{"id":75214,"date":"2024-10-27T07:28:58","date_gmt":"2024-10-27T05:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=75214"},"modified":"2024-10-31T12:12:12","modified_gmt":"2024-10-31T10:12:12","slug":"sosyolojiya-ciwanan-bingeha-avakirina-kesayeta-ciwanen-serdeme-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=75214","title":{"rendered":"Sosyolojiya Ciwanan Bingeha Avakirina Kesayeta Ciwan\u00ean Serdem\u00ea Ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Zana Roj\/ \u015eehba<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ciwantiya li ser bingeha b\u00eerdoziya azadiy\u00ea \u00fb \u015fore\u015fgertiy\u00ea hatiye avakirin, di pirat\u00eezekirina xebat \u00fb \u015fore\u015fgertiya xwe de w\u00ea bi h\u00eem\u00ean w\u00ea zaneb\u00fbn\u00ea tevbigerin. Ciwan\u00ean Efr\u00een\u00ea bi v\u00ea helwest\u00ea xebat\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea di nava Jin\u00ean ciwan \u00fb ciwanan de akt\u00eef dikin. Endama Navenda L\u00eakol\u00eenan ya Ciwanan R\u00eem Dede an\u00ee ziman ku rih\u00ea p\u00ea\u015feng\u00ean ciwantiya Apoy\u00ee vej\u00een dikin. <\/strong><\/p>\n<p>Tevgera Azadiya Kurdistan bi p\u00ea\u015fengtiya ciwan\u00ean serdem\u00ea y\u00ean ku li ser rastiya dijmin \u00fb doza azadiya Kurdistan \u00e7av\u00ean xwe vekirine hate avakirin. Di nava v\u00ea tevgera ku weke lehiya herik\u00ee ye \u00fb diherike, p\u00ea\u015fengtiya v\u00ea tevger\u00ea ciwanan kir. Bi v\u00ea lehiy\u00ea re bi hezaran ciwan\u00ean Kurd \u00fb y\u00ean azad\u00eexwaz ji hem\u00fb p\u00eakhate \u00fb netewan cih\u00ea xwe t\u00ea de girtin. Tevgera Apoy\u00ee hem\u00fb gel \u00fb ciwan\u00ean Kurd y\u00ean welatpar\u00eaz \u00fb sampat\u00eezan di nava xwe de hewandin, bi taybet di p\u00ea\u015fengtiya v\u00ea yek\u00ea de ciwan\u00ean xwed\u00ee zaneb\u00fbn \u00fb xwendevan cih\u00ea xwe girtin. Li ser van bingehan ev tevger bi tevgera ciwanan t\u00ea naskirin; ciwan\u00ean ku bi herik\u00eena serdem\u00ea re diherikin \u00fb dibin h\u00eaza guhartin \u00fb veguhartin\u00ea.<\/p>\n<p>Tevgera Ciwan\u00ean \u015eore\u015fger avakar\u00ea kesayeta \u015fore\u015fger\u00ea serdem\u00ea ye, kesayeta ku xwed\u00ee helwest, \u00eerade, v\u00een, zaneb\u00fbn \u00fb ji \u015fore\u015fgertiya xwe re hunermendiy\u00ea bike ye. Erk ewe ku ev h\u00eem\u00ean bingeh\u00een bibin yek \u00fb di kesayeta \u015fore\u015fger\u00ea dem\u00ea re y\u00ea ku di \u015fexs\u00ea tevgera ciwan\u00ean Apoy\u00ee de t\u00ea teysandin; bibe yek \u00fb xwed\u00ee li nasnameya xwe derbikevin.<\/p>\n<p>Li ser van bingehan Tevgera Ciwan\u00ean \u015eore\u015fger y\u00ean S\u00fbriy\u00ea xwe bir\u00eaxistin dike \u00fb di hem\u00fb qad\u00ean civak\u00ea de p\u00ea\u015fengtiy\u00ea dike. Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de ji bo akt\u00eevkirina xebat\u00ean b\u00eerdoz\u00ee, l\u00eakol\u00een, anal\u00eez \u00fb xwendin di nava ciwanan de, li Kantona Efr\u00een \u00fb \u015eehbay\u00ea Tevgera Ciwan\u00ean \u015eore\u015fger dest bi xebat\u00ean l\u00eakol\u00eenanan kirine. Ev xebat di \u00e7ar\u00e7oveya l\u00eakol\u00eenkirina gelek mijar\u00ean giran y\u00ean gir\u00eaday\u00ee ciwan \u00fb jin\u00ean ciwan de her\u00ee z\u00eade t\u00ean gerandin. T\u00eakildar\u00ee v\u00ea kom\u00eetey\u00ea \u00fb xebat\u00ea ku t\u00eane kirin Endama Navenda L\u00eakol\u00eenan ya Desteya Ciwan \u00fb Werz\u00ee\u015f\u00ea li Kantona Efr\u00een \u00fb \u015eehbay\u00ea R\u00eem Dede ji rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><strong>P\u00ea\u015fxistina ciwanan di aliy\u00ea zanist\u00ee \u00fb \u00eedeoloj\u00eek de<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-75216 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-17-300x202.