{"id":7355,"date":"2018-08-16T05:08:17","date_gmt":"2018-08-16T05:08:17","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=7355"},"modified":"2018-08-16T05:08:17","modified_gmt":"2018-08-16T05:08:17","slug":"xeyala-nemir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=7355","title":{"rendered":"Xeyala nemir"},"content":{"rendered":"<p>Pi\u015ft\u00ee peymana Lozan\u00ea, ji makezagona 1924\u2019an \u015f\u00fbnve hem\u00fb siyaset \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewleta Tirk li ser tunekirina civaka Kurd hatin avakirin. 94 sale Kurdistan bi rew\u015fa awarte \u00fb bi zagon\u00ean taybet t\u00ea bir\u00eavebirin.<br \/>\nJi 1924\u2019an hetan\u00ee 1946\u2019an di serdema desthilatdariya zalimane ya yek partiy\u00ea de (CHP) bi hinceta serhildanan civaka Kurd ji qirkirinan hat derbaskirin. Cewher\u00ean civak\u00ea y\u00ean siayas\u00ee, abor\u00ee, civak\u00ee, manev\u00ee hem\u00fb hatin tunekirin. Ji bo ku ew cewher careke din zind\u00ee nebin tedb\u00eer\u00ean gelek dijwar t\u00ean girtin.<br \/>\nDi qirkirina civaka Kurd de ewqas\u00ee bi serkeftina xwe bawerin ku li qontar\u00ea \u00e7iyay\u00ea Agir\u00ee ji xayal\u00ean Kurdistan\u00ea re tirbek \u00e7\u00eadikin \u00fb li ser wiha diniv\u00eesin \u201cXayal\u00ean Kurdistan\u00ea di v\u00ea tirba betonkir\u00ee de ne\u201d Li gor\u00ee wan \u00ead\u00ee nep\u00eakan b\u00fb kurdek Kurdistan\u00ea xeyal j\u00ee bike.<br \/>\nPi\u015ft\u00ee van sal\u00ean dijwar p\u00eavajoya \u201cKurd tune ne\u201d dest p\u00ea dike. Ed\u00ee li Tirkiy\u00ea berd\u00eala Kurdb\u00fbn\u00ea gelek girane. Berd\u00eal, mirina b\u00ea tirbe, mi\u015fext\u00ea b\u00eanavn\u00ee\u015fane, talan \u00fb w\u00earana b\u00eanirx, b\u00eap\u00eevan \u00fb b\u00eaexlaqe, z\u00eendana b\u00eahiq\u00fbq \u00fb b\u00eadalet e.<br \/>\nLi gel hem\u00fb zext \u00fb zordariyan, li gel berd\u00eal\u00ean gelek giran d\u00eesa j\u00ee Civaka Kurd dev ji xayala Kurdistana azad berneda. Di her fersend\u00ea de bi inyad li w\u00ea xayala xwe ya \u201ctirb\u00ea de betonkir\u00ee\u201d xwed\u00ee derket.<br \/>\nHer ku Kurd li xayala xwe ya p\u00eeroz xwed\u00ee derketin bi darbeyan re r\u00fb bi r\u00fb man. Darbeya 27\u2019\u00ea gulan\u00ea 1960, ya 12 edar\u00ea 1971, ya 12 \u00eelon\u00ea 1980 \u00fb her\u00ee daw\u00een derbeya 15-20\u2019t\u00eermeh\u00ea 2016\u2019yan hem\u00fb ji bo ku\u015ftina v\u00ea xeyal\u00ea p\u00eak hatin. Ten\u00ea bi derbeyan bes nekirin, di heman dem\u00ea de bi dehan komik\u00ean \u00e7ete \u00fb h\u00eaz\u00ean tar\u00ee y\u00ean param\u00eel\u00eeter y\u00ean weke Ergenekon, J\u00eetem \u00fb \u00e7etey\u00ean S\u00fbsurl\u00fbk\u00ea ava kirin \u00fb wek\u00ee gur\u00ea har ber\u00ea wan dan Kurdistan\u00ea.<br \/>\nXeyala qedexikir\u00ee di sal\u00ean 1960\u2019de di tirba betonkir\u00ee de aj da. Di sal\u00ean 1970\u2019an de mezin b\u00fb. Derbeya 12 \u00eelon\u00ea ya 1980\u2019an ji bo carek din ku\u015ftin \u00fb binbetonkirina w\u00ea Xeyala P\u00eeroz p\u00eak hat. Lewre ji hem\u00fb derbayan dijwartir, qirker \u00fb xw\u00eenr\u00eajker b\u00fb. Bi hezaran mirov hatin qetilkirin, bi sedhezaran mirov hatin hefskirin, bi sedhezaran mirov ji kar hatin derxistin, Zindan kirin navenda \u00ee\u015fkancexane \u00fb tesl\u00eemgirtina \u00eeradeya Kurd\u00ea Xeyalpar\u00eaz, binp\u00eakirina hem\u00fb maf\u00ean mirovan rewa b\u00fb, Partiy\u00ean siyas\u00ee, Send\u00eeqay\u00ean karker \u00fb karmendan, Komale \u00fb hwd. hem\u00fb saziy\u00ean siv\u00eel hatin girtin. Li Kurdistan\u00ea nirx, p\u00eevan, exlaq, hiq\u00fbq hem\u00fb b\u00ea wate b\u00fbn, li civaka Kurd jiyan kirib\u00fbn dojeh.