Zekî Bedran
Di ser şerê Rûsya û Ukrayna re mehek û nîv derbas bû. Şer bû şerê navbera Rûsya û Amerîka-NATO. Îro li gorî gelek derdoran encamek heye. Baweriya giştî ew e ku Pûtîn hesab nekiribû ku wê welatê Ewropa evqasî nêzîkî hev bibin piştgiriya Amerîka bikin. Pûtîn ambargo hesab kiribû. Ji bo wê li gorî xwe doral kom kiribûn. Çawa be wê Ewropa ji bo Ukrayna şer neke. Weke Kirimê wê hinekê bertekê nîşan bidin, ambargoyê pêk bînin. Ukrayna jî wê li ber xwe nede. Ihtimaleke mezin wê Zelenskî bireve, artêş jî wê şer neke. Bi vî awayî wê Pûtîn hêza dewleteke mezin nîşan dabûya. Li Ukrayna wê hukumeteke li gorî Rûsya bihata avakirin. Pûtîn jî wê bibûya lîderekî wisa ku dinyayê serrast dike.
Lêbelê hesab wisa derneket. Zelanskî nereviya. Artêşa Ukrayna belav nebû û teslîm nebû. Welatên Ewropa jî li hemberî Rûsya bûn yek. Rûsya nedixwest NATO li Ewropaya rojhilat xurt bibe. Lê niha NATO li rojhilat pir xurt bû. Amerîka bi hezaran leşkerên xwe li Polonya û welatên din bi cî kirin. Welatên Ewropa ji bo qda leşkerî derê kîsên perayan vekirin.
Rûsya çima ev rewş nedît, yan jî hesabê xwe li gorî wê nekir? Nêrînek heye, tê gotin di şer de destpêkê rastî dimire. Di meydana şer de çi dibe, rastî çi ye em tam nizanin. Di ragihandina welatên Rojava de nûçeyeke ji bo Rûsya baş be nîne. Ragihandina Rûsya jî wisa. Şerekî mezin yê ragihandinê heye. Ji bo wê divê mirov diqet bike. Lê hat dîtin ku artêşa Rûsya tişta hesab dikir bilez encam negirt. Di erdê re êriş kir. Hêzên heway li gelek hedefan xistin. Bi fûzeyan gelek dever roxandin. Lê bi van serkeftin nabe.
Amekîka û Ewropa bilez fûzeyên antîtank û antîbalafir dan Ukrayna. Lêxistina tankan hêsan bû. Balfir jî weke berê nikarin tev bigerin. Leza artêşa Rûsya şkest. Şerekî demdirêj li dijî Rûsya ye. Dixebitin ku Ukrayna ji bo Rûsya bikin taqan. Di qada aborî de jî bûye weke şerê cîhanê. Dixebitin ku Rûsya bihêlin tenê. Rûsya weke hêzeke dagîrker, Ewropa û Amerîka jî weke eniyeke demokratîk nîşan didin. Dibêjin wê bi ambargoyê bîna Rûsya biçike. Ewropî eşkere dibêjin ev şerê Ewropa ye. Serokê konseya Ewropa Ursula Von Leyon diyar kir ku ji bo Ukrayne deh milyar Ewro kom kirine. Serokwezîrî Ingilistanê çû Kievê.
Wisa tê fimkirin ku Rûsya hesabê xwe baş nekirine. Me di nivîsên xwe yên berê de gotibû wê Ukrayna biroxe û gel berdêla wê bidin. Diviya Ukrayna jî vî hesabî bike. Rûsya eşkere digot, divê Ukrana nekeve NATO: Rojavayiyan ne Ukrana xistin NATO, nejî garantî dan Rûsya. Bi eşkere Urkayna weke zadikê davikan li holê hiştin. Hêzeke weke Rûsya jî ku serî li şer da Ewropa tirsand. Zemîn amade kir ku Ewropa xwe bide pişta Amerîka.
Li dinyay wê firotina çekan zêde bibe. Yên qezenc bikin ne gel, wê şirketên kapîtalîst bin. Dinyaya Rojava bixwe jî ji ambargoyê zererê dibîne. Lê aboriya wan dikare li ber xwe bide. Lê aboriya Rûsya wê pirtir zererê bibîne. Borsaya Rûsya girtî ye. Çûnhatina pereyan di destê hêzên Rojava de ye. Destûrê nadin ku Rûsya pereyên xwe bixwe jî bi kar bîne.
Piştî pandemiyê niha jî Ukrayna derket. Gelak derdor dihizirin ka wê piştî Ukrayna çi bibe. Dinyaya em tê de dinyaya pere, berjewendî û hêzê ye. Şerê li Ukrana di navbera Rûsya, Amerîka û Ewropa de dibe. Ev hêz tev jî dixwazin sedestiya xwe belav bikin. Ti kes ji gelan napirse ka çi dixwazin. Derfet nayê dayîn ku gel biryaran bidin. Pere, ragihandin û teknîk di destê wan de ne. Faturayê jî gel didin û kefen jî li wan dikin.
Ti kes nizane ka wê ev şer kengê biqede. Hêzeke weke Rûsya ket davikan. Niha jî nizane ka wê çawa ji navê derkeve. Faşîstekî weke Erdogan ku li ser Kurdan qirkirinê dike, hesab dike ku wê aştiyê bifiroşe Rûsya. Rûsya niha li hemberî Tirkiyê dengê xwe nake. Berî niha Erdogan SIHA difirotin Ukrayna. Rojhilata Navî di destê van hêzên serdest de ket nava gêrekê û dike nake nikare jê derkeve. Riya herî rast ew e ku gel van bûyeran baş bixwînin û bi xwespartina hêzên xwe yên cewherî xwe bi rêxistin bikin. Bi destê hêzên serdest azadî û demokrasî nay. Yên li azadî û demokrasiyê digerin, divê li cem xwe lê bigerin.
