Gulîstan Xalid
Newroz ne tenê destpêkek salnameyê an guhertinek demsalî ye; ew di seranserê dîrokê de bûye sembola berxwedan, hêvî û ji nû ve zayîna gelan. Newroz ku tê wateya “rojek nû”, nemaze ji bo gelên li Rojhilata Navîn dijîn, hilgirê hafîzeya çandî û siyasî ye. Di vî warî de, Newroz ne tenê pirek e ku ji rabirdûyê ber bi niha ve dirêj dibe, lê di heman demê de îfadeya hêviyek hevpar ji bo pêşerojê ye.
Koka Newrozê vedigere hezaran salan. Li gorî efsaneyan, serkeftina Kawayê Hesinkar, ku li hember Dehaqê zalim li ber xwe da, wekî destpêka sembolîk a Newrozê tê hesibandin. Ev riwayet ne tenê efsane ye, lê di heman demê de sembola berxwedana gelan li dijî zilmê û lêgerîna wan a azadiyê ye. Ji ber vê yekê, Newroz ji bo gelek civakan, nemaze ji bo gelê Kurd, cejna azadî û nasnameyê ye. Di heman demê de, Newroz şiyarbûna xwezayê, hatina biharê û vejandina jiyanê temsîl dike. Her ku erd şîn dibe, hêviyên mirovan jî zindî dibin. Di vî warî de, Newroz ne tenê vegotina rabirdûyê ye, rastiyek zindî ye ku her sal ji nû ve tê jiyîn.
Newroz ji hêla Kurd, Tirk, Faris, Ereb û gelên Asyaya Navîn ve bi awayên cûda tê pîrozkirin. Ev pirrengî nîşan dide ku Newroz nirxek gerdûnî hildigire. Her gelek bi fîgûrên xwe yên çandî ku lê zêde dike jî, di hestek hevpar de dibine yek: nûbûn, hêvî û xwesteka jiyana bi hev re. Îro, di civakên pir-nasname û pirçandî de, hêza yekgirtî ya Newrozê hîn girîngtir bûye. Cejna newrozê, ku ji aliyê civakên cihêreng ve tê pîrozkirin, cihekî hevdîtinê ye ku ji sînorên çandî derbas dibe. Ev yek wê ne tenê dike cejn, di heman demê de dike platformek ji bo diyalog û hevgirtinê jî.
Di roja îro de, wateya Newrozê wekî “roja nû” wekî sembola entegrasyona demokratîk, wekhevî û jiyana hevbeş di navbera gelan de ji nû ve tê şîrovekirin. Entegrasyona demokratîk tê wateya ku nasname, ziman û çandên cûda bêyî ku werin tepisandin dikarin bi hev re wekhev û azad bijîn. Di vê çarçoveyê de, Newroz sembola têgihîştineke civakî ya nû ye ku tê de gel hevdu nas dikin û cûdahî ne wekî gef wekî dewlemendî têne dîtin,. “Roja nû” li vir serdemekê nîşan dide ku tê de zîhniyet diguhere, diyalog li şûna pevçûnê, naskirin li şûna înkarê û wekhevî li şûna cudakariyê ye. Di vê wateyê de, agirê Newrozê ne tenê kevneşopiyek e, di heman demê de ronahiya ku ji bo aştî û pêşerojeke hevpar di navbera gelan de tê vêxistin e.
Newroz semboleke bihêz e ku kevneşopiyeke berxwedan û hêviyê ya ji rabirdûyê mîrasgirtî bi nirxên demokratîk ên îro re dike yek. Wek roja nû ya gelan, Newroz ne tenê cejnek e; ew di heman demê de baweriyeke kolektîf e ku jiyana hevbeş, aştî û azadî pêşkêş dike. Pîrozkirina Newrozê îro ne tenê pêxistina agir an jî govend girtine. Ew di heman demê de nîşandana îradeya ku gel dikarin di pêşerojeke wekhev, azad û demokratîk de bi hev re bijîn e. Ji ber vê yekê, Newroz hêviyek e ku her sal ji nû ve tê zindî kirin û deriyek ku bo pêşeroja hevpar a gelan vedibe.
