Hêvî Keleş/ Qamişlo
Binevş Agal (Bêrîvan) yek ji şehîdên şoreşger ên herî navdar ên têkoşîna azadiyê ye. Ew bi berxwedan û têkoşîna xwe bû sembola jinên têkoşer û navê xwe kir efsanewî.
Binevş Agal (Bêrîvan) di sala 1966”an de li navçeya Beşîrî ya Êlihê, keça malbateke Êzîdî ye. Ji ber zextên darbeya 12’ê Îlonê, Binevş û malbata wê koçî Ewropayê kirin. Di sala 1986”an de beşdarî Kongreya 3yemîn a PKK’ê li Geliyê Bekaayê bû. Piştî perwerdehiya li Geliyê Bekaayê, ew çû Bakurê Kurdistanê. Piştî demekê li wir xebitî, ew çû Botanê. Binevş Agal, an Bêrîvan Êzidî wekî ku ji hêla xelkê Botanê ve dihat nasîn, li Cîzrê xebatên rêxistinî meşand, pir hate hezkirin û rêzgirtin. Di 16’ê Çileya 1989”an de, piştî îxbarekê, mala wê ya li Cîzrê hate kifşkirin. Wê teslîmbûn red kir û heta guleya xwe ya dawî şer kir û şehîd bû.
Binevş Agal bû pêşeng
Piştî darbeya 12’ê Îlona 1980”an li Tirkiyeyê, malbata wê koçî Ewropayê kir û li Almanya bi cih bû, Binevş Agal li Ewropayê sekna xwe ya ji bo azadiyê nîşan dide û bi awayekî aktîf di nava xebatên azadiya Kurdistanê de cihê xwe digire. Di nîsana 1984”an de li Ewropayê nêzî 40 kes ji bo zextên derbeya 12’ê îlonê yên li Kurdistanê bidin bihîstin û bi armanca protestokirina qetilkirina Mehmet Karasungur û Îbrahîm Bîlgîn ku di 2’yê gulana 1983”an de li çiyayên Kurdistanê bi komployekê hatin qetilkirin, tev li meşa ku 300 km dirêj ku salekê berdewam kir bû û yekane jina ku di meşê de cih girti bû. Tevlibûn û têkoşîna Binevşê bandora xwe li ser derdora wê jî kir. Bi taybetî jî bandora xwe li ser civaka êzidî kir.
Beşdarbûna Binevş di têkoşîna azadiya Kurdan de bandorek kûr li ser Êzidiyan kir û xwesteka wê ya şerkirinê wekî jinek gelek dogma hejand. Di civaka girtî ya Êzidiyan de, ku jinek kêm ji malê derdiket, gavavêtina Binevş bo nav têkoşînê bû sedema matmayînek mezin. Binevş pêşî çû Herêma Kurdistanê û dû re çû Botanê û di destpêkê de li kêleka jinan cih girt. Bi meşandina çalakiyên rêxistinî li Cîzre, Binevş, an jî Bêrîvanê wekî ku ew ji hêla xelkê Botanê ve dihat nasîn, gelek hat hezkirin û rêzgirtin. Ji temenê biçûk de, ew li ser nirxên berxwedan û wêrekî mezin bû û bavê wê evîna azadiyê û hestek xurt a nasnameyê di dilê wê de çand.
Binfş Agal bi baweriya xwe ya kûr a bi azadî û edaletê tevlî refên berxwedana Kurd li Rojava bû. Têkoşîna wê ne tenê bi qada siyasî ve sînordar bû, lê di heman demê de xebata meydanî, rêxistinkirina civaka herêmî û perwerdekirina jin û keçan li ser mafên wan û prensîbên berxwedanê li dijî neheqiyê jî di nav xwe de digirt. Çîroka wê ne tenê bûyerek trajîk e, lê belê şahidiyek zindî ye ji bo kapasîteya mirovahiyê ya rûbirûbûna neheqiyê û berdewamiya di lêgerîna azadiyê de, bêyî ku zehmetî hebin. Îro, têkoşîna wê bi rêya bernameyên hişyariyê, nivîsên dîrokî û navên nifşên nû tê bîranîn û piştrast dike ku Bêrîvana Êzîdî her û her di dilê hemû kesên ku ji bo azadî û edaletê têdikoşin de dimîne. Û çîroka wê qêrîna li dijî bêdengiyê bû, herwiha sembola berxwedana li dijî zilmê ye.
Abdullah Ocelan: Ew bi qasî ku ji bo çiyayan guncaw bû, ji bo gel jî guncaw bû
Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan di nirxandinekê de li ser Binevş, ku helbest û stran li ser hatine nivîsandin, dibêje, “Bêrîvan, ku me şande Cîzrê, keçek Êzîdî bû. Xwişka wê ew anî Ewropayê da ku li zarokên wê binêre. Me ew kişand nav refên xwe û bandorek mezin lê kir. Bi rastî, me hewl da ku em fêrî wê bikin ka evîn çi ye. Û di nameyekê de ku wê dema gihîşt Cûdî nivîsand, wê got ku meriv dikare bi coşek mezin nêzîkî heybeta çiya û mirovan bibe. Û ew bi vî rengî ket nav wê. Çawa ku ew pir li çiyayan dihat, ew pir li mirovan jî dihat. Û ew xwe di nav gelê Cîzrê de hez kir. Meriv dikare bêje ku ev heval di şiyarbûna gelê Cîzrê de pir bi bandor bû. Ew keçek wisa bû ku bi awayekî pir kûr beşdarî perwerdehiyê bû. Wê zêde perwerde nedît. Ew li gundekî mezin bû, lê wê guh da me û me ewqas bi dilsozî û kûr fêm kir ku wê qet ji tiştê ku me digot guman nekir. Bi rastî, wê ev heta radeyekê xist pratîkê.”
