Gulîsta Xalid
8’ê Adarê, Roja Jinan a Cîhanê ku her sal tê pîrozkirin, ne tenê rojek bîranîn an pîrozbahiyê ye. 8’ê Adarê sembola têkoşîna ku jinan di tevahiya dîrokê de ji bo wekhevî, azadî û rûmetê dane ye. Ev roj rojek berxwedanê ye ku keda jinan tê xuyang kirin, zilm û zordariya ku jinan kişandiye tê bîranîn, û têkoşîna ji bo cîhanek dadperwertir tê zêdekirin. Di tevahiya dîrokê de, dema ku pergalên serdest û avahiyên desthilatdar dixwestin civakan kontrol bikin, wan di destpêkê de jin hedef girtin. Ji ber ku jin ne tenê takekesek e; ew di heman demê de hêzek bingehîn e ku çand, ziman, nirx û pêşeroja civakê hildigire. Sînordarkirina azadiya jinê di rastiyê de tê wateya kontrolkirina nîvê civakê. Ji ber vê yekê, jin pir caran qurbaniyên yekem ên şer, polîtîkayên zordar û newekheviyên civakî bûne. Gotina “Pêşî Li jinan Dan” kurteyek bihêz a vê rastiya dîrokî ye. Lêbelê, dîroka jinan ne tenê dîroka zordarî û mexdûriyetê ye. Ew di heman demê de dîroka berxwedan, hevgirtin û veguherînê ye. Li gelek deverên cîhanê, jinan ji bo mafên xwe yên perwerde, kar, temsîliyeta siyasî û wekheviya civakî têkoşîn kirine û destkeftiyên girîng bi dest xistine. Îro, xuyabûna jinan di hemû warên jiyana civakî de encama vê têkoşîna dirêj e.
Rola jinên Kurd di vê têkoşînê de jî pir girîng e. Jinên Kurd hem li dijî newekheviyên ji ber zayenda wan û hem jî li dijî pirsgirêkên siyasî û civakî yên ku gelê wan pê re rû bi rû ye, têkoşînek dualî dane. Bi taybetî di salên dawî de, tevgera jinên Kurd bi hêza xwe ya rêxistinî, çanda hevgirtinê û îdiaya veguherîna civakî di nav tevgerên jinan ên cîhanî de ezmûnek berbiçav pêşkêş kiriye. Rêxistinên jinan ên ku pêş ketine, bi taybetî li Rojava, nîşan dane ku jin dikarin di siyaset, rêveberiya herêmî, parastinê û gelek warên jiyana civakî de rolek çalak bilîzin. Nûnertiya wekhev a jinan, modela rêveberiya hevbeş û xurtkirina saziyên jinan nîşan dane ku rizgariya jinan ne tenê dikare bibe dirûşmeyek, lê dikare bibe modelek civakî ya berbiçav. Ji ber vê yekê, têkoşîna jinên Kurd îro wekî ezmûnek îlhambexş ji bo tevgerên jinan li gelek deverên cîhanê tê dîtin.
Gotina “Îro, jin vê lîstikê têk dibin” vê rastiyê bi awayekî şênber nîşan dide. Jin êdî ne tenê weke beşeke civakê ya ku rastî zilmê tê; ew bûne pêşengên sereke a ku guhertinên civakî rêve dibe. Rêxistinbûna jinan, hevgirtina wan û daxwaza wan a azadiyê hêzekê diafirîne ku pergalên li ser bingeha newekheviyê lêpirs dike û diguherîne. Têkoşîna jinan ne tenê ji bo jinan e. Rizgarkirina jinan di heman demê de tê wateya demokratîkkirina civakê û pêşerojek dadperwertir ji bo mirovahiyê. Ji ber vê yekê, 8’ê Adarê rojeke ku divê ne tenê ji hêla jinan ve, lê ji hêla her kesê ku cîhanek azad û wekhev dixwaze ve were hembêz kirin. Di encamê de, dibe ku di seranserê dîrokê de hêz hebûne ku xwestine jinan bêdeng bikin. Lêbelê, îro, jin bi hevgirtin û têkoşînê vê lîstikê têk dibin. Wekî li gelek deverên cîhanê, jinên Kurd di pêşengiya vê têkoşînê de ne û nîşan didin ku jiyanek azad mimkun e.
