Hevpeymana Qedexekirina Çekên Kîmyewî di 29’ê Nîsana 1997’an de hat bicihanîn.
Armanca vê hevpeymanê ew bû ku belavbûna çekên kîmyewî were qedexekirin û yên heyî jî werin rûxandin da ku ewlehiya cîhanî xurttir bibe. Di encama vê hevpeymanê de, Rêxistina Qedexekirina Çekên Kîmyewî hat damezirandin û 192 welat beşdar bûn. Çar dewletan ev hevpeyman îmze nekir; ew jî Misir, Îsraîl, Kore û Başûrê Sudanê ne.
Heya sala 2007’an ji sedî 98 ji welatên cîhanê beşdarî vê hevpeymanê bûn. Vê rêxistinê teqez kir ku ji sedî 90 ji madeyên kîmyewî yên ku hatine ragihandin li seranserî cîhanê hatin rûxandin.
Giraniya madeyên kîmyewî yên ku hatiba rûxandin, 72 ton û 524 kîlo bû. Her wiha ji dema bicihanîna vê hevpeymanê, li van madeyan li 86 dewletan geriyaye. Cihê vê rêxistinê, li bajarê Lahey a Holandayê ye û budceya wê ya sala 2014’an, 73.3 milyon euro bû. Jixwe cara pêşîn a ku tê de hin çekên kîmyewî yên weke xaza xerdelê hatin bikaranîn, di Şerê Cîhanê yê Yekem de bû.
Piştî wê cara duyem di sala 1988’an de hat bikaranîn. Ew jî li Helebçeyê ji hêla rêjîma Sedam ve bû.
Yek ji rewşên din ên ku tê de ev çek hatin bikaranîn di sala 1955’an de li Tokyoyê bû. Li Sûriyê jî piştî destpêkirina kirîzê, rêjîmê çekên kîmyewî zêdeyî carekê bi kar anîn. Piştî çend salan, rêjîma Sûrî di bin fişarên navneteweyî û gefên Amerîkî de, di Îlona 2013’an de, erê kir ku çekên xwe yên kîmyewî radestî Rêxistina Qedexekirina Çekên Kîmyewî bike. Lê piştî wê şer berdewam kir û êrîşên metirsîdar ranewestiyan, lewma hat pêşbînîkirin ku rêjîma Sûriye tevahî çekên xwe yên kîmyewî radest nekirine. Ji hêla Tirkiyê ve jî hem li Rojavayê Kurdistanê hem jî li başûrê Kurdistanê li dijî gerîlayên azadiyê çekên kîmyewî hatin bi karanîn. Her çi qas rêveberên Tevgera Azadiya Kurdistanê li ser avêtina çekên kîmyewî ya ji hêla Tirkiyê ve daxuyanî dabin jî ev yek li ber çavan nehat girtin. Tevî ku gelek îspat hebûn ku dagirkeriya Tirkiyê çekên kîmyewî karaniye. Rêxistina Qedexekirina Çekên Kîmyewî şuna ku bê alî tevbigere, li hember karanîna çekên kîmyewî li Çiyayên Kurdistanê bê deng man.
