CEMÎL XOCE
Şandeya DEM-PARTÎ’yê di 24’ê Gulana 2026’ê bi Rêber Ocalan re civiya. Weke her carê Rêber Ocalan rêzenêrîn û helwestên diyar û girîng pêşkêş kir. Rêber Ocalan bi çavdêriyeke têgihaştî rewşê dişopîne. Di hemwextî rewşa ku Tirkiye û herêm tê re derbas dibe, dîtin û ramanên wî weke perspektîf derdikevin holê. Rêber Ocalan di peyama xwe ya dawî de tekezî li xalekê dike ku “Dem li benda kesî namîne”.
Rêber Ocalan dema ku dibêje: “Çarçoveya yasayî dikare bingehê pêvajoyê deyne” cihek ji bo nezelaliyê nehişt. Ev hevoka kurt girîngiyeke kûr dihewîne. Ew ne behsa şoreş an pevçûnê dike, lê behsa reforma yasayî ya birêkûpêk dike. Ew banga sererastkirina qanûnan dike wekî yekane deriyê çareseriya rastîn a pirsgirêka Kurd li Tirkiyeyê. Ev helwest di eslê xwe de ne nû ye, lê îro lezgîntir e. Rêber Ocalan bawer dike ku sererastkirina qanûnan ne tenê prosedureke teknîkî ye, lê belê “bingehê avakirineke rastî û pozîtîv a demokrasiyê ye”. Bi gotineke din, demokrasî bi gotinan nayê ragihandin, lê bi rêya qanûndanînê tê avakirin.
Tiştê ku di axaftina Rêber Ocalan de balkêş bû, daxaza avêtina gavên bilez bû. Ew bi eşkereyî dibêje: “Mayîna di rewşa libendêbûnê de, tenê xeteriyan diafirîne. Dema me tuneye ku em winda bikin.” Ev gotin nîşan didin ku ew bawer dike ku pencereya derfetê niha vekirî ye, lê dibe ku kêliyek were ku bê girtin jî. Çima ev lezgînî? Ji ber ku herêm dikele. Ew bi fikareke kûr li ser zêdebûna aloziyên li Rojhilata Navîn dinihêre, dibîne ku welatên mîna Îsraîl û Îranê ber bi tundrewî û radîkalîzmeke mezintir ve diçin. Di atmosfereke wisa de, neteweperestiyên teng zêde dibin, dabeşbûnên di navbera gelan de kûrtir dibin, û bêtir xwîn tê rijandin. Ji ber vê yekê, pêşvebirina pêvajoya aştiyê niha ne luks e, lê pêdivî ye.
Yek ji xalên herî bibandor ên nirxandinên wî, şîroveyên wî yên li ser serdegirtina polîsên Tirk a li ser navenda Partiya Gel a Komarî (CHP) bû, ku wan derî bi çekûç şikand. Wî bi awayekî retorîkî pirsî, “Gelo ketina bi zorê ya navenda giştî ya partiyeke siyasî, bi şikandina deriyê wê ya bi balyozê, li gorî rêbazên demokrasiyê ne?”. Ev pirs ji bûyerê bi xwe derbas dibe. Ew li vir nexweşiyeke avahîsaziyê di nav pergala Tirkiyeyê de teşhîs dike û dibêje ku nebûna demokrasiya rastîn sedema bingehîn a hemû krîzan e, tevî pirsgirêka Kurd bi xwe. Di vê çarçoveyê de, ew gotineke balkêş dibêje: ” Ti rewşeke ku bi qasî pêşxistina pênaseya demokratîk a komarê lezgîn be, nîn e.”
Rêber Ocalan tekez dike ku tiştê ku ew dixwaze ne cudakirin û ne jî şer e, lê belê “entegrekirina Kurdan di komareke demokratîk de ye.” Ew pêvajoya aştiyê wekî ji nû ve birêxistinkirin û modernîzekirina têkiliyên Tirk-Kurd, ku bi dehan salan ji birînên kombûyî xera bûne, bi nav dike. Ew bawer dike ku pirsgirêka Kurd li herêmê bûye çavkaniya tundûtûjiyê û çareserkirina wê bi awayekî sîstematîk tê wateya zuwakirina vê çavkaniyê. Ev ne teoriyeke îdealîst e, lê nirxandineke rastîn e: her ku pêvajoya aştiyê pêşve biçe, ew qas gurkirina nakokiyê dê kêmtir bibe.
Banga Rêber Ocalan ne tenê bi Kurd an Tirkan ve sînordar e. Ew bang li “her kesî” dike ku piştgiriyê bidin rêya aştî û civaka demokratîk. Ew heta destnîşan dike ku rewşenbîr û akademîsyenên navneteweyî ev rê pejirandine û peyamên wan di pirtûkekê de hatine berhevkirin, ku aliyekî navneteweyî yê vê mijarê nîşan dide.
Bi kurtasî, tiştê ku em ji peyamên Rêber Ocalan fêr bibin, ew e ku dem guncaw e û tenê windakirina ku nayê efûkirin, dem windakirin e. Ew gotara xwe li ser sêgoşeyeke zelal ava dike: Qanûn amûr e, demokrasî armanc e û aştî pêdivî ye, ne vebijarkek e. Li vir çend pirs derdikevin holê: Gelo Tirkiye dê bersiv bide? Gelo Parlamento dê bi hesasiyeta dîrokî ya ku ew dixwaze tevbigere? Ev pirs divê ji aliyê desthilatdariya li Enqereyê werin bersivandin. Peyam hatiye wergirtin û dem derbas dibe.
