Ayşa Silêman/ Dêrik
Cotkar û Partiyên Kurd ên Sûriyê li bajarê Dêrikê bi mîtîngekê nirxê kirîna genin ku ji aliyê hikumeta demkî ve hatiye destnîşakirin, red kirin û daxwaza bilindkirina buhayê kirîna genim li Sûriyê kirin.
Cotkar û Partiyên Kurd ên Sûriyê li Çerxereya Şehîdan a li bajarê Dêrikê mîtînek lidar xistin û di mîtîngê de daxwaza bilindkirina buhayê kirîna genim li Sûriyê kirin. Di mîtîngê de Partiya Yekîtîya Demokratîk a Kurd li Sûriyê, Partiya Demokratîk a Kurd li Sûriyê (al-Partî), Partiya Çep a Kurd li Sûriyê, Partiya Aştiya Demokratîk a Kurdistanê, Partiya Lihevhatina Kurd a Sûriyê, Tevgera Azadî ya Kurdistanê li Sûriyê, Partiya Çep a Demokratîk a Kurd li Sûriyê, Partiya Demokratîk a Pêşverû ya Kurd li Sûriyê, Partiya Şiyûî ya Sûriyê ya yekgirtî û Partiya Îradeya gel beşdar bûbûn.
Di destpêka mîtîngê de beşdarvan xulek bêdeng li ser giyanê şehîdan rawestiyan, paşê li ser navê 10 partiyên ku beşdarî mîtîngê bûne Idrîs Çaçan axivî û wiha got: “Me biryara hikumeta demkî ya Şamê ya destnîşankirina buhayê kirîna tonek genimê hişik bi 46,000 lîreyên Sûriyê ku bi qasî 34 sentên Amerîkî ye, şopand. Ev di demekê de tê ku sektora çandiniyê ji ber zêdebûna girîng a buhayên sotemeniyê, gubreyan, materyalên cotkirinê, tov, pêdiviyên avdanê, veguhastinê, dermanên kêzikan û kelûpelên din ên hilberînê, zêdebûnek bêhempa di lêçûnên hilberînê de dijî. Peydakirina vê buhayê bi nîşaneyên aborî yên rastîn ên hilberîna çandiniyê re li hev nake û heta ji bo cotkaran jî nikare guncawbûna aborî ya herî kêm bi dest bixe. Ev beşek mezin ji wan dixe xetereya windahiyên rasterast, bandorê li ser şiyana wan a berdewamkirina çandiniyê di werzên pêş de dike. Ev ji ber vegera aborî ya kêm ji berhema stratejîk a herî girîng a Sûriyê ye ku dê bandorek neyînî li ser ewlehiya xwarinê û aramiya nifûsê li welat bike.”
Idrîs Çaçan axaftinên xwe wiha domand û got: “Xetera vê biryarê li Parêzgeha Hesekê, navenda çandiniyê ya Sûriyê, hîn bêtir diyar e. Parêzgeh nêzîkî nîvê hilberîna giştî ya genim a welêt ku tê texmînkirin 1.5 milyon ton e, ji bilî berhemên din ên wekî ceh, nîsk û hwd hildiberîne. Ji ber ku parêzgeh bi giranî wekî çavkaniya sereke ya çalakiya aborî xwe dispêre çandiniyê, buhayê heyî ne realîst e û bandorên neyînî yên rasterast li ser hilberîneran dike. Ew bi tevahî lêçûnên hilberînê, zêdebûna zêde ya buhayên kelûpel û karûbarên bingehîn û rêjeyên enflasyonê yên bilind ên ku aboriya Sûriyê diêşînin paşguh dike. Ji ber vê yekê, bandora wê rasterast û kûr li ser şert û mercên aborî û jiyanê yên li parêzgehê dike. Lawazkirina kapasîteya hilberînê ya cotkaran li Hesekê ne tenê gefê li malbatên cotkaran dixwe, lê di heman demê de bandorê li bazarên herêmî, derfetên kar, aramiya civakî û pêşeroja ewlehiya xwarinê ya Sûriyê bi giştî dike.”
Idrîs Çaçan axaftinên xwe bidawî kir û wiha got: “Em bang li rayedarên têkildar dikin ku wê ji nû ve binirxînin û buhayek kirînê ya nû li ser bingeha lêkolînek rastîn a lêçûnên hilberînê û daxwazên bazarê, ne kêmtir ji 50 sentên Amerîkî, qebûl bikin. Ev yek ji bo cotkaran marjînalek qezencê ya dadperwer peyda bike û beşdarî piştgirî û domandina sektora çandiniyê, herwiha xurtkirina îstîqrara aborî û civakî ya welat bibe. Piştgiriya çandiniyê ne tenê pirsgirêkek aborî ye; ew stûnek bingehîn a ewlehiya xwarinê û aramiya neteweyî temsîl dike. Ev yek nêzîkatiyek hevsengtir û realîsttir ji bo birêvebirina vê sektora girîng hewce dike, welat ji nerazîbûna giştî ya potansiyel a bêkontrol ku bandorê li jiyana beşên berfireh ên civaka Sûriyê dike diparêze.”
