{"id":73222,"date":"2024-09-15T08:39:37","date_gmt":"2024-09-15T06:39:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=73222"},"modified":"2024-09-15T08:39:37","modified_gmt":"2024-09-15T06:39:37","slug":"qirejiya-jingehe-sedem-u-xeteriyen-we","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=73222","title":{"rendered":"Qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea.. sedem \u00fb xeteriy\u00ean w\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u00eeloz His\u00ean\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ji destp\u00eaka p\u00ea\u015fketina teknoloj\u00eek \u00fb \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea ve, qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea her ku di\u00e7e z\u00eade dibe, ev yek bandor\u00ea li ser zindiyan \u00fb j\u00eader\u00ean jiyan\u00ea dike. Sedem \u00fb \u00e7areser\u00ee t\u00ean nas\u00een, l\u00ea h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek y\u00ean c\u00eehan\u00ee ji bo berjewndiy\u00ean xwe gavan ji bo \u00e7areseriy\u00ea nav\u00eajin. <\/strong><\/p>\n<p>Qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea ne ten\u00ea pirsgir\u00eake her\u00eam\u00ee ye, l\u00ea b\u00fbye pirsgir\u00eakek c\u00eehan\u00ee, bi sedema komb\u00fbna bandor\u00ean w\u00ea \u00fb tolaqkirina p\u00eakan\u00eena \u00e7areseriy\u00ean w\u00ea.<\/p>\n<p>Di sedsala daw\u00ee de encam\u00ean qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea hate diyar kirin; germb\u00fbna gerd\u00fbn\u00ee, hel\u00eena qe\u015fa , belavb\u00fbna newxe\u015f\u00ee \u00fb mirin\u00ea, ev hem\u00fb bandor\u00ean xeternakin roj bi roj z\u00eade dibe, tev\u00ee ku 190 welatan di dawiya sala 2016`an de Peymana Avheway\u00ea ya Par\u00ees\u00ea \u00eemze kirib\u00fbn, ji bo rawestandina germb\u00fbna global bi k\u00eamkirina belavb\u00fbna gaz\u00ean seray\u00ea. 55 welatan ku her\u00ee k\u00eam %55 belavb\u00fbna gaz\u00ean c\u00eehan\u00ee tems\u00eel dikin, ne\u00e7ar man ku peyman\u00ea \u00eemze bikin.<\/p>\n<p><strong>Qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea \u00e7i ye?<\/strong><\/p>\n<p>Qir\u00eajiya j\u00eenegh\u00ee m\u00eena \u015f\u00eawaz\u00ea madey\u00ean bi zirar e \u00ear\u00ee\u015f\u00ee hewa, av \u00fb ax\u00ea dike, dibe ku j\u00ee m\u00eena \u00ee\u015faretan be, \u00ear\u00ee\u015f\u00ee guh\u00ea mirov bike( qir\u00eajiya guhdarkirin\u00ea \u00fb deng) \u00fb \u00e7av( qir\u00eajiya n\u00ear\u00een\u00ea).<\/p>\n<p>Di dema hey\u00ee de z\u00eadetir li ser qir\u00eajiy\u00ea t\u00ea axaftin, bi sedema gaz\u00ean ku germb\u00fbna gerd\u00fbn\u00ee \u00e7\u00eadike hene, ev gaz di riya wesay\u00eet \u00fb tirmb\u00ealan \u00fb hin kareghan de \u00e7\u00eadibin.<\/p>\n<p><strong>T\u00eageha Qir\u00eajiy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>J\u00eengeh li dever\u00ean cih\u00eareng \u00ean c\u00eehan\u00ea li ber h\u00eaman\u00ean zerardar \u00ean ku bi nav\u00ea qir\u00eaj t\u00eane zan\u00een ev gemar\u00ee dikarin ji \u00e7avkaniy\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean wek\u00ee axek ku ji volkanan derdikeve, an j\u00ee ji \u00e7alakiy\u00ean mirov\u00ee y\u00ean wek\u00ee zibil \u00fb ava herikbar ji kargeh\u00ean ku madey\u00ean k\u00eemyew\u00ee hildigirin nav \u00e7eman \u00fb deryayan \u00e7\u00eadibe. Van madey\u00ean zerardar li cihek taybet\u00ee li ser bandora xwe nam\u00eenin, belk\u00ee li ser gerst\u00earka Erd\u00ea bandorek ney\u00een\u00ee li jiyan\u00ea