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-17-300x202.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-17-1024x688.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-17-768x516.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/\u0627\u0644\u062a\u0642\u0627\u0637-17.jpg 1403w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00eem<\/strong> di destp\u00eaka axaftina xwe de armanc ji v\u00ea xebat\u00ea \u00e7i ye an\u00ee ziman \u00fb wiha got: &#8220;Li ser asta Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea p\u00ea\u015fxistina xebat\u00ean l\u00eakol\u00eenan ya ciwanan hate destp\u00eakirin, li her\u00eama \u015eehbay\u00ea j\u00ee yekem car ev navend t\u00ea avakirin. Ev xebat me ji heyva Gulan\u00ea de destp\u00ea kiriye \u00fb xebat\u00ea w\u00ea t\u00eane me\u015fandin. B\u00ea guman di nava ciwanan de ev gavek\u00ee n\u00fb \u00fb tecr\u00fbbeyek\u00ee n\u00fb ye ku bi s\u00eestem dikeve meryet\u00ea ye. Armanca me ya sereke p\u00ea\u015fxistina ciwanan di aliy\u00ea zanist\u00ee, \u00eedeoloj\u00eek, b\u00eerdoz\u00ee \u00fb xwegihandina hem\u00fb mejiy\u00ean ciwan\u00ean hey\u00ee ye, z\u00eadetir n\u00eeqa\u015fkirin \u00fb l\u00eakol\u00eenkirina pirsgir\u00eak\u00ean ciwanan bi taybet ji bo ciwan\u00ean Efr\u00een\u00ea y\u00ean ku r\u00fb bi r\u00fby\u00ea zehmet\u00ee, \u015fert \u00fb merc\u00ean ko\u00e7beriy\u00ea re dim\u00eenin e. B\u00ea guman ev navend di nava xwe de hem\u00fb ciwan\u00ean ku di her\u00eam\u00ea de dim\u00eenin digire nava xwe, weke gavek\u00ee n\u00fb ye, l\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00eekirina v\u00ea gav\u00ea bi awayek\u00ee er\u00ean\u00ee hatiye teysandin&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`Li hemder \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ku t\u00eane kirin avakirina v\u00ea navend\u00ea; Bers\u00eevday\u00een e` <\/strong><\/p>\n<p>R\u00eem bal ki\u015fand ser gir\u00eengiya avakirina v\u00ea navend\u00ea \u00fb bir\u00eavebirina v\u00ea xebat\u00ea di nava ciwanan de \u00fb wiha p\u00ea de \u00e7\u00fb: &#8220;Her \u00e7iqas em hewil bidin ku em bi rew\u015fa ko\u00e7beriy\u00ea \u00fb pol\u00eet\u00eekey\u00ean ku li ser me t\u00eane ferizkirina bandor nebin, helbet em k\u00eam dim\u00eenin. \u00cero dijmin \u00fb hevkar\u00ean xwe bi hem\u00fb h\u00eaza xwe siyaset\u00ean xwe y\u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea li ser me dime\u015f\u00eene \u00fb her\u00ee z\u00eade ev siyaset li derdor ciwan \u00fb jin\u00ean ciwan t\u00eane gerandin. Dema em li kesayet \u00fb asta ciwanan din\u00earin ev yek yekser t\u00ea xuyakirin. B\u00eahtir xebat\u00ea ciwanan bi \u00e7alak\u00ee, ka \u00fb bar\u00ean rot\u00een t\u00ean naskirin, l\u00ea b\u00ea guman h\u00eaz \u00fb enerjiya ciwanan z\u00eadetire \u00fb dikare diyarde, pirsgir\u00eak \u00fb pol\u00eet\u00eekey\u00ean ku t\u00ean d\u00eetin binirx\u00eene, n\u00eeqa\u015f bike \u00fb bibe h\u00eaza \u00e7areseriy\u00ea. Ji lewra avakirina v\u00ea navend\u00ea weke bers\u00eevday\u00eeneke li hember hem\u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ku li ser ciwanan t\u00eane kirin e&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Modern\u00eeteya Kap\u00eetal\u00eest avakirina