Dilyar Cizîrî
Di 6’ê meha Çile de û piştî civîna li Parîsê ya di navbera Îsraîl û hikûmeta demkî ya Sûriyê li dijî taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê yên Helebê êrişeke berfireh hate destpêkirin. Êriş bi navê Artêşa Sûriyê bû, lê yên serkêşiya wê dikirin, dewleta Tirk, çeteyên wê û bermahiyên DAIŞ’ê li gel çekdarên hikûmeta demkî êriş pêk anîn. Hêzên navdewletî, welatên ereb û heta endamên Koalîsyona navdewletî cihê xwe di êrişê de girtin.
Tevî êrişa dijwar di taxa Şêxmeqsûd de berxwedanek bêhempa hate nîşandan. Di wir de Şehîd Ziyad Heleb û hevalên xwe dîroka berxwedana serdemê nûjen kir. Dewleta Tirk û çeteyên wê di Helebê de sînordar neman, li Dêrhafir û herêmên din êrişên berfireh pêk anî. Di encamê de hêzên QSD’ê ji bo komujî pêk neyên û şer veneguhere Şerê kurd-ereb, hêzên xwe vekişand. Ji ber li kêleka êrişên çekdarî şerekî ragihandinê ya ne normal a bi fînaseya dewletên wekî Erebistana Siûdî û Qeterê pêk hat.
Plana li dijî Rojava piralî û qirêj bû. Armanca dewleta Tirk bi vê planê ew bû di herêmê de şerê kurd û ereban mezin bike. Ew jî di aliyê xwe de li ser hesabê herdû netewan qezencan bi dest bixe. Lê plana wan heta niha pêk nehat û encam ne girt. Dewleta Tirk û hikûmeta demkî ya HTŞ’ê heta niha hemû plan û sozên xwe binpê dike. Ev bê soziya wan diyar dike. Di encama êrişê de bi hezaran çeteyên DAIŞ’ê ji girtîgehên Şedadê, Reqa û Kampa Holê derxistin û di nava Artêşa Sûriyê de bi cih kirin. Tişta sosret jî bi hezaran DAIŞ’yî yên wekî şaneyên razayî tevdigeriyan, hişyar kirin û ew jî bi cilên leşkerî fermî kirin.
Piştî şerê dijwar û êrişên hovane di navbera QSD’ê û hêzên hikûmeta demkî ya Sûriyê de peymana 29’ê Çile hate imzekirin. Di pêkanîna xalên peymanê de heta niha QSD’ê û Rêveberiya Xweser li pey hev gavan davêje. Hêzên ewlekariyê yên hikûmeta demikî hatin Hesekê û Qamişlo û şandeyên wan li Rimêlan û Siwêdiyê geriyan. Tevî hemû gavan hikûmeta demikî ya Sûriyê û dewleta Tirk gavan navêje. Ne koçberên Efrîn û Serêkaniyê vegeriyane warê xwe. Ne jî ava Hesekê û Til Temirê ku piştî dagirkirina Serêkaniyê hatiye qutkirin, hate berdan. Ne rê hatine vekirin.
Pêre jî hîn alavên wan ên kîndarî û derxistina nakokiyan dewam dike. Dewleta Tirk jî dibêje tevî peymanan û entegrasyona QSD’ê di nava Sûriyê de ew ê hêzên xwe ji Sûriyê venekşînin. Di encam de û tevî aliyên garantor hene, di pêkanînê de garantiya sereke hêza gelê herêmê ye.
Bi wate çiqasî itîfaq pêk werin û çiqasî gav werin avêtin jî divê gelê kurd li Rojava dûrî banga seferberiyê ya Rêvreberiya Xweser û QSD’ê nekevin. Peyman bi aliyên bê soz re têne kirin û ev jî metirsiyê daha zêdetir dike. Lê tişta hêvî û baweriyê dide mayîna hêza QSD’ê bi taybetmendiya xwe, ya duyemîn yekîtiya gelê kurd a li dora Rojava ye. Îcar çi dibe bela bibe, divê gel herêmê heta dawiyê di parastina tax û bajarên xwe de seferber bin.