bi gelek c\u00fbrey\u00ean w\u00ea dikin. Qir\u00eajb\u00fbn b\u00fbye pirsgir\u00eakek gerd\u00fbn\u00ee ku ne ten\u00ea li welat\u00ean p\u00ee\u015fesaz\u00ee l\u00ea li her dever\u00ea bal\u00ea diki\u015f\u00eene, ji ber ku j\u00eengeh \u00fb organ\u00eezmay\u00ean zind\u00ee ji encam\u00ean w\u00ea y\u00ean giran diki\u015f\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u00eawaz\u00ean Qir\u00eajiya J\u00eengeh\u00ea<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qir\u00eajiya heway\u00ea:<\/strong><\/p>\n<p>Qir\u00eajiya heway\u00ea, an j\u00ee atmosfera heway\u00ea, cureya her\u00ee navdar \u00fb w\u00earanker a qir\u00eajiy\u00ea ye. Gaz\u00ean seray\u00ea y\u00ean ku bi esl\u00ea xwe xwezay\u00ee b\u00fbn \u00fb ji sedsala 19`an \u00fb vir ve ji ber \u00e7alakiya mirovan pir z\u00eade b\u00fbne di ser\u00ee de ji qir\u00eajiy\u00ea berpirsiyar in. Ev gaz ji bil\u00ee qir\u00eajkirina erd\u00ea, li ser r\u00fby\u00ea erd\u00ea j\u00ee dibin sedema germb\u00fbna global.<\/p>\n<p>Ti\u015ft\u00ean din \u00ean qir\u00eaj y\u00ean atmosfer\u00ea y\u00ean wek\u00ee pariy\u00ean h\u00fbr j\u00ee ji bo gerst\u00eark\u00ea pir zirardar in. Hilwe\u015f\u00eena tebeqeya ozon\u00ea dih\u00eale ku t\u00eer\u00eaj\u00ean ultraviolet \u00ean zirardar di atmosfer\u00ea de derbas bibin. Hem\u00ee van qir\u00eaj d\u00ea h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee kal\u00eeteya heway\u00ea k\u00eam bike \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee bibe sedema windab\u00fbna gelek zindiyan, herwiha p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna c\u00fbrbec\u00fbr nexwe\u015fiy\u00ean dil \u00fb damaran z\u00eade bike.<\/p>\n<p><strong>Qir\u00eajiya ax\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Qir\u00eajiya ax\u00ea wek\u00ee c\u00fbrey\u00ean din \u00ean qir\u00eaj nay\u00ea \u00e7areser kirin, dibe ku ji mirovan re her\u00ee k\u00eam diyar e, tev\u00ee ku ev cureya qir\u00eaj\u00ee ji bo tenduristiya zindiyan pir xeternak e.<\/p>\n<p>Qir\u00eajiya ax\u00ea dema ku madey\u00ean k\u00eemyew\u00ee (derman \u00fb zibil) rasterast dikevin ax\u00ea, hilber\u00ean xwarinan \u00fb berhem\u00ean \u00e7andiniy\u00ea ku mirov \u00fb hin lawir dixwin, qir\u00eaj dibe.<\/p>\n<p><strong>Qir\u00eajiya av\u00ea<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Qir\u00eajiya av\u00ea ji ber sedem\u00ean cuda \u00e7\u00eadibe. Dibe ku ew ji qir\u00eajiya p\u00ee\u015fesaz\u00ee (dak\u00ea\u015fana ke\u015ftiyan di nav deryay\u00ea de, av\u00eatina madey\u00ean k\u00eemyew\u00ee), qir\u00eajiya bi \u00e7andiniy\u00ea (bikaran\u00eena madey\u00ean k\u00eemyew\u00ee y\u00ean ku av\u00ean zev\u00ee \u00fb binerd\u00ea qir\u00eaj dikin), av\u00eatina neft an sotemeniy\u00ea di r\u00eay\u00ean av\u00ea de an nepaqijkirina r\u00eay\u00ean av\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Qir\u00eajb\u00fbna bermayiy\u00ean n\u00fbkler\u00ee \u00fb k\u00eemyew\u00ee<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Bermayiy\u00ean n\u00fbkler\u00ee \u00fb k\u00eemyew\u00ee encam\u00ean w\u00ea y\u00ean xirab li ser j\u00eengeh\u00ea hene, eger rasterast di heway\u00ea de werin berdan an j\u00ee li erd\u00ea werin dan\u00een (di riya bikaran\u00eena \u015fa\u015f, qeza \u00fb \u015fer). Taybetmendiya van bermahiyan heye ku ji bo demek pir dir\u00eaj li haw\u00eerdor\u00ea &#8220;\u00e7alak&#8221; bim\u00eene \u00fb ji bo hem\u00ee zindiyan kojere.