Navenda Nûçeyan
Di nava hişyariyên zêde li ser encamên guherîna avhewayê li Başûrê Asyayê, herêmên berfireh ên Pakistan û Hindistanê pêlek germahiyê ya neasayî ya dijwar dijîn.
Li Pakistan û Hindistanê pêlek germahiyê ya neasayî ya dijwar tê jiyîn, di çarçoveya bilindbûna germahiyê ku gihaştiye astên herî bilind, ev yek jî giraniyek zêde li ser nifûs, binesazî û xizmetên tenduristiyê çêdike, di demekê de ku hişyariyên li ser encamên guherîna avhewayê li Başûrê Asyayê zêde dibin.
Pileyên germahiyê yên hatine tomarkirin
Li gorî rojnameya Brîtanî The Guardian, li Keraçiyê, ku bajarê herî mezin ê peravê yê Pakistanê ye, germahiya bilind veguheriye krîzeke rojane ku jiyana bi milyonan kesan, nemaze li taxên xizan û deverên peravê yên ku ji qutbûna elektrîkê û kêmbûna avê dikişînin, giran dike.
Di mehên Nîsan û Gulanê de, germahî li herêma Sind a başûrê Hindistanê ji rêjeyên xwe yên demsalî yên asayî derbas bû û li gelek deveran di navbera 44 û 46 pile de bû.
Li gorî daneyên Daîreya Çavdêriya Avhewayî ya Pakistanê, ku hişyarî da li ser îhtîmala berdewamiya hewaya germ di hefteyên pêş de, germahiya herî zêde li Keraçiyê 44,1 pile tomar kir, ku ji Gulana 2018’an û vir ve ev germahiya herî bilind e.
Li Hindistanê, pêlên germê yên bi heman rengî li eyaletên Rajstan, Gujarat, Maharashtra û hin deverên bakur û navenda welêt xistin, germahî li hin bajaran ji 45 pileyê derbas bû, ji ber vê yekê rayedar hişyariyên tenduristiyê dan û asta hişyariyê bilind kirin.
Êşên rojane
Her çend Keraçî bi gelemperî bi avhewaya xwe ya nerm tê nasîn ku ji ber bayê ji Deryaya Ereb tê jî, niştecih dibêjin ku germahî di salên dawî de dijwartir bûye.
Bajar hîn jî bîranînên pêla germê ya karesatbar a ku di sala 2015’an de lê da û bi hezaran ji ber jiyana xwe ji dest dan, dihewîne, di heman demê de di havîna 2024’an de jî mirinên ku ji ber germahiyên bilind ve girêdayî bûn.
Zêdebûna zextê
Li nexweşxane û navendên tenduristiyê, bandorên pêla germê bi awayekî zelal dest pê kirine, nemaze di nav zarok û kesên bi temen mezin de.
Li gorî rojnameya Brîtanî, pisporên avhewayê piştrast kirin ku “pêlên germahiyê yên dubare li Başûrê Asyayê êdî ne bûyerên îstîsnayî ne, lê bûne beşek ji şêwazek zêdebûyî ya ku bi guherîna avhewayê û bajarvaniya bilez ve girêdayî ye.”
Tîma Global Weather Attribution, ku pisporê lêkolîna diyardeyên avhewayê ye, destnîşan kir ku guherîna avhewayê ya ji ber çalakiya mirovan îhtîmala pêlên germê yên wiha sê qat zêde kiriye û zelal kir ku germahiyên heyî di serdema berî pîşesaziyê de bi qasî pileya Celsius kêmtir bûn.
Bangên tevgerek lezgîn
Li gorî Daîreya Çavdêriya Avhewayî ya Pakistanê, di dehsalên dawî de germahiya navînî li herêmê bi qasî 1.4 pileya Celsiusê zêde bûye, lê tenê li parêzgeha Sindê germahî bi qasî 1.7 pileyan zêde bûye.
Pisporan diyar kirin ku zivistan kurttir û germtir bûne, di heman demê de havîn dirêjtir û dijwartir bûne, ku ev yek jî ji bo hikûmet û pergalên tenduristiyê dijwarîyên zêdetir derdixe holê.
Herwiha pisporan banga tedbîrên lezgîn kirin, di nav de avakirina navendên sarkirinê yên giştî, berfirehkirina gihaştina ava vexwarinê, xurtkirina amadekariya bijîşkî û destpêkirina kampaniyên çandina daran ên berfireh di nav bajaran de.
