Zekî BEDRAN
Hêzên Demokratîk ên Bakurê Sûriyê QSD hewl didin ku bi riya danûstandin û dîplomasî pêşî li dagîrkeriya dewleta Tirk bigirin. Ev hevdîtinên bi Tirkiyeyê re li ser Amerîka dewam dike. Xuya ye ku dagîrkeriya Tirkiyê, ne li gorî berjewendiyên NY’ ye. Ji ber destkeftiyên ku bi têkoşîna li dijî DAIŞ’ê hatî bi destxistin wê winda bibe. Dê Sûriye bêtir tevlî hevbibe. Ti meraqa dagîrkeriya Tirkî a çêbûna aştî û aramî li Sûriyê nîne. Ji bo wan a girîng, dê Kurd çawa tune bikin. Bi taybetî, ew hewl didin ku şerekî navxweyî bixin nav Kurd û Ereban de. Ji bo vê yekê, wî li dora komên çete yên ku wî ji Erebî digire re di bin navê Artêşa Sûriya Azad de civand. Piraniya van çeteyan ji DAIŞ û El Nusra hatin. Rusya berê dagîrkeriya Tirkan da rojhilatê Firatê. Lêbelê, bi derbasûna DYE’yê ev plan pêk nehat. Dema ku Tirkiye bi DYE’ê re hevdîtin pêkanî û dagîrkerî rawestiya, Rusya û Rêveberiya Şamê operasyonên xwe li Idlibê zêde kirin. Tirkiyê rêjeya dana çekan û lojîstîka ji Al-Nusra pirtir kir. Ji bo ku Tirkan rawestî ne, Rusiya bi belafir muşek avêt e karwana wan. Tirkiyê di rewşek tengav deye. Niha dê Erdogan dîsa bi riya Moskoyê ve bikeve. Wê biçe ber lingê Pûtîn. Pûtîn pirsgirêkê baş fam kiriye û karta kurdî wek meteryalek xurt li dijî Erdogan bikar tîne. Herî kêm heya niha hêzên Rêveberiya Xweser, karibûn li hemberî dagîrkeriya Tirkiyê ya li dijî Sûrîyê bisekinin. Ev bi navgîniya dîplomatîk û ramanên siyasî bi Dewletên Yekbûyî hate bidestxistin. Ger Tirk têkevin rojhilatê Firatê, dê Sûriyê bikeve qeyranekê, ku nikare jinav derkeve. Jiber cihê ku Tirkiyê dagîrdike jê dernakeve. Ew hêzên ku bi wî ve girêdayî ne bicih dike, da ku Ixwanin Muslimîn bike serwer. Bi vî rengî, dê bingehek ji bo tesfiyekirina Beşar ava bike.
QSD serkeftî bû ku pêşî li dagirkeriya Tirkiyê bigire û karibû vê nexşerêya xeternak heta demekê rawestîne. Pêdivî heye ku rejîm wate û nirxê bide van destkftiyan. Li şûna ku Kurd û Ereb bi lîstika nîjatperestên Tirkiyê bên xapandin, li beramberî van bibin yek û dagîrkeran ji xaka Sûriyê derxînin. Wekî din, yekîtiya gelên Sûrî dê enerjiyek pir mezin derxe holê. Ji ber ku wê Yekîtî ne bi renegê tund û serîtewandin be, ew ê demokrasiyê rabigire û ji Rojhilata Navîn re bibe modeleke demokrasiyê. Danasîn û dewlemendiya çandî ya gelên ku li ser bingeha azad û afirîner têne ba hev wê derî li cîhanek nû veke. Ger rejima Esed karibe Idlibê bigire, ew ê ji bo yekîtiya Sûriye qezencek girîng be. Ku Sûriye bi hêzên Bakurê Sûriyê re li ser bingeha destûrek demokratîk li hevbikin, Sûriye dê ji her demî pêtir bi yekdengî bisekine. Ji bo vê yekê, pêdivî heye ku Rêveberiya Şamê dev ji hişmendiya kevn û nejadiya navendî berde.
Ger ew bêje ez li ser piya me û Idlib girt, ez ê her tiştî bînim ser koka Sûriye, wê di alozî û tengasiyên nû de bifetise. Sûriye ketiye nav hevsengiyek nediyar. Pêwîst e ku gavên hîn bi baldarî bêne avêtin. Bêdengiya Îran û Rûsyayê di rojên ku Tirkan aciz dikirin û digotin ku em êrişî bakurê Sûriyê dikin, balkêş bû. Lêbelê, ev her du dewlet li erda Sûriyê ne, her dem dibêjin ku ew berevaniya xaka Sûriyê dikin. Dema ku Tirkiye Sûriyê dagîrkir, ma xaka Sûriyê hate tamînkirin? Ew herdu dewlet, Tirkan şermezar nekirin û ne gotin hûn nikanin bikevin Sûrî. Tiştê balkêş ev e, dema ku hêzên Bakurê Sûrî bi hevkariya DY’î re êrîşa Tirkiyê rawestandin, di cîde; Îran riyek dît û got ew vê rêkeftinê nasnake. Jixwe jî dewleta Tirk zêde guh nade van peymanan. Ew derfet bibîne wê careke din êrîşî Bakurê Sûriyê bike. Bi rastî, ew dikarin bandora Îran û Rûsya ya li ser Şamê bikar bînin, ji bo ku Rêveberiya Xweser nas bikin û aştiya navxwe xurt bikin. Ti pêngavek hêja nîne, lewra nehêjayî gotinê ye. Heya niha ev pêşketin çênebûye. Rêveberiya Şamê Rêveberiyên Xweser nas bike û heke yekbûnek demokratîk pêk were wê yekîtiya Sûrî pêk were. Ji xeynî vê, ev sendîka nikare ji derve were ferz kirin. Ew ê ji bo gelên Sûriyê ku xwe bi xwe bi rêve bibe baştire. Di wê demê de, bingeha hêzên biyanî yên ji bo mayîna li Sûriyê lawaz dibin û rastiya wan ji holê radibe. Ji bo siberoja geş a Sûriyê, divê gel bibin yek û ji bo vê yekîtiyê pêwîste hemû hêz bi berpirsiyarî tevbigerin.
