{"id":8335,"date":"2018-09-01T05:23:46","date_gmt":"2018-09-01T05:23:46","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=8335"},"modified":"2018-09-01T05:25:02","modified_gmt":"2018-09-01T05:25:02","slug":"efrin-u-xezeba-plana-serq-islehete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=8335","title":{"rendered":"Efr\u00een \u00fb Xezeba Plana \u015eerq Islehet\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ednan MISTEFA<\/strong><\/em> &#8211;\u00a0Pi\u015ft\u00ee Komara Tirkiy\u00ea li ser dest\u00ea Kurdan \u00fb Tirkan hate damezrandin, tov\u00ea fa\u015f\u00eezma Mustafa Kemal Ataturk, wehed\u00ea hatib\u00fbn day\u00een jib\u00eerkirin \u00fb dest bi p\u00eakan\u00eena Plana \u015eerq Islehet\u00ea kirib\u00fbn. Ji bo Kurdan ji cih \u00fb war\u00ean wan bigirin \u00fb hem\u00fb nirx\u00ean p\u00eeroz li ser v\u00ea axa p\u00eeroz Kurdistan\u00ea jiyan kirine winda bikin. Li ser dest \u00fb lingek\u00ee bi awayek\u00ee lez \u00fb bez Plana \u015eerq \u0130sleh\u00ea xistin meriyet\u00ea.<br \/>\nJi bo em rew\u015fa Efr\u00een\u00ea pi\u015ft\u00ee dagirkeriya art\u00ea\u015fa Tirk a fa\u015f\u00eest ba\u015f f\u00eam bikin, div\u00ea beriya her ti\u015ft\u00ee, ti\u015fta di mejiy\u00ea miletgeriya Tirkiy\u00ea de hatiye \u00e7andin \u00fb bi Plana Islehet a \u015eerq\u00ea li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ketiye dewr\u00ea were femkirin \u00fb pi\u015ftre ya Efr\u00een\u00ea j\u00ee bib\u00eene.<\/p>\n<p>Di Plana \u015eerq \u0130slehet\u00ea ya ku bi taybet pi\u015ft\u00ee sala 1923\u2019an kete meriyet\u00ea di be\u015fa belgeya \u201c\u015eark Islahat Plan\u0131\u201d ya p\u00eancem\u00een de wiha ferman t\u00ea day\u00een: \u201c W\u00ea li rojavay\u00ea araziya terikand\u00ee ya di navbera bajar\u00ean Wan \u00fb Midyat\u00ea de penaber\u00ean Tirk werin bicihkirin. Ji ber w\u00ea, mal-mulk\u00ean Ermeniyan \u00ean li eyaleta her\u00eama bin kontrole de ne w\u00ea ji aliy\u00ea maliy\u00ea ve ney\u00ean firotin \u00fb hetta w\u00ea ji Kurdan re ney\u00ean kir\u00eakirin. Tirk \u00fb Arnaw\u00fbt\u00ean ku ji Y\u00fbgoslavya t\u00ean \u00fb penaber\u00ean ku w\u00ea ji \u00ceran \u00fb Qafqasya werin w\u00ea destp\u00eak\u00ea li xet\u00ean di navbera Elez\u00eez-Erxen\u00ea-Amed, Elez\u00eez-Pal\u00fb-K\u00eexi, li Geliy\u00ea M\u00fbrad \u00ea ku di navbera Pal\u00fb \u00fb M\u00fb\u015f\u00ea de, li rojhilat \u00fb ba\u015f\u00fbr\u00ea \u00e7iyay\u00ea \u00c7ewlig\u00ea, li geliy\u00ean Xinis \u00fb M\u00fbrad, li de\u015fta M\u00fb\u015f\u00ea, li derdora Gola Wan\u00ea \u00fb li xet\u00ean di navbera Amed-Xerzan-Bedl\u00ees de werin bicihkirin.\u2019\u2019<\/p>\n<p>Plana li Betl\u00ees \u00fb Wan\u00ea p\u00eak hat\u00ee, \u0130ro li Efr\u00een p\u00eak t\u00eenin.<br \/>\nAngo li seranser\u00ea Kurdistan\u00ea Kurdan ji cih \u00fb war\u00ean wan qut dikin \u00fb li cih\u00ea wan netew \u00fb k\u00eamnetew\u00ean ji nijada Tirk y\u00ean weke Muhac\u00eer\u00ean Qafqasya, Arnaw\u00fbt \u00fb Yugoslav\u00ee bicih bikin. Gelo dema d\u00eeman ku li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ketiye meriyet\u00ea, \u00eero em li Efr\u00een\u00ea dib\u00eenin, di wateyeke din de d\u00eeroka Osmaniyan li hember Kurdan di kesayeta AKP\u2019\u00ea \u00fb d\u00eektator Erdogan de xwe n\u00fb dike \u00fb bi nav\u00ea Osmaniy\u00ean n\u00fb derdikeve p\u00ea\u015fber\u00ee me?