ciwanek\u00ee vala hedef dike <\/strong><\/p>\n<p>Her wiha R\u00eem bal ki\u015fan ser siyaset\u00ean ku li ser ciwanan t\u00eane me\u015fandin \u00fb wiha got: &#8220;Di serdema hey\u00ee de dijmin \u00fb h\u00eaz\u00ean hegemon \u015fer\u00ean gelek zirav li ser ciwanan bi taybet didin me\u015fandin, li hember enerj\u00ee \u00fb herik\u00eena ciwanan di gi\u015ft\u00ee c\u00eehan\u00ea de dibin bend, b\u00ea guman ev bend bi siyaset\u00ean \u015fer\u00ean taybet bi xet\u00ean xwe y\u00ean zirav t\u00eane p\u00eakan\u00een \u00fb ciwanan didin mij\u00fblkirin. Ji mij\u00fblkirina ciwanan z\u00eadetir dixwazin mejiyek\u00ee sade, naverokek\u00ee vala \u00fb k\u00earnehat\u00ee bidin avakirin. Bi hemwextiya v\u00ea yek\u00ea re ku ev s\u00eestem b\u00fbye s\u00eestemek\u00ee gilobal \u00fb li ser ciwanan t\u00ea me\u015fandin, bi taybet ji bo ciwan\u00ean Kurdistan\u00ea dijmin siyaset\u00ean her\u00ee xirab li ser wan dide me\u015fandin. Di gi\u015ft\u00ee Kurdistan\u00ea de h\u00eaza ciwanan t\u00ea hedefgirtin \u00fb weke ku me an\u00ee ser ziman bi pol\u00eet\u00eekey\u00ean \u015fer\u00ea taybet y\u00ean weke s\u00eexurt\u00ee, madey\u00ean hi\u015fbir, te\u015fw\u00eeqkirina ko\u00e7beriy\u00ea \u00fb welat terkandin t\u00eane kirin. Ciwan\u00ean Kurd div\u00ea di ferqa van siyasetan de bin \u00fb li hember w\u00ea xwebir\u00eaxistin bikin. Yek ji erk\u00ean me y\u00ean bingeh\u00een ewe ku em van siyasetan te\u015fh\u00eer, l\u00eakol\u00een \u00fb n\u00eeqa\u015f bikin \u00fb asta bandora w\u00ea bi civak \u00fb ciwanan re parvebikin&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Naskirina Sosyolojiya Ciwanan <\/strong><\/p>\n<p>R\u00eem di berdewamiya axaftina xwe de mijar\u00ean ku hatine l\u00eakol\u00eenkirin an\u00een ziman \u00fb wiha got: &#8220;Di destgirtina me ji l\u00eakol\u00een\u00ean t\u00eakildar\u00ee ciwanan re, yek ji xislet\u00ean her\u00ee sereke ku me xwestiye em xwe li ser perwerde \u00fb l\u00eakol\u00een bikin ew j\u00ee Sosyolojiya Ciwanan b\u00fb; \u00e7ima me bi v\u00ea yek\u00ea re destp\u00eakir ji ber rew\u015fa ciwanan \u00fb mijar\u00ean ku em l\u00eakol\u00een bikin hem\u00fb xwe disp\u00earin v\u00ea yek\u00ea. Weke gav\u00ean destp\u00eak\u00ea me xwest p\u00eanesayeke gelemper\u00ee di asta c\u00eehan\u00ea de bigrin dest, her civakak ciwanan \u00e7awa dib\u00eene. Weke be\u015fa duyem\u00een di c\u00eehan\u00ea de p\u00ea\u015fengtiya ku ciwanan kiriye, asta p\u00ea\u015fketina zanist\u00ee ya ciwanan \u00e7i ye, bandora s\u00eesteman li ser ciwanan \u00fb hwd. Di dawiy\u00ea de weke \u00e7areser\u00ee \u00e7i ye \u00fb em\u00ea \u00e7awa van pirsgir\u00eakan derbas bikin \u00fb xwe avabikin.<\/p>\n<p>Di berdewamiya mijar\u00ean ku me l\u00eakol\u00een kirine de ev b\u00fbn; yek ji t\u00eep\u00ean ku xwe li ser ciwanan ferizkiriye \u00fb t\u00ea d\u00eeti b\u00ea h\u00eav\u00eetiya ciwanan e. Bi taybet li v\u00ea her\u00eam\u00ea her ku temen\u00ea ko\u00e7beriy\u00ea dir\u00eajtir dibe her ku ciwan dikevin piskeolojiya b\u00ea h\u00eav\u00eetiy\u00ea. \u00ca ji bo ciwanek\u00ee Kurd ev rew\u015f b\u00ea guman nay\u00ea qeb\u00fbl kirin \u00fb div\u00ea bikeve ferqa xwe \u00fb erk \u00fb berpirsyatiy\u00ean ku ji w\u00ee t\u00eane xwestin \u00e7i ne bizanibe.