Botan Amed
Pîrozbahiyên Newroza 2026an ne tenê destpêka çerxek salnameyê bû, lê di heman demê de kêliyek civakî jî temsîl dikir ku dîrok û roja îro bi hev re ketine û bîra kolektîf ji nû ve hatiye avakirin. Efsaneya Kawayê Hesinkar, yek ji vegotinên herî kevin ên Mezopotamyayê, îsal careke din bi agirên ku li meydanan hatin pêxistin hate bîranîn. Li gorî efsaneyê, agirê ku ji hêla hesinkarekî ku li dijî zilmê serî hildabû ve hate pêxistin ne tenê serketinê, lê di heman demê de îradeya gelan a diyarkirina çarenûsa xwe jî sembolîze kir. Ev vegotina dîrokî di nav sedsalan de bi awayên cûda hatiye hilberandin û heta roja îro hatiye gihandin, bûye yek ji referansên bingehîn ên ku ruhê Newrozê diyar dike. Pîrozbahiyên Newroza 2026’an li Amed yek ji dîmenên herî berbiçav ên vê berdewamiya dîrokî bûn. Bi sed hezaran, ku ji saetên serê sibê ve ber bi meydanan ve herikîn, ne tenê ji bo pîrozkirina cejnekê, lê di heman demê de ji bo hilgirtina mîrateyek ji rabirdûyê ber bi roja îro ve hatin cem hev. Di vê atmosferê de ku reng, muzîk û peyv bi hev re dikevin, wateya Newrozê ji rêûresmek çandî ya sade derbas dibe, vediguhere îfadeyek zindî ya vegotinek dîrokî. Kesayetên nûjen jî di vê vegotina dîrokî de girîngiyek girîng digirin. Bi taybetî, Mazlum Doğan û Zekiye Alkan kesayetên Kawa yên hemdem ên Cejna Newrozê temsîl dikin û sembola wê dikin. Ev kesayet, ku di atmosfera siyasî ya salên 1980’an de derketine holê, ji hêla gelek koman ve bi mijarên berxwedan û qurbaniyê ve hatine girêdan, mîna vegotina Kawa. Ji ber vê yekê, behsa van navan di pîrozbahiyên Cejna Newrozê de ne tenê wekî bîranînên takekesî, lê di heman demê de wekî hewldanek ji bo avakirina girêdanên nûjen di berdewamiya dîrokî de jî dikare were dîtin. Ev girêdana dîrokî di pîrozbahiyên 2026an de bi tundî hate dîtin. Sembolên ku li meydanan dihatin hilgirtin, dirûşmeyên ku dihatin qîrîn û axaftinên ku dihatin kirin wekî pirek di navbera paşeroj û niha de xizmet dikirin. Girêdana ku nifşên ciwan, bi taybetî, bi van kesayetên dîrokî re çêkirin, hilberandin û veguhestina bîra kolektîf ji nifşekî bo nifşekî din nîşan da. Ev rewş eşkere dike ku Cejna Newrozê ne tenê bîranîna paşerojê ye, lê di heman demê de avakirina wateyê ji bo pêşerojê ye. Aliyek din a girîng a pîrozbahiyan peyama Rêber APO bû, ku di qada giştî de hate nîşandan. Mijarên berbiçav di vê peyamê de diyalog, yekîtiya civakî û balkişandina li ser pêşkeftinên herêmî bûn. Parvekirina peyamên weha di çalakiyên girseyî yên wekî Cejna Newrozê de careke din nîşan da ku cejn ne tenê qadeke çandî ye, lê di heman demê de platformek ji bo derbirîna ramanên siyasî ye jî. Di dîrokê de, Cejna Newrozê di her serdemê de bi wateyên cûda ji nû ve hatiye şîrovekirin. Bi şiyarbûna xwezayê di demên kevnar de ve girêdayî, ev cejn bi demê re wateyên civakî û siyasî bi dest xistiye. Cejna Newrozê ya 2026’an wekî mînakek hemdem a vê avahiya pir-qatî derket holê. Ji aliyekî ve, vegotina mîtolojîk a Kawayê Hesinkar, û ji aliyê din ve, fîgurên sembolîk ên serdema nûjen; hemî di heman demê de, di heman cihî de, di heman rêûresmê de, wateyek nû bi dest xistin. Di encamê de, Cejna Newrozê ya 2026’an wekî ezmûnek civakî li xaçerêya dîrok û niha derket pêş. Bi vegotinên rabirdûyê ve hatî xwedîkirin, bi dînamîkên niha ve hatî şekilkirin, û hêviyên ji bo pêşerojê vedihewîne, ev pîrozbahî bi zelalî nîşan didin ka çima Cejna Newrozê sembolek bihêz dimîne. Di vî warî de, Cejna Newrozê ne tenê cejnek e; ew wekî bîranînek, vegotinek û şêweyek hebûna civakî berdewam dike.
