura heyî ji bo van armancan guncaw dibîne. Ew hewil dide ku encaman bistîne, bi kêmanî tiştê ku ew vedişêre. Erdogan xwedî zîhniyetek faşîst, jenosîd û dagîrker e û ev ji kevneşopiyê tê. Bi salan wî hewl da ku rûyê xwe yê rast veşêre. Mirov dikare bêje ku ew di vî warî de serketî bû. Lê niha rûyê wî yê rast derket hole. Ew dixwaze di sedsala 21’an de kurdan ji dîrokê qut û qir bike. Efrîn mînaka herî ber bi çave. Ew bi dagîrkirina Efrînê tenê nema, herwiha paqijiya etnîkî jî kir. Ew li hemû parçeyên Kurdistanê yek bi yek ferz dike. Li gel vê yekê, ew hewil dide ku li Sûriye, Kurd û Ereban li dijî hevdû bide şerkirin. Heya niha, ereb û kurd nehatine vê lîstokê. Wan li bakur û rojhilatê Sûriyê bi hevre xebat kirin û rêveberiyek hevbeş avakirin. Wan modelek nimûneyî ya demokrasiyê afirand. Ji ber vê yekê Erdogan dîn bûye. Ew hîn jî li ser herêmên ku ew danûstandin bi DY re kiriye gefan dixwe. Wek ku her kes dizane, Tirkiye bêyî erêkirina NY û Rusya nikare bikeve Sûriyê. Mabûna wî jî, li ser erêkirina herdu dewletan dimîne. Nayê zanîn ka ev dewlet çiqasî nirxên demokratîk digirin an jî dagîrkeriya Tirk şermezar bikin. Ji wan re ya sereke berjewendîyên wan e. Tirkiyê hêzeke dagîrkere, ew di hilweşîna Sûriyê de xwedî para herî mezine. Wî suçên mirovî kiriye. Dîsa yê dibe armanca dagîrkerî û talankirinê gelê Sûrî ye. Wekî din, hêzên demokratîk û rewşenbîrên Rojhilata Navîn dikarin rolek sereke bilîzin. Pêdivî bi têkoşîn û rêxistinbûyîna gelan heye da ku bersivê bidin faşîzm û dagîrkeriya Tirkî. Ger gelên herêmê yekîtî û berxwedanê bikin, bêguman ew ê ji gelên cîhanê piştgiriyek mezin bistînin.
