Binevş SARYA
Ji boyî mirov bikaribin bi awayek azad bijîn mafê herî rewa yê însana xwe parastine. Di hemû zindiyan de refleksa yekem a jiyanê xwe parastine. Ji xwe weke em hemû jî dizan ku gerdun xwe li ser 3’ê ajoyan dide jiyandin. Yek ji van ajoyan parastine. Şerên ku diqewimin bê guman sedemê hemûyan destihiladarî û çavbirçîtiya dewlet-netewane mafê her gel û mirovî yê rewaye ku li ser xaka, welatê xwe bi awayek azad bijî. Bi hezarên salane ku şer li ser vê xakê têne meşan din, dema mirov li dîrok şerên heyî teva vedigere ev rstî hîn bi awayek zelaltir xwe dide xwiya kirin ku şerên heyî hemû berimahiyên mêrê serdest-dewletane. Dewlet bi xwe tê wateya tecewizê, hetanî ku dewlet-netew hebin wê ev şerên li ser gelan têne meşandi bi dawî nebe. Ji boyî hemû gel bikaribin bi awayek wekhev û azad jiyan bikin pêwîstiya cîhana mi bi sîstemek konfediralîzimê heye. Jiyan bi parastinê misoger dibe.
Li ciyê ku hêza gel yekibe li wê derê aştî û wekheviyî bi serdikeve. Beriya ku dewlet-netew hebin hemu gelê rojhilata navîn bi awayek wekhev bi hevra jiyan dikirn. Bi avabuna dewlet-netewra cîrantî û wekheviya di nava gelda jî xirabû û şerên Rojhilata Navîn li şuna çareseriyê qeyranên mezin ava bun û nakokiyan di nava gelan de kuritir bun. Li tu deverê dewlet nabin hêza çareseriyê. Ji sala 2011 heta roja îro dewleta dagir ker Turkiye çavê xwe berdaye axa bakurê Suryê. Êrîşên xwe ji boyî li ser vê herêmê rewa bike kurdan hemuyan weke terorîst dide diyarkirin. Derdê dewleta dagirker hebuna xwe li ser dijimintiya Kurdan didomîne bi bihane û derewa ku ez li dijî DAÎŞ’ê şer dikim wer dizane ku wê gelê herêmê ji van gotinên wan ên pûç û derew bawer bikin. Beriya her hilbijartinekê serok çete Erdoxan ji boyî hebuna destihiladariya xwe bide jiyan kirin pirpaganda ya xwe li ser êrîş û kuştina gelên herêma Bakurê Suriyê dide meşandin. Bi hin peyvên xemilandî van êrîşên xwe rewa dide diyarkirin û derwên ku dike bixwe jî jê bawer nake ku dibê je ez ji boyî aramiya vê herêmê êrîşî gelê herêmê dikim. Ma gelo li kuderê şer û kuştina gelan dibe hebuna aramiyan. Ciyê ku tu mal û welatê gelelan xirab û talan bikî wê li wir çi aramî an jî jiyan werin avakirin. Ev bû 7 sal ku gelên vê herêmê li dijî terora DAÎŞ’ê li ber xwe didin û di encama berxwedanî û tekoşînek mezin de aramiya herêmê dane avakirin û bê ku cudahî bikeve navbera gelên li van herêman her kes bi awayek azad bi hevra dijîn û her gel bi zimanê dayika xwe di dibistanê xwede dixînin. Ya rast piştî tunekirina çeteyên DAÎŞ’ê li herêmê jiyan aram bibû, lê piştî dagîrkeriya dewleta Turk ya li herêma Efrînê aramiya herêmê xirabu û gelên herêmê di nava pençên qirkirinê de jiyan dike.
Gel ji boyî ji welat û jiyana xwe ya aram qutnebe û cardin zarokên wan li ber çavên wan parçe nebe û bedenên wan bê gor nemîne dest bi tekoşîn û berxwedanek mezin kirine. Ji roja 12 Berfenbarê heya niha gelê herêm li qadane û bi yek dengî dibêjin na ji Osmaniya nûra. Xeyalê serok çete Erdoxan ewe ku hemû axa Kurdistanê û gelên li van herêman jiyan dike bêxe bin serweriya xwe û nasnamên hemû gelan tune bike û ji boyî destihiladariya xwe Turkên sipî dide avakirin. Hebuna Erdoxan tunekirina gelan û nasnamên civakane.