<br \/>\nDerbakar\u00ean 12\u2019\u00ea \u00eelon\u00ea li gel hem\u00fb hov\u00eetiy\u00ean xwe y\u00ean p\u00eevan nenas nekar\u00een w\u00ea xeyala ku aj daye, beton qela\u015ftiy\u00ea \u00fb j\u00ea derketiye tune bikin. \u015eitla ku beton qela\u015ftib\u00fb \u00fb j\u00ea derketib\u00fb nep\u00eakan b\u00fb careke din vegere jiyana bin beton\u00ea. Veger jibin\u00eeve tuneb\u00fbn b\u00fb. L\u00ea berd\u00eala mezinkirina \u015fitl\u00ea j\u00ee gelek giranb\u00fb. Ji bo mezinb\u00fbna w\u00ea p\u00eadiv\u00ee bi xw\u00eena pakrewan \u00fb \u015f\u00eargeleyan heb\u00fb. Qet ne nexem b\u00fb. Ev de welat\u00ea Agir \u00fb Roj\u00ea b\u00fb, h\u00eal\u00eena pakrewan \u00fb \u015f\u00eargelyan b\u00fb.<br \/>\nDi e\u015fkencexan\u00eay\u00ean z\u00eendanan ku bib\u00fbn selexaneya mirov de hem\u00fb hewldan\u00ean derbekaran \u00ean ku\u015ftina \u015fitl\u00ea b\u00ea encam man. Nekar\u00een \u015eitla Xeyala p\u00eeroz ji dest\u00ea \u015e\u00eargeley\u00ean Kurd bigrin. \u015e\u00eargelayan li der\u00fbdor\u00ea \u015eitla Xeyala P\u00eeroz ji \u00eeradeya xwe kelheyeke ji pola \u00e7\u00eakirin, bi p\u00eata agir\u00ea bedena xwe efs\u00fbn\u00ee kirin \u00fb 14 t\u00eermeha 1982\u2019de ji pencereya z\u00eendan\u00ea ber bi \u00e7iyay\u00ean welat\u00ea Agir \u00fb Roj\u00ea ve firandin.<br \/>\nXeyala P\u00eeroz a bi agir\u00ea la\u015f\u00ea \u015e\u00eargeleyan efs\u00fbnkir\u00ee li ser \u00e7ar h\u00eal\u00ea welat geriya, ewr\u00ea re\u015f \u00fb tariy\u00ea ku li ser welat\u00ea Roj\u00ea gir\u00eadab\u00fb belav kir \u00fb di 15\u2019\u00ea tebaxa 1984\u2019de li ser \u00e7iyay\u00ea \u00c7irav\u00ea \u00fb li ser \u00e7iyay\u00ean \u015eemz\u00eenan\u00ea dan\u00ee.<br \/>\n\u00c7iyay\u00ea Zagros\u00ea ku nav\u00ea w\u00ea bi xwe ji zayin\u00ea t\u00ea, \u00e7iyay\u00ea C\u00fbd\u00ee ye ku ge\u015ftiya N\u00fbh P\u00eaxember l\u00ea daniye \u00fb \u00e7avkaniya jiyana hem\u00fb candaran e, \u00c7iyay\u00ea S\u00eepan\u00ea y\u00ea ku ji ev\u00eena Siyabend \u00fb Xec\u00ea re \u015fahed\u00ee kiriy\u00ea, weke her caran careke din ji Xeyala P\u00eeroz re helm\u00eaza xwe vekirin.<br \/>\n\u015eitla Xeyala P\u00eeroz a ku 34 sal ber\u00ea li Dih\u00ea \u00fb \u015eemz\u00eenan\u00ea bi dest\u00ea \u00e7end \u015e\u00eargeleyan hatiye \u00e7andin kok \u00fb reh\u00ean w\u00ea li \u00e7ar h\u00eal\u00ea Kurdistan\u00ea belav b\u00fbne \u00fb di dil\u00ea \u00e7il milyon Kurd\u00ee de bi cih b\u00fbne. Ew \u015fitil b\u00fbye daristan a ku ji dar\u00ean 34 sal\u00ee y\u00ean kevnare \u00fb qed\u00eem \u00ean ku reh\u00ean xwe gihandine neol\u00eet\u00eek\u00ea p\u00eak t\u00ea.<br \/>\nDerbekar\u00ea 12\u2019\u00ea \u00eelon\u00ea nekar\u00ee \u00e7end \u015e\u00eargeleyan tesl\u00eem bigre \u00fb \u015fitl\u00ea tune bike, l\u00ea derbekar\u00ea 15-20\u2019\u00ea t\u00eeemeh\u00ea dib\u00eaje ez\u00ea 40 milyon Kurd\u00ee tesl\u00eem bigrim \u00fb daristan\u00ea tune bikim.<\/p>\n<p>Mihemed \u015eAH\u00ceN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pi\u015ft\u00ee peymana Lozan\u00ea, ji makezagona 1924\u2019an \u015f\u00fbnve hem\u00fb siyaset \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewleta Tirk li ser tunekirina civaka Kurd hatin avakirin. 94 sale Kurdistan bi rew\u015fa awarte \u00fb bi zagon\u00ean taybet t\u00ea bir\u00eavebirin. Ji 1924\u2019an hetan\u00ee 1946\u2019an di serdema desthilatdariya zalimane ya yek partiy\u00ea de (CHP) bi hinceta serhildanan civaka Kurd ji qirkirinan hat derbaskirin. Cewher\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7356,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-7355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7355"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7357,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7355\/revisions\/7357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}