Binevş SARYA
Jiyan û mirin, du peyvên dijberî hev dixuyên lê herdu peyv tu caran bêyî hevdu nabin xwedî wate. Dema ku tu behsa jiyanê dikî bêguman mirin jî tê bîra mirovan. Lê tu caran tu kes mirinê hilnabijêre, li ciyê ku Jiyana rast hebe kes wê mirinê hilnabijêre. ‘jiyana şaş rast nayê jiyîn’ di dîrokê de hinek kes diaxivin lê bi jiyanî nakin û hinek kes hem dibêjin û hem jî bi jiyanî dikin. Weke nimûne pêşengên tevgera PKK’ê ne tenê gotine, di heman demê de ew bune xwediyê gotinên xwe, wan ji boyî jiyanek rast bedenen xwe kirine qurban û bi wêrekî şerê jiyana rast dane. Weke rêheval Kemal Pîr dibêje ‘Bi qasî ku em di oxira jiyanê de, bimrin em ji jiyanê hezdikin.
Bê guman kes ji boyî jiyanek şaş mirinê nade berçavên xwe û bedena xwe nake qurban, PKK’ê bi rihê Kemalan dest bi têkoşînê kirin û heta roja îro jî li ser bingeha rast û berxwedaniyê ev tevger dimeşe. Ev 40 salin ku li ser şopa pêşengan meşek rast û berxwedaniya ji boyî jiyanek bi wate tê dayîn. Di sala 1980 de xwestin bi darbeya 12 Îlonê tevgera PKK’ê tûne bikin, bi rêbazê girtin, buyerên ku kûjerên wan ne diyar, talan kirin û şewitandina gundan, wer dihizirîn ku wê vîna gel bişkînin û tevgerê jî bidin tunekirin. Lê rastiyek wiha ya galê Kurd heye ku dişibin dara Maziyê, dara Maziyê dema tê şewitan din carekdin hîn bi awayek xurtir û ne tenê koka wê ew rehên wê yên ku xwe berdane bin axê hemû cardin şîn dibin.
Rêxistina ku hîna 6 kesbun nekarîn tune bikin. Wê niha kîjan hêz bikaribe bi milyonan rihê têkoşînê tune bike. Dîroka berxwedanê ya di girtîgehan de heroja ku derbas bû, bû lehiya berxwedanê û herikî hemû qadan, îro cardin çirûska serhildan û tekoşînê li girtîgehan belavî hemû qadên Rojhilata Navîn û derveyî walat bû. Di salên 1970 û 1980’ê yî da bi pêşengiya Rêheval Mazlûm, Kemal û Çaran Kurdistan bu kaniya serhildanê, niha jî sala 2018 bi pêşengiya Leyla Güven û rêhevalên wê yên ku di nava çar diwaran dane, bi bedena xwe rihê serhildan û berxwedanê xwirtdikin.
Di girtîgehan de ji derveyî vîn û bedena mirov tu tiştek din di destê mirovda tuneye. Rêhevalên ku di girtîgehan dene di demên herî zihmeta dibin pêşengên civakê û rih didin bedena mirovan.ya rast dibin çavkaniya jiyanê ji boyî kesên li dervane. Dewleta Turk tu caran nekariya girtîgeh û welat derveyî welat ji hev bide qutkirin. Ciyê ku wan xwestiye têda vîna pêşengên gel bişkênin tam dijberî wê di wê derede vîn û bawerî hîn bi awayek din xurtibuye û buye mîna dara Maziyê. Kesên ku ji doza xwe baweribin û ji jiyanê hezbikin odeyên tarî û diwarên bilind nikarin vîna wan bişkênin. Em gelekî wisane ku xwe ji xweliya xwe diafirînin. Jinên welatê me rehên xwe berdane quntarên çiyayên Zagros û Torosan, wan wisan reh berdaye ku ne reşe ba û ne jî tofan dikarin kokên wan bişkênin.
