Navenda Nûçeyan
Rêxistina Tenduristiya Cîhanî diyar kir ku ji ber belavbûna nexweşiya Kolêrayê 120 kesan li Sûdanê jiyana xwe ji dest dane di heman demê de 11 hezar û du rewşên ku dibe bi nexweşiyê ketine hatiye tomarkirin.
Rêxistina Tenduristiya Cîhanî roja çarşemê 1’ê Tîrmehê bîlançoya hejamra kesên ku ji ber nexweşiya Kolêrayê di pêla sêyemîn de jiyan xwe ji dest dane diyar kir, hate zanîn ku 11 hezar û du kes dibe ku bi nexweşiyê ketine û 120 kes jî jiyana xwe ji dest dane. Ji ber şerê ku ev sê sal di navbera artêşê Sûdanê û Hêzên Piştgiriya Bilez berdewam dike, sektora tenduristiyê bi awayekî mezin hatiye hilwişandin. Pêla nexweşiya Kolêrayê ya heyî wekî ya sêyemîn di seranserî sê salan de tê hesibandin, ev yek piştî belavbûna ku di Adara borî de hat raghandin, hat.
Pêla sêyemîn
Pêla heyî ya Kolêrayê ya sêyemîn di seranserî sê salan e, nexweşî dîsa piştî raghandina bidawîbûna wê bi du mehan di Adara borî de, destpê kir. Li gorî hejmarên fermî yên ji hikumetê zêdetirî 100 û 24 hezar herwiha 400 kes bi Kolêrayê ketin, di heman demê de 3 hezar û 500 di pêla dawî de di navbera Tîrmehê û Adara 2026’an de jiyana xwe ji dest dane.
Serokê Rêxistina Tenduristiya Cîhanî li Sûdanê Şebel Sehbanî got, Nexweşiya Kolêrayê li bakur-rojhilatê Afrîqayê berê her sê salan belav dibû, lê niha ji ber pevçûn û sînorkirina gihaştina cihên diyarkirî û kêmbûna dabînkirinan, welat rû bi rûyê belavbûbneke berdewam e.
Demsalên baranê
Li gorî texmînên rêxistinê tevgera koçberiya navxweyî, bilindbûna hejmaran mirovan di stargehan di li gel demsalên baranê ku bandorê li ser kalîteya çavkaniyên avê dike, wekî faktorên serke ne ku xeteriya belavbûna nexweşiyê li çend wîlayetên Sûdanê, bilind dike, ev jî bersivdayîneke tenduristî û mirovahî ya tavilê pêwîst dike.
Hêjayî gotinê ku hikumeta Sûdan hefteya çûyî li wîlayeta rojavayê Kerdevanê belavbûna nexweşiyê raghand, ji xwe ev herêm xeta şer di navbera herêmên di bin desthilatdariya artêşê û Hêzên Piştgiriya Bilez de ye.
Nexweşî xuyaye belav dibe
Rêxistina Tenduristiya Cîhanî, piştî ku 300 rewşên dibe ku bi nexweşiyê ve ketine û sê rewşên mirinê li wîlayeta bakurê Kerdevanê tomar kirin, raghandin ku xuyaye nexweşî belav dibe. Di heman demê de Neteweyên Yekbûyî hişyarî da ku Hêzên piştgiriya Bilez hazirtiyê xwe yê êrişeke bejahî li ser bajarê El-Ebyed, dike. Herwiha cîgerê sekretêrê Neteweyên Yekbûyî yê kar bû barên mirovahî îşaret kir ku êrişên li ser stasyonên elktrîkê li bajêr, gîhaştina ava vexwarinê asteng dike û hişyariya xeteriya çêbûna hovîtiyeke mezin da.
Piraniya nexweşxaneyan ji xizmetê derketine
Piştî sê salan ji şer, rêxistinên alîkariyê texmîn dikin ku zêdetirî 200 hezar kes hatine kuştin, herwiha piraniya nexweşxaneyên welêt bi tevahî an jî qismî ji xizmetê derketine.
Sehbanî wiha diyar kirye “Ji sedî 40 navendên tenduristiyê ne di xizmetê de ne, di heman demê de nêzîkî ji sedî 60 tenê bi awayekî qismî kar dikin, ev tê vê wateyê ku ew xizmetên sînorkirî an jî ne têrker ji nexweşan re peyda dikin.”
Girîngiya gîhaştina alîkariyên mirovahî
Tenduristiya Cîhanî tekez kir ku nexweşiya Kolêrayê, nexweşiyeke vîrusî ye ya xeter e, ew bi gelemperî di rêya vê û xwarina qirêj vediguheze. Miorv dikare di rêya dabînkirina ava paqij û bi ewle, başkirina xizmetguzriyên kanalîzasyonê û xurtkirina tedbîrên paqijiya kesane rê li ber belavbûna wê bigre, hewiha bilezbûna naskirina rewşên ku pêketine û pêşkêşkirina dermankirina guncav, ev yek dê rêjeya mirinan bi awayekî mezin kêm bike.
Rêxistinê bang li civaka navneteweyî û hevalbendên ku di aliyê mirovî de kar dikin kir, ku piştgiriyeke berfireh ji bo sektora tenduristiyê li Sûdanê pêşkêş bikin, di nav de dabînkirina dermanên Kolêrayê û yên girêdayî wê, wekî din piştgiriya bernameyên nexweûiyan û xurtkirina tîmên bersivdayîna bilez ji bo rêgirtina belavbûnê.
Di heman demê de girîngiya misogerkirina gihîştina bê asteng a alîkariyên mirovî û bijîşkî bo hemû deverên bandordar tekez kir û hişyarî da ku xirabtirbûna berdewam a rewşê dikare bibe sedema zêdebûna veguhestina nexweşiyê û mirinan, ne tenê ji ber kolerayê, lê belê belavbûna nexweşiyên din ên vegirtî ji ber qelsiya xizmetên lênihêrîna tenduristiyê.
