Navenda Nûçeya
Li gorî raporek di The Wall Street Journal de hatiye weşandin, Amerîkayê planên avakirina kampan ji bo Filistîniyan li aliyê Îsraîlê yê sînorê Xeza-Îsraîlê; didomîne. Tîmên endezyaran tîne û dest bi dûrxistina sivîlan ji herêmên di bin kontrola Hemasê de dike.
Amerîkayê planên ji bo avakirina kampên bi ewle yên alternatîf di nava deverên Xezeyê yên di bin kontrola Îsraîlê de pêş dixe, ku ji hêla rayedarên Amerîkî ve wekî “Herêma Kesk” têne binavkirin.
Rayedarên Amerîkî eşkere kirin ku di riya avakirina van kampan de armanc dikin ku mal, dibistan û nexweşxaneyan ji bo gelê Xezayê yên ji ber şer koçber bûne; peyda bikin, heta ku ji nûve bajar bê ava kirin. Ev kamp dê wekî modelek ji bo ji nû ve avakirina pêşerojê be, rayedar hêvî dikin ku gelê Xezayê dûrî herêmên di bin kontrola Hemasê bixin.
Dabeşkirina Xezeyê
Tê pilankirin ku avakirina kampa yekem dibe ku li Refihê be, ku bajarê sereke yê li Xeza ye dikeve li ser sînorê Misirê. Ev bajar ji aliyê hêzên Îsraîlê ve bi giranî zirar dîtiye û ji meha Gulanê ve di bin kontrola Îsraîl de ye. Rayederên Îsraîlî û Amerîkî destnîşan kirin ku plana Refihê hîn di qonaxên xwe yên destpêkê de ye.
Kontrola Xezeyê di Cotmehê de wekî beşek ji peymana agirbestê ya ku ji hêla Trump ve hatî kirin, du beşan hatiye dabeşkirin, pranaiya Filestîniyan li aliyê rojava yê di bin kontrola Hemasê dijî û Îsraîl kontrola aliyê din dike.
Ji bo ewlekirina Xezeyê hêzeke ewlehiyê ya navneteweyî wê bê avakirin
Amerîkayê û hevalbendên wê ji bo avakirina hêzeke ewlehiyê ya navneteweyî ji bo ewlekirina Xezeyê dixebitin, Konseya Ewlehiyê ya Neteweyên Yekbûyî ev plan pejirand. Lê nakokiyên li ser berpirsiyariyên wê – gelo ew ê bi sepandin û bêçekkirinê were erkdarkirin, an jî tenê weke parastina aştiyê ye.
Li gorî rayedarên Îsraîlî, yek ji ramanên ku tê nirxandin ew e bikaranîna komên çekdar ên li dijî Hamasê ku ji hêla Îarasîlê tên piştgîrkirin; rêveberiya kampan bikin. Ev komên li dijî tevgera Hemasê bi rastî van kampan di hundirê herêma Kesk li Xezayê ava dikin, ku bi sedan heya çend hezaran kesên sivîl lê dijîn.
Ya yekem ji van kampan di dema şerê Xezeyê de li Refihê ku di bin kontrola Îsraîlê de ye hat avakirin.
Rayedarekî Amerîkî got ku Amerîkayê li Xezeyê nafikir e ku bi van koman re bixebite. Rayedarên Amerîkî hêvî dikin ku deverên ku ji hêla Hemasê ve têne kontrol kirin bi demê re bi dawî bibin. Di heman demê de hêzeke îstîqrariyê ya navnetewî li kêleka polîsên Filistînî berpirsiyariya ewlehiyê bigirin ser xwe herwiha Konseya Aştiyê ya Trump dê rêveberiya sivîlî û çavdêriya ji nû ve avakirinê bike berî ku di dawiyê de kontrolê radestî hikûmetek Filistînî bike.
Lêbelê, dîsa jî Hamas ji bo çekdayînê herwiha nêrîna Amerîkayê ji bo xeza red dike, bi hinceta ku ew mafê siyaseta Filestînê têk dibe.
