Mihemed Seyd
Mijara sereke ya pêvajoya demokratikbûna Sûriyê li ser zimanê gelek aliyên herêmî û yên Navdewletî ye. Şertê sereke yê aliyan ji bo qebûlkirina Ehmed El-Şeri û kabineya wî jî ew e ku bi Israîlê re xwedî peywendiyên baş be û hinekî komkujiyên li hember pêkhateyan kêmtir bibin. Her çiqasî ev wekî şert li pêşiya van aliyên ku niha li Şamê desthilatin hatibin danîn jî lê ev wê bi xwe re çi demokrasiyê bîne ger kesên radîkal û tunderew di nava saziyan de xwedî peywirên biliind bin?
Dîsa dewleta Tirk ew ku zêde zextê dike da ku danûstandina di navber Şamê û Bakurê Sûriyû negihêjin sêrî lê şert û merc wekî daxwazên wê nabin. Bi vê ve girêdayî, hefteya derbas bûyî, şandeya bakur û rojhilatû Sûriyê li Şamê bê û bi hikumeta demkî ya desthilata li wir re rûnişt. Wêne ê dîmenên danûstandinan ku li ser çapemeniyê belav bûn, rengekî nû raberî kesên doza yekrengiya Sûriyê dikin, kir. Li heber çend endamên Hikumeta Şamê yên riya wan dirêj, şandeyeke ku di nava xwe de jinên Kurd, Ereb, yek kesê ji pêkhateya Suryan û yek jî Ereb cih girtin. Ev şande ne li ser navê Kurdan an ereban an jî pêkhateyeke din çûn, lê berê li ser navê bakurê Sûriyê û rêveberiya xweser bûn.
Vê şandeya navborî daxwazên xwe li ser masê eşkere kirin û ji yên derve re jî ji yên li hundir salona danûstandinan re jî gotin ku bazarê li ser vî miletî û pêkhateyekê nekin, ji ber vaye em ji hemû pêkhateyan li pêşberî we ne.
Dîsa destpêkirina van danûstandinan bi vî rengî, bi xwe re hêviyekê dide pêkhateyan ku ew ê tunderewiya ku niha serwere bi diyaloga bi Rêveberiya Xweser re hinekî kêmtir bibe û aliyê dijber mejbûr bike ku di hin aliyan re tawîzan bide an jî wê xelkê Sûriyê wan qebûl neke.
Dawiya dawî, ew ê bi zexta leşkerî pirsgirêkên li Sûriyê çareser nebin û ancax bi diyalogê riyên baştir ji bo aştiyê peyda bibin. Hêzên ku bixwazin mijara şer û zextê bibin pêş, ew ê dawî rûreş bibin. Ji ber rêjîma Esed a bi sala xwest vî rêbazî bi kar bîne û xwe li ser piyan bigre, her kesî dît çawa di nava şev û rojekê de ji hev belav bû.
Çareserî bi diyalogê dibe û hêvanê wê jî projeya Rêveberiya Xweser e. Pirrengiya ku di şandeya Bakurê Sûriyê ya çûyî Şamê de jî nîşaneya hêviyê pêşkeşî pêşerojeke baştir a xelkê Sûriyê kir.
