Hêvî Keleş/ Qamişlo
Ji bo dûrketina ji tedawiya bi madeyên kîmyayî ku li kêleka sûdên xwe zerarê dighîne laşê mirov, di salên dawî tedawiya xwezayî wekî alternatîf careke din derket holê.
Di salên dawî de, cîhan şahidiya eleqeyek zêde ya bi tedawiya xwezayî re kiriye, armnc jî dûrketina I dermanên kîmayayî ye. Ev cure derman bûye mijarek navendî ya nîqaşê di navbera bijîşk, lêkolîner û nexweşan de, nemaze ji ber belavbûna nexweşiyên kronîk û stresên psîkolojîk ên jiyana nûjen.
Tedawiya Xwezayî behsa komek pratîkên dermankirinê dike ku ne bi giranî li ser rêbazên bijîşkî yên kevneşopî ye, lê belê li ser karanîna giyayên xwezayî, masaj û rêbazên din ên ku armanc dikin hevsengiya di navbera laş û hiş de bi dest bixin.
Kokên kevnar yên tedawiya xwezayî
Tedawiya Xwezayî bi hezaran salan vedigere, ji hêla şaristaniyên kevnar ên wekî şaristaniyên Çînî, Hindî û Misrî ve ji bo dermankirina nexweşiyên cûrbecûr hatiye bikar anîn. Mirovan ji bo dermankirina tayê, kulbûn û êşa laş xwe dispêrin şînatî û gihayên derman ên ji xwezayê hatine derxistin. Bi pêşkeftina dermanê nûjen di du sedsalên dawî de, eleqeya bi dermanê xwezayî re demekê kêm bû, lê di serdema nûjen de ji ber belavbûna zêde ya dermanên xwezayî, ew bi hêz vegeriyaye.
Mînak, li Çînê tedawiya bi derziyan îro jî li nexweşxaneyan li kêleka dermanê nûjen tê bikaranîn, di heman demê de Hindistanî xwe dispêrin dermanê kevneşopî yê bi navê Ayurveda”ku balê dikişîne ser hevsengiya xurekî, psîkolojîk û laşî.
Sedemên belavbûna Tedawiya Xwezayî
Çend faktoran beşdarî belavbûna Tedawiya Xwezayî bûne, ya herî girîng lêçûna bilind a dermankirina kevneşopî li hin welatan, herwiha tirsa hin nexweşan ji bandora dermanên kîmyewî. Medyaya civakî jî roleke girîng di parvekirina ezmûnên kesên ku ji dermanên xwezayî sûd wergirtine de lîstiye. Hin teknîkên Tedawiya Xwezayî jî dibin alîkar ku stres kêm bibe û rehetiya derûnî baştir bibe, nemaze dema ku bi dermankirina bijîjkî ya kevneşopî re were bikar anîn. Mînakî yoga dibe alîkar ku fikar kêm bibin û xewê baştir bikin, di heman demê de hin giya ji bo sivikkirina pirsgirêkên helandinê û serêşê têne bikaranîn.
Gelek sûdên tedawiya xwezayî
Piştgirên tedawiya xwezayî bawer dikin ku ew di zêdekirina şiyana xwezayî ya laş de ji bo berxwedana li dijî nexweşiyan dibe alîkar, ji ber ku ew xwe dispêre teşwîqkirina parastinê û baştirkirina şêwaza jiyanê. Di nav sûdên wê yên herî berbiçav de ev in:
– Kêmkirina strês û fikaran
-Sivikkirina êşa kronîk
– Baştirkirina kalîteya jiyanê
-Xwe dispêre mikewinatê xwezayî
Tedawiya xwezayî û tedawiya nûjen
Tevî sûdên ku gelek kes pesnê wan didin, tedawiya xwezayî bê rîsk nîne, nemaze dema ku bi şaştî an bêyî şêwirmendiya pispor were bikar anîn. Bijîşk hişyar dikin ku di rewşên giran ên wekî penceşêr an nexweşiya dil de tenê xwe nespêrin tedawiya xwezayî ji ber ku ev dikare dermankirina bijîşkî ya guncaw dereng bixe. Herwiha, hin giya dikarin bibin sedema tevliheviyên cidî ger bi rengekî ne guncaw werin bikaranîn an jî bi dermanên din re têkilî daynin. Ji ber vê sedemê, rêxistinên tenduristiyê tekez dikin ku pêwîst e ev sektor birêkûpêk were bikaranîn û ewlehiya berhemên xwezayî yên di sûkê de hene were misoger kirin.
Têkiliya di navbera tedawiya xwezayî û ya nûjen de divê ne têkiliyeke pevçûnê be, lê divê têkiliyeke hevkariyê be. Tedawiya nûjen xwe dispêre lêkolînên zanistî û ceribandinên dijwar, di heman demê de tedawiya xwezayî rêbazên piştgirî pêşkêş dike ku dikarin bibin alîkar ku rehetiya psîkolojîk û laşî ya nexweşek baştir bibe.
Bi pêşketinên bilez ên di warê tenduristiyê de, tedawiya xwezayî bala bi mîlyonan kesan li çaraliyê cîhanê dikişîne. Hin kes piştgiriyê didin wê wekî rêyek xwezayî ya bi bandor ji bo baştirkirina tenduristiyê, hinên din jî hişyariyê didin xetereyên wê dema ku bêyî çavdêriya bijîşkî tê bikar anîn. Di navbera van her du perspektîfan de, prensîba herî girîng hişyarî û nermbûn e û dûrketina ji şûna dermankirina bijîşkî ya pêbawer bi rêbazên zanistî yên nehatine îsbatkirin. Divê mirov ji pêşketinên bijîşkî yên nûjen sûd werbigirin û di heman demê de şêwazên jiyana tendurist û xwezayî yên ku piştgiriyê didin başbûna wan a laşî û derûnî biparêzin.
