Elî Roj
Di serî de pêvejoya aştî û civaka demukratîk a ku Rêber Apo daye destpêkirin, bi rengekî giran pêşve diçe û di rewşa Rêbertiyê de tu guhertineke nû çênebûye, ev yek jî raste rast bandora xwe li ser pêvejoyê dike. Ji milekî din ve jî êrişên dewleta tirk li ser qadên berxwedanê û deswerdanên wê li sûriyê û bi taybet jî li ser Bakur û Rojhilatê Sûriyê hîn berdewamin û li pêşiya pêşveçûna pêvejoyê astengiyan ava dike û derfet nade ku pêvejo gav bi gav pêşve biçe. Herwiha guhertinên ku li heremê bi giştî û li Sûriyê bi taybet diqewimin, hîn bêtir giringiya pêvejoya aştî û civaka demukratîk a ku Rêber Apo daye destpêkirin radixîne ber çavan. Lê ger ku ev pêvejo bi encam nebe û herkes erkê xwe pêkneyîne wê li heremê şer û pevçûn gurtir û girantir bibin.
Hatina hikumeta veguhêz a Sûriyê li ser desthilatê û ji ber ku ev hikumet ne bi vîna gel û ne bi şoreşeke gelerî pêkhat. Berûvajî vê yekê ev hikumet çêkiriye û bi piştevaniya hin hêzên cîhanî û heremî derket pêş û helbet erkê wê ew e, ku di serî de planên van hêzan li Sûriyê û heremê pêkbîne.
Li gorî ku tê xuyakirin li sûriyê pirojeya herkesî heye û hemû hêz li ser xaka Sûriyê ji bona pêkanîna planên xwe bênavber dixebitin. Li holê tenê ji bona gelê Sûriyê tu pirojeya van hêzan tuneye, lê yê ku fatûreya vê yekê jî dide gelê Sûriyê ye. Komkujiyên li ser gelê Elewî, Durzî, Xiristiyan û gefên li ser Kurdan vê yekê radixe ber çavan. Di serî de hikumeta veguhêz a Sûriyê û hêzên heremî û cîhanî dixwazin pirojeyên xwe bi vê hikumetê bidin pêkanîn û ji bona wan ya giring ew e. Gelê Sûriyê çi bi serê wî tê ji bona wan ne giringe, komkujiyên ku pêkhatin û ne cezakirina sûcdaran isbata vê yekê ye.
Li Bakur û Rojhilatê Sûriyê rewşa heyî heyanî astekî henekî cudaye û hemû hewildan ewin ku li seranserî Sûriyê şer bi dawî bibe û çareseriyeke bingehîn û mayinde ji bona alûziya Sûriyê pêkwere. Damezrandina konferansa Yekhelwesta pêkhateyan û tevlîbûna hemû pêkhateyên ku li ser axa Sûriyê dijîn ji konfiransê re û bi yek dengî dema ku daxwazên xwe ji bona sistemeke nenavendî ku tevahiya pêkhateyên Sûriyê cihê xwe têde bigrin anîne ser ziman isbata vê yekê ye. Serkeftina konfiransê, serkeftina kar û xebata salên dirijî ya rêveberiya xwesere û serkeftina pirojeya netewa demukratîk û biratiya gelan e.
Ger ku henek alî li dijî damezrandina vê konfiransê derketin jî, sedemê wê ew e, ku plan û pirojeyên wan têk diçin, ji ber vê yekê heme ketin nav liv û tevgerê ji bona astengkirina hevdîtinên ku wê di navbera hikumeta veguhêz ya Sûriyê û rêveberiya xweser de çêbibin û di serê van hêzan de jî dewleta tir tê.
Hemû komkujiyên ku li seranserî Sûriyê rûdan destê dewleta Tirk têde heye û yê ku dixwaze di nava pêkhateyên Sûriyê de şerekî navxweyî biqewime, dewleta tirk e, û yê ku naxwaze aramî, aştî û çareserî li Sûriyê û tevahiya heremê pêkwere dewleta tirk e.
Şerê teybet û derûnî yê ku li ser gelê Sûriyê tê meşandin û hewildanên derxistina fitne û parçebûnê di nava eşîran û hemû pêkhateyên Sûriyê de, ew jî bi destê dewleta tirk û çeteyên wê tê meşandin. Dewleta tirk texmîn dikir ku bi pêvejoya aştî û civaka demkukratîk a ku Rêber Apo daye destpêkirin wê tevgera azadiyê lawaz bibe û li her derî çekên xwe deyne û bi vê yekê jî wê bikaribe li herderî planên xwe bi cî bîne û tevgerê tesfiye bike.
Angu li milekî zimanê çareseiyê bikar tîne û li milekî din jî dixwaze tevgera azadiyê tesfiye bike, lê dema ku ev yek pêknehat, êrişên xwe li ser qadên berxwedanê nerawestandin û li Sûriyê jî dixwaze bi hemû rê û rêbazan şerekî navxweyî di navbera gelan de derxîne holê û destkeftiyên rêveberiya xweser li Bakur û Rojhilatê Sûriyê ji holê rake.
Di konfiransa yekhelwesta pêhateyan de hemû pêkhateyan daxwazên xwe ji bona Sûriyeke nenavendî bi rengekî işkere ji bona siberoja Sûriyê anîn ser ziman. Herwiha ji bona ku alûziya Sûriyê bi dawî bibe û dawiya komkujî, qirkirin, şer û pevçûnan li Sûriyê were pêwîste gelê Sûriyê tev bikeve di nava seferberiyê de û li hemberî hemû hêzên ku dixwazin ax û gelê Sûriyê ji bona berjewendiyên xwe bikarbînin yekîtiya xwe pêkbînin û destkeftiyên xwe biparêzin.
