Hêvî Keleş/ Qamişlo
Di 23’ê Nîsanê de, cîhan Roja Cîhanî ya Pirtûk û Mafên Nivîskariyê pîroz dike, ku bûyerek çandî û wêjeyî ye ku armanc dike nirxa xwendinê pêş bixe û rola pirtûkan wekî amûrek bi bandor di avakirina mirovahiyê de û pirek di navbera şaristaniyan de destnîşan bike.
UNESCO ji sala 1995”an vir ve Roja Pirtûkan a cîhanî pîroz dike, dema ku Konferansa Giştî ya rêxistinê li Parîsê hilbijartina vê rojê ji ber sembolîzma wê ya wêjeyî ya kûr erênî kir, ji ber ku di wê rojê de gelek sembolên wêjeya cîhanî, di nav wan de William Şakesbîr, Miguel de Cervantes û Inca Garcilaso de la Vega, hatin kuştin.
Her sal di 23”ê Nîsanê de, cîhan Roja Cîhanî ya Pirtûk û Mafên Nivîskariyê pîroz dike, ku bûyerek çandî ya cîhanî ye ku armanc dike çanda xwendinê pêş bixe û girîngiya pirtûkan wekî amûrek danûstandina çandî û rewşenbîrî di navbera gelan de destnîşan bike. Ev roj ne tenê nivîskaran pîroz dike, lê di heman demê de rola pirtûkan di avakirina civakan, pêşxistina nirxên diyalog û parastina milkê rewşenbîrî de di serdemek dijwariyên bêhempa de jî destnîşan dike.
Dîroka Roja Cîhanî ya pirtûkan û sedemên pîrozkirina wê
Pîrozkirina Roja Cîhanî ya Pirtûkan di demekê de tê ku hewcedariyek mezin heye ku xwendinê wekî pratîkek rojane, ne tenê çalakiyek çandî ya demsalî, li cihê xwe yê rast vegere. Tevî veguherînên dîjîtal, pirtûk yek ji girîngtirîn amûrên zanînê dimînin, ku ji xwendevanan re derfeta lêkolîn, analîz û ramanê ya kûr pêşkêş dikin, dûrî leza bilez a ku ji hêla teknolojiyên ragihandinê yên nûjen ve tê ferz kirin. Ev roj xwedî girîngiyeke sembolîk a taybet e, ji ber ku bi dîrokeke girîng a wêjeyî ve girêdayî ye. Ew wekî fersendek xizmet dike ji bo bîranîna mîrateya nivîskarên mezin ên ku bi berhemên xwe yên bêdem hişmendiya mirovahiyê şekil dane. Ji ber vê yekê, bang ji nû ve têne kirin da ku piştgirîya pîşesaziya weşanê, teşwîqkirina jêhatiyên wêjeyî yên ciwan û berfirehkirina gihîştina pirtûkan, nemaze li civakên ku ji binesaziya çandî ya qels an lêçûnên çapkirinê yên bilind dikişînin.
Di astek din de, ev roj mijara mafê nivîskariyê ronî dike, ku bi hebûna berfireh a pirtûkên dîjîtal û korsaniya elektronî re tevlihevtir bûye. Parastina mafên nivîskaran ne tenê parastina berhemên wan ên afirîner e, lê di heman demê de stûnek bingehîn ji bo domdariya hilberîna çandî ye. Bêyî hawîrdorek ku rêzê li milkê rewşenbîrî digire, afirînerî dikare kêm bibe û tehfîza nivîskaran ji bo berdewamiya hilberînê dikare qels bibe. Gelek welat vê bûyerê bi çalakiyên çandî yên cûrbecûr, di nav de pêşangehên pirtûkan, semînerên wêjeyî û civînên bi nivîskaran re, her wiha mubaderatên ku armanc dikin xwendinê di nav zarok û ciwanan de teşwîq bikin, pîroz dikin. Saziyên perwerdehiyê jî bi entegrekirina pirtûkan di jiyana rojane ya xwendekaran de, ne tenê wekî çavkaniyek agahdariya akademîk, roleke girîng di çandina evîna xwendinê de ji temenê ciwantiyê de dilîzin.
Di Roja Cîhanî ya Pirtûk û Mafên Nivîskariyê de, ji nû ve piştrast dibe ku pirtûk ne tenê rûpelên ku werin xwendin in, lê pirek e ku demên berê û niha û çandên cûda bi hev ve girêdide. Pêşvebirina çanda xwendinê û parastina mafên nivîskaran berpirsiyariyek kolektîf e, ku ji bo misogerkirina rola berdewam a pirtûkê wekî stûnek şaristaniya mirovahiyê, hewldanên hevgirtî ji kes û saziyan hewce dike. Di vê serdema guherîna bilez de, pirtûk wekî çirayek zanînê ya domdar dimîne. Di cîhanekê de ku teknoloji leztir dibe û ekran baldariyê dibin, pirtûk hîn jî hevalbendê herî kûr û bandora herî rastîn di şekildana hişmendiya mirovan de ye.
Hêjayî gotinê ye ku pirtûk hîn jî, tevî pêşbaziya dijwar a medyayên din cihê xwe diparêzin, ji ber şiyana wan a bêhempa ya veguhestina zanînê û pêşxistina xeyalê. Pirtûk cîhanên ku em dikarin tê de winda bibin û dersên ku em dikarin piştî ku perwerdehiya me ya fermî biqede fêr bibin pêşkêş dikin, her wiha xwendin hişê me bi raman û xeyalên nû tijî dike. Hişê mirovan dikare têgeh û xeyalên berfireh ên li derveyî vê dinyayê bigire û bi saya pirtûkan, derfetên me yên cihêreng û berfireh hene ku em bi berdewamî fêr bibin û ji çîrokên cihêreng feydeyê bistînin.