<\/p>\n<p>Di heman dem\u00ea de mijar\u00ean xweku\u015ftin\u00ea ya ku her\u00ee z\u00eade di nava jin\u00ean ciwan de p\u00ea\u015fdikeve, li aliy\u00ea din ve mijar\u00ean zewaca temen\u00ea bi\u00e7\u00fbk, bikaran\u00eena madey\u00ean hi\u015fbir \u00fb hwd. Ev mijar div\u00ea bi \u015fax\u00ean w\u00ea y\u00ean zirav b\u00eane l\u00eakol\u00eenkirin \u00fb away\u00ea parvekirina van mijaran bi ciwanan re b\u00ea guman gir\u00eenktir e. Helbet ev siyaset ji aliy\u00ea s\u00eestem\u00ean c\u00eehan\u00ee ve t\u00eane bir\u00eavebirin, ji lewra mijara Sosyolojiya Ciwanan \u00fb naskirina cewher\u00ea ciwantiya ku R\u00eaber Abdullah Ocalan behs dike div\u00ea ku \u00e7awa be, kesayeta ciwanan\u00ean dem\u00ea div\u00ea \u00e7awa be, hem\u00fb li derdor\u00ea v\u00ea mijar\u00ea t\u00eane zivrandin \u00fb \u00e7areser\u00ee j\u00ee bi \u00eedeolojiya R\u00eaber APO p\u00eakan e&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Pirsgir\u00eak, encam \u00fb \u00e7areser\u00ee bi ciwanan re parvekirin<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eem away\u00ea parvekirina van mijaran bi ciwanan re an\u00ee ziman \u00fb wiha domand: &#8220;Em derbas\u00ee nava hem\u00fb be\u015f\u00ean ciwana b\u00fbn, xwendekar, ciwan\u00ean siv\u00eel, ciwan\u00ean kedkar. Gelek mijar\u00ean ku me an\u00eene ziman bi wan re hatin n\u00eeqa\u015f kirin. Di van xebatan de t\u00ea diyarkirin j\u00eadera diyardey\u00ean ku di nava ciwanan de diteyisin ji ku t\u00ea \u00fb xwe disip\u00eare \u00e7i. Li ser van bingehan di encama l\u00eakol\u00eenkirina rew\u015fa ciwanan, riya \u00e7areseriy\u00ea \u00e7i ye t\u00ea diyarkirin. Encam\u00ean ku hatine derxistrin bi riya pan\u00eal \u00fb perwerdeyan bi ciwanan re hatin parvekirin \u00fb w\u00ea berdewam be&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`W\u00ea ev xebat di asta her\u00eam\u00ea de s\u00eenordar nem\u00eene`<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eem di dawiya axaftina xwe de pilansaz\u00ee \u00fb pirojey\u00ean dem\u00ean p\u00ea\u015f parve kirin \u00fb wiha got: &#8220;B\u00ea guman xebat\u00ean me w\u00ea ten\u00ea di asta her\u00eam\u00ee de s\u00eenordar nem\u00eene, gelek tevger\u00ean ciwanan y\u00ean c\u00eehan\u00ee hene armanca me xwegihandina wan tevgeran \u00fb xebatek\u00ee hevbe\u015f b\u00ea derxistin e. Li ser asta Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea v\u00ea xebat\u00ea berfirehkirin \u00fb hem\u00fb ciwan\u00ean di civak\u00ea de hemb\u00eazkirin, her wiha w\u00ea yekem\u00een pan\u00eala pirat\u00eek\u00ee ya Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Ciwanan b\u00ea lidar xistin ew j\u00ee w\u00ea li ser mijara Sosyolojiya Ciwanan be&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zana Roj\/ \u015eehba Ciwantiya li ser bingeha b\u00eerdoziya azadiy\u00ea \u00fb \u015fore\u015fgertiy\u00ea hatiye avakirin, di pirat\u00eezekirina xebat \u00fb \u015fore\u015fgertiya xwe de w\u00ea bi h\u00eem\u00ean w\u00ea zaneb\u00fbn\u00ea tevbigerin. Ciwan\u00ean Efr\u00een\u00ea bi v\u00ea helwest\u00ea xebat\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea di nava Jin\u00ean ciwan \u00fb ciwanan de akt\u00eef dikin. Endama Navenda L\u00eakol\u00eenan ya Ciwanan R\u00eem Dede an\u00ee ziman ku rih\u00ea p\u00ea\u015feng\u00ean ciwantiya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75217,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-75214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75214"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75400,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75214\/revisions\/75400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/75217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}