Hozan Seyîdxan
Bê ku em xwe li cavkaniyên biyanî bigirin,û em bibêjin giringiya xebata hevpar ciye.Cima nêrîn,pêsniyaz û ramanên hevpar hewqas girînge ?Pêwiste bi awirek zelal li rastiya civaka gunde warî binerin.
Hetanî doh li welatê me ji bo avadaniya xaniyan,candiniyê,paleyî yê û hwd.gelek mînakêdin de, di serîda cîran,hemû gundî dest û zendên xwe divemalin ji bo hev xebatê diketin pêsbirkê.Di wê hevxebatê de dirav tune bû.Berjewendî parêzî tune bû.Populîzim jî tune bû.Hemû kes ji dil bi sêwazek pistgirî xwaz û komînal diber mirov hêziyêde ked dida.
Mixabin pistî rûdana dewranên modernîteya kapîtalîst ev canda pîroz ya hevpar jî xiste bin bandora xwe.Bi wêre jî civak û însan durî nirxên xwe yên xwezayî kir.Vê farasetê bi rêya jiyan, ragihandin,dîtbarî û magazînên xwe li suna hevxebatên komînal takekesitî,ezezîtî, wek canda alternatîf pêsdaxist.Em ji wê serdemê ta niha dibin bandora wê de bi jan û qolincên wê re dijîn.
Di encama tekosîna cil salande bi dehan komê muzîkê hatin avakirin,dibin mercên herî dijwarde gelek nirxên hêja afirandin.Gelek berhemên wan deng vedan,ji soresêre ji civakêre bûn moral.Di pêvajoyên sereteyî ya avakirina koman hetanî salên 1995-2000 an xebatên komî nirxdarbûn.Bi dehan ciwan ci jin ci xortên jîr û jêhatî xwe li wan komê hevxebat digirtin.
Qada Ewropayê, ji salên destpêkê heta roja îro yên tevgerê, ji aliyê karê çand û hunerê ve xwedî mîrateyeke gelekî mezin e. Di serî de Koma Berxwedan, bi keda gelek hunermend û koman, di muzîk de nirxên giranbuha hatin afirandin û vê yekê di nava civakê de rê li ber çanda berxwedanê vekir.
Li qada Rojava ji salên 1985 an heta 1995 an herî kêm deh komên muzikê hatin avakirin.wan koman li gel afirandina strana soresgerî di heman demê de bi rêya xebatên xwe ji civakêre misyona ragihandina pêsketinên siyasî jî dikirin.Li dijî zor û sideta rejima baas dengê tekosîna azadiyê bilindikirin.Civakê di her demsalê candin û cinîna berhemên zadî de hêz û moral ji stran û awazên wan digirtin.
Li qada bakur di salên 1990 an bi sunde ta salên 2000 an di dibin sêwana Navenda Candê ya Mezopotamiya yê de nêzî ses komên muzîkê atin avakirin.Dibin mercên herî dijwarde berhemên bi nirx afirandin.Civak fêrî guhdervaniya stran û muzîka soresgerî ya koman kirin.
Ev helwesta hevxebatkirina komên muzîkê canda komîtiyê bi pêsda xist.Pêsî li takekesiyê girt.Bûne sedema avakirina komên hunerî yên weke komên sanoyê,govendên gelerî û hwd.Vîna canda komîtiyê derkete pês.canda hevgirtin,parvekirinê û komînalîzmê gihande asta berhem dayînê. Rê li pêsiya hilberîna afirandina berhemên binirx yên hunerî vekir.
Base ci bû ci faresat hist ku em ji canda komîtiyê bidurkevin? Cima weke pêvajoya avakirinê bi wê rih û vînê nedikarin stran û muzîka soresgerî biafirênin? Gelo qedir û qîmet ji xebatê komîre neman.û hwd. Dikarin bidehan sedema bihijmêrin.
ji ber ku hunerê nikarîbû xwe li hemû qadan bi rêxistin bike, bi tenê bi qada muzîkê ve tengav ma. Tevî ku li qada muzîkê xwedî potansiyeleke berfirehe jî, ji ber ku nêzîkatiyên populîst, xwe vegirtina ji rêxistinê û ezezî ji holê nehatin rakirin, li vê qadê jî nekarî bibe hêzeke rêxistinbûyî.
Girîng e sedema xitimîna roja îro baş bê nirxandin, lêpirsîn, encamên girîng jê werin derxistin û li gorî pêwîstiyan rêxistinbûyîn û hilberîn were kirin. Meyla ezezî û populîst a dûrî ji hilberîn û karê kolektîf; her wiha qelsiya di nêrîn û ruhê şoreşgerî de û sekna hunermendiya dûrî ji gel, sedemên sereke yên vê rewşa xitimandî ye. ji bo çareserkirina van pirsgirêkan em nebûn bersiv, me erk û berpirsyariyên xwe bi têrkerî bi cih ne anîn. Ya ku divê were kirin eve: Pêwîste di asta akademîk de derfeteke xebatê ji koman re ya profesyonel bê afirandin, li hemberî çanda modernîteya kapîtalîst rêxistinbûyîn bê kirin û çanda neteweya demokratîk bi karên hunerê yê koman ji civakê re bê ragihandin.