<\/p>\n<p>Li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ling\u00ea civaka Kurd ji gund \u00fb cihwaran birr\u00een, ter \u00fb hi\u015fk \u015fewitandin. Nav \u00fb cih\u00ea Kurdistaniyan guhertin \u00fb nav\u00ea x\u00fbnrij\u00ean xwe li van deveran kirin. \u015e\u00fbnwar\u00ean kevnare y\u00ean d\u00eeroka Kurdan ku r\u00ea\u00e7\u00ean xwe ji serdema M\u00eetaniyan digrin an xirakirin, an j\u00ee nav\u00ea p\u00ee\u00e7\u00ean pa\u015fay\u00ean Osmaniyan l\u00ea kirin.<br \/>\nRastiya li Efr\u00een\u00ea t\u00ean jiyankirin \u00e7end\u00ee bi mirov tehl \u00fb nexwe\u015f be j\u00ee, l\u00ea mixabin \u00eero ev d\u00eerok li ser Efr\u00eena reng\u00een xwe dubare dike.<\/p>\n<p>P\u00eerozahiy\u00ean \u00cazidiyan \u00fb Elewiyan j\u00ee b\u00fbn hedef<\/p>\n<p>Bi destp\u00eakirina operasyona dagirkirina Efr\u00een\u00ea di 20 \u00c7ileya 2018\u2019an de, hem\u00fb reng\u00ean fa\u015f\u00eezma AKP\u2019\u00ea xwe li civak \u00fb erdnigariya Efr\u00een\u00ea ferz kir. Li Efr\u00een\u00ea hem\u00fb cih\u00ean p\u00eeroz \u00fb kevne\u015fop\u00ean d\u00eerok\u00ee rast\u00ee talan \u00fb xirakirin\u00ea hatin \u00fb h\u00eena t\u00ean. Ji wan cih \u00fb war\u00ean ketine ber xezeba dagirkeriya Tirk wiha ne: Gir\u00ea Endar\u00ea y\u00ea d\u00eerok\u00ee, gund\u00ea K\u00eemar\u00ea \u00fb Berd\u00ea, Keleha Neb\u00ee Hor\u00ee, \u015eikefta Duder\u00ee \u00fb parestgeha gund\u00ea Elbisk\u00ea. Ne ten\u00ea ev cih\u00ean d\u00eerok\u00ee, her wiha perestgeh\u00ean ol\u00ee \u00fb goristan\u00ean \u015fah\u00eediya kevned\u00eeroka civaka Kurd j\u00ee dikin b\u00fbne hedefa p\u00ee\u00e7\u00ean osmaniyan ji wan cih \u00fb waran j\u00ee wihane: Ziyaretgeha Hen\u00ean, Ziyaretgeha Abdulrehman, perestgeh\u00ean \u00cazidiyan \u00ean li Gund\u00ea Q\u00eebar\u00ea, S\u00eenka \u00fb Feq\u00eera. Her wiha ziyaretgeha bi nav\u00ea Yagmur Dede ya Elewiyan \u00fb mala Elewiyan \u00ean li nav\u00e7eya Mabeta j\u00ee nes\u00eeb\u00ean xwe ji hovitiya Tirkan girtin.<br \/>\nLi gel talan \u00fb diziya rojane mal \u00fb milk\u00ean hemwelatiy\u00ean Efr\u00een\u00ea ku t\u00ea kirin. Dar \u00fb ber, zeviy\u00ean Zeyt\u00fbnan, Henar \u00fb bax\u00e7ey\u00ean Efr\u00eeniyan j\u00ee rast\u00ee rakirin, \u015fewitandin \u00fb hilki\u015fandin\u00ea t\u00ean.<\/p>\n<p>\u0130nt\u00eeqama xwe di xirakirina Gora D\u00earsim\u00ee de d\u00eetin<br \/>\nDewleta dagirker bi v\u00ea yek\u00ea t\u00ear nabe, her ti\u015fta ku weke n\u00ee\u015faneya p\u00eeroz, nirx\u00ea civak\u00ee \u00fb d\u00eerok\u00ee \u00e7i dib\u00eene \u00fb h\u00eaj j\u00ee maye xira dike. Her wiha di dema \u015fer de goristan\u00ean \u015feh\u00eedan \u00ean \u015eeh\u00eed Seydo, \u015eeh\u00eed Ref\u00eeq \u00fb \u015eeh\u00eed Avesta xira kirin. Gora zanay\u00ea Kurd N\u00fbr\u00ee D\u00earsim\u00ee ku ji ber zilma dewleta tirk xilas b\u00fb \u00fb xwe li axa Efr\u00een\u00ea girt, Tirkiye ji bo \u00eent\u00eeqama xwe ji gora D\u00earsim\u00ee bigire ewder j\u00ee xira kir.