Kawa Nader Qader
Peywendiyên di navbera şefê faşîst, Recep Tayyip Erdogan, û hevkarê wî Beşar Esed, piştî 13 salên aloziyên di navbera wan de, dibin şahidê guhertineke mezin. Di destpêka şerê navxweyî ya sala 2011’an de, Erdogan serokomarê niha yê Şamê, wek “terorîst” bi nav kir û hewl da ku Sûriyê dagîr bike. Lê niha, em hewldanên wî yên ji bo sererastkirina têkiliyên her du welatan dibînin. Ev nêzîkbûn di serî de li ser Kurdên Rojava û bi taybet Hêzên Sûriyeya Demokratîk (HSD) û Herêma Bakur-Rojhilatê Sûriyeyê ku di şerê li dijî DAIŞ’ê de ji aliyê DYA û welatên hevpeyman ve tê piştgrî kirin.
Tirkiye van hêzan wek beşek ji Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) dibîne û wek metirsî li ser yekparçeyiya axa xwe dibîne. Ev rewş di nav Kurdên Rojava de li ser lihevhatineke muhtemel a di navbera Enqere û Şamê de guman çêdike, ji ber ku her du jî, Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê wekî dijminekî hevpar dibînin.
Faktorên Polîtîk û Hêzên Stratejîk
Ruxmê nakokiyên berê yên di navbera Tirkiye û Şamê de, rewşa heyî aliyên beşdar neçar dike ku ji nû ve helwestên xwe binirxînin. Kurdên ku li Rojava rêjeyek federalîzmê bi dest xistin, bûn hêzeke leşkerî û siyasî ku nayê paşguhkirin. Ji ber vê yekê, Erdoğan û Esed hewl didin xebatên xwe yên rûbirûbûna wan zêdetir bikin. Erdoğan ji ber zexta navxweyî ya li ser aborî û koçberiyê rû bi rû ye, hevalbendiya bi Esed re rêyek dibîne ku meşrûiyeta xwe ya siyasî xurt bike. Bi nîşandana xwe wekî parêzvanê ewlekariya niştimanî ya Sûriyê, hewl dide bandora Kurdan li herêmê kêm bike. Ji aliyê xwe ve, Esed hevkariya bi Tirkiyê re weke rêyek ji bo bihêzkirina pêgeha xwe di danûstandinên aştiyê de dibîne.
Pîvanên Herêmî û Navneteweyî
Nêzîkbûna Erdoğan û Esed beşeke ji guhertineke berfirehtir di siyaseta herêmê de. Hêzên herêmî û navneteweyî hene ku dixwazin hevsengiyên Rojhilata Navîn biguherînin, wek Rûsya û Îranê. Peywendîyên di navbera Tirkiye û Rûsyayê de nebaş bûn; hevkariya li dijî Kurdan dikare di peywendiyên xwe yên bi Moskowê re zêdetir hêz bide Tirkiyeyê. Ji aliyê din ve, rista Îranê, pirsgirikek din e. DYA ku bi giranî piştgirî daye Kurdan di şerê li dijî DAIŞê de, eger nêzîkbûnek di navbera Enqere û Şamê de çêbibe, dibe ku di siyaseta xwe ya li herêmê de rastî pirsgirêkên nû bên.
Danûstandinên Metirsîdar
Eger ev nêzîkbûn çêbibe, Kurd li Rojava wê rastî encam û zehmetiyên nû bên. Tê payîn ku zextên li ser Hêzên Sûriyeya Demokratîk zêde bibin û ev jî bibe sedema gurbûna şer. Ger dewleta Tirk ya dagirker li dijî Kurdan tevgereke leşkerî bike, ev yek wê bandoreke neyînî li sivîlên herêmê bike, ku ji niha ve rastî qeyranên mirovî û pevçûnên berdewam tên. Dibe ku ev meyl jî bibe sedema aloziyên siyasî û leşkerî li ser gelê Kurd, ji ber ku her danûstandinên paşerojê dê bêyî nûneratiya wan çêbibin û erenîbûna wan danustandinan paşeroja siyasî bi rejîmê re kêm bibe.
Çavkaniyên pêşerojê
Di navbera Enqere û Şamê de nêzîkbûn çêbibe jî, Kurd dê li herêmê hêzeke çalak û tevgerin. Hewildanên Enqere û Şamê dijî deskeftiyên gelê Rojavayê Kurdistanê ye. Dîroka têkoşînê ya Kurdan nîşan daye ku li hemberî gelek tifaq û hevkariyên ewlekarî, siyasî û leşkerî yên ku dixwestin wan biçûk bixin, xwedî sekneke xortin. Tevî hemû komployên xerab jî Kurd man û ew plan têk çûn. Lê, nêzîkbûna Erdogan û Esed rêyeke tevlihev nîşan dide ku ji tenê peywendîyên dualî derbas dibe, ji ber ku aliyên ewlekarî, siyasî û mirovahî li hev dikin. Ji bo ku qeyranên însanî û cudakarîyên ku berê li herêmê dîtîye dubare nebin, divê bala navneteweyî zêdetir li paşeroja Kurdan li Rojava be. Dibe ku ev nêzîkbûn bandoreke berçav li paşerojê ya Sûriyê bike û civaka navdewletî divê bi baldarî çavdêriya wê bike da ku piştrast bike, ku ti alî neyên paşguhkirin an jî, binpêkirinên mafên mirovan di çarçoveya zêdebûna nakokiyan da neyên berbiçav.