<\/p>\n<p>Ev be\u015fek b\u00fb ji kiriyar\u00ean dagirkeriya Tirk li Efr\u00een\u00ea, li navend \u00fb gundewar\u00ean Efr\u00een\u00ea j\u00ee gelek cih rast\u00ee guhertin \u00fb berovaj\u00eekirin\u00ea hatine. Ji wan ciha j\u00ee; li Raco \u201cKevir\u00ea Ker\u201d ku li gel Efr\u00eeniyan weke qibleya Berxwedana Serdem\u00ea t\u00ean nas\u00een, Fa\u015f\u00eezma tirk nav\u00ea \u201cKevir\u00ea Ker\u201d kiriye \u201c\u015eeh\u00eetler Tepesi\u201d \u00fb 9 al\u00ean Tirk l\u00ea hatine \u00e7ikandin. D\u00eesa meydana \u201cKaway\u00ea Hes\u00eenkar\u201d nav\u00ea w\u00ea guhertine \u00fb kirine \u201cMeydana 18 Adar\u00ea\u201d ango roja ku Efr\u00een dagirkirin. Meydana weke Qada Azad\u00ee dihate naskirin j\u00ee bi nav\u00ea \u201cMeydana Recep Tayy\u00eep Erdogan\u201d hatiye binavkirin.<\/p>\n<p>Armanca Plana \u015eerq Islehat\u00ea, guhertina demograf\u00eeke<\/p>\n<p>Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de ti\u015fta ku li meriyet\u00ea t\u00ea me\u015fandin, berdewamkirina Plana \u015eerq Islehet\u00ea ya dagirkeriya Tirkiy\u00ea ye. Ango bask\u00ea li ser Rojava \u00fb taybet li ser Efr\u00een\u00ea t\u00ea me\u015fandin e. Bi rastiyeke wiha re r\u00fb bi r\u00fb may\u00een, her \u00e7end\u00ee dil \u00ea\u015f be j\u00ee, dervey\u00ee serkeftin\u00ea tu \u015fansek\u00ee din ji bo Kurdan nah\u00eale. Dagirkeriya Tirk hem\u00fb r\u00ea, r\u00eabaz \u00fb aligir \u00fb \u00e7etey\u00ean xwe bi kar an\u00een Efr\u00een dagirkir \u00fb pi\u015ftre plana guhertina demograf\u00ee bi an\u00eena ni\u015ftecih\u00ean X\u00fbta, Idlib, Hema \u00fb Humis \u00ean bermahiy\u00ean DA\u0130\u015e \u00fb El Qa\u00eed\u00ea an\u00een Ef\u00eerin \u00fb di mal\u00ean Efr\u00eeniyan de bicih kirin \u00fb h\u00eena j\u00ee bicih dikin.<\/p>\n<p>Em bi van rastiyan Serwerin<br \/>\nEv pol\u00eet\u00eekaya dagirkeriya Tirk, tevgera Kurd \u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea h\u00een n\u00eaz\u00ee hev dike. Dibe ku bi Plana \u015eerq Islehet\u00ea, Kurd ji cih \u00fb war\u00ean wan d\u00fbr xistibin, l\u00ea civaka Kurd h\u00een z\u00eade hi\u015fyar kir \u00fb \u00e7av\u00ean w\u00ea li heq\u00eeqeta dijmin vekir, rastiya pol\u00eet\u00eekaya dagirkeriya AKP\u2019\u00ea nas kir. Bi van rastiyan, Kurd di roja \u00eero de, ji bo rizgarkirina Efr\u00een\u00ea, ne ten\u00ea le\u015fker\u00ee, siyas\u00ee j\u00ee serwer in. Kurd \u00eero h\u00eaza xwe bi r\u00eaxistin \u00fb yek\u00eetiya xwe de dib\u00eenin, ji ber gel\u00ea Kurd li ser rastiya r\u00eaber\u00ea gel\u00ea Kurd Abdullah Ocalan mezin b\u00fbye ku Ocalan dib\u00eaje: \u201cHeq\u00eeqet E\u015fq e, E\u015fq j\u00ee jiyana Azad e\u201d. Bi v\u00ea rastiy\u00ea serwextb\u00fbn, dervey\u00ee serkeftin\u00ea tu \u015fans\u00ea Kurdan t\u00fbne ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ednan MISTEFA &#8211;\u00a0Pi\u015ft\u00ee Komara Tirkiy\u00ea li ser dest\u00ea Kurdan \u00fb Tirkan hate damezrandin, tov\u00ea fa\u015f\u00eezma Mustafa Kemal Ataturk, wehed\u00ea hatib\u00fbn day\u00een jib\u00eerkirin \u00fb dest bi p\u00eakan\u00eena Plana \u015eerq Islehet\u00ea kirib\u00fbn. Ji bo Kurdan ji cih \u00fb war\u00ean wan bigirin \u00fb hem\u00fb nirx\u00ean p\u00eeroz li ser v\u00ea axa p\u00eeroz Kurdistan\u00ea jiyan kirine winda bikin. Li ser [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8037,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-8335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8335"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8338,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8335\/revisions\/8338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}