<\/p>\n<p><strong>C\u00fbrey\u00ean din \u00ean qir\u00eajiy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Gelek curey\u00ean qir\u00eajiy\u00ea hene, wek qir\u00eajiya ronahiy\u00ea, elektromagnet\u00eek, d\u00eetbar\u00ee, deng\u00ee, yan j\u00ee qir\u00eajiya fezay\u00ea. Tev\u00ee ku ev c\u00fbrey\u00ean n\u00fb y\u00ean qir\u00eajiy\u00ea ku ji h\u00eala hin welat\u00ean mezin \u00ean p\u00ee\u015fesaz\u00ee ve hatine afirandin, di asta mirov\u00ee de pir n\u00fb ne, \u00fb ji qir\u00eaj\u00ean kevne\u015fop\u00ee y\u00ean din k\u00eamtir in. L\u00eabel\u00ea, ew h\u00een j\u00ee xeternak in \u00fb dikarin wek\u00ee c\u00fbrey\u00ean qir\u00eaj \u00ean kevne\u015fop\u00ee zirardar bin.<\/p>\n<p><strong>Sedem \u00fb faktor\u00ean qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Sedem \u00fb faktor\u00ean qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea gelek in. Bi gelemper\u00ee, ew li du c\u00fbreyan t\u00eane dabe\u015f kirin. Ya yekem ji mirovan t\u00ea (wek p\u00ee\u015fesaz\u00ee, tecr\u00fbbey\u00ean nukler\u00ee \u00fb \u015fer &#8230;), \u00fb ya duyem\u00een ji karesat\u00ean xwezay\u00ee (wek erdhej, volqan, leh\u00ee &#8230;)<\/p>\n<p><strong>Sedem\u00ean qir\u00eajiya hewa<\/strong><\/p>\n<p>Qir\u00eajiya heway\u00ea j\u00eengeh\u00ea xirab dike \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean w\u00ea girantir dike. Dibe ku qir\u00eajiya heway\u00ea herem\u00ee be, l\u00ea ew dikare li gor qalib\u00ean heway\u00ea y\u00ean navnetewey\u00ee, d\u00fbr \u00fb dir\u00eaj bime\u015fe, ji ber v\u00ea yek\u00ea, tu kes ji v\u00ea qir\u00eajiy\u00ea ne ewle ye, ku ji p\u00eanc \u00e7avkaniy\u00ean sereke y\u00ean mirov\u00ee t\u00ea, di nav de karbondioxid, nitrojendioxid, nitrojenoxide, sifirozone, sulfurdioxide \u00fb h\u00eedrokarbon ev hem\u00fb ji bo tenduristiya mirovan zirardare.<\/p>\n<p><strong>J\u00eader\u00ean qir\u00eajiya hewa evin:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qir\u00eajiya hewaya ya mal\u00ea:<\/strong> \u00c7avkaniya sereke ya qir\u00eajiya hewaya ya mal\u00ea di \u015fewitandina navxwey\u00ee ya sotemeniy\u00ean mazot, gaz, dar, \u00fb c\u00fbrey\u00ean din \u00ean sotemeniy\u00ea y\u00ean li ser bingeha biomasa ji bo xwarin, germkirin, \u00fb ron\u00eekirina xaniyan e. Her sal n\u00eaz\u00ee 3,8 m\u00eelyon mirin\u00ean p\u00ea\u015fwext ji ber qir\u00eajiya hewaya hundur\u00een \u00e7\u00eadibe, ku piraniya wan li welat\u00ean p\u00ea\u015fkeft\u00ee ne.<\/p>\n<p><strong>P\u00ee\u015fesaz\u00ee: <\/strong>Li gelek welatan, hilber\u00eena enerjiy\u00ea \u00e7avkaniyek sereke ya qir\u00eajiya heway\u00ea ye, \u00fb santral\u00ean ku ji komir\u00ea t\u00eane xebitandin al\u00eekarek mezin a qir\u00eajiya heway\u00ea ne. Digel ku jenerator\u00ean mazot\u00ea fikarek z\u00eade ye, p\u00eavajoy\u00ean p\u00ee\u015fesaziy\u00ea \u00fb karan\u00eena solvanan di p\u00ee\u015fesaziy\u00ean k\u00eemyew\u00ee \u00fb maden\u00ea de j\u00ee dibe sedema qir\u00eajiya heway\u00ea.<\/p>\n<p><strong>\u00c7andin\u00ee: <\/strong>Du \u00e7avkaniy\u00ean sereke y\u00ean qir\u00eajiya heway\u00ea ji \u00e7andiniy\u00ea hene: heywan\u00ean ku Methane and ammonia gas \u00e7\u00eadikin \u00fb \u015fewitandina bermahiy\u00ean \u00e7andiniy\u00ea.<\/p>\n<p>We\u015fan\u00ean Methane y\u00ean di ozon de dibe sedema nexwe\u015fiya Reb\u00fb \u00fb nexwe\u015fiy\u00ean b\u00eahnvedan\u00ea y\u00ean din, \u00fb Methane j\u00ee gazek germb\u00fbna gerd\u00fbn\u00ee ji carbon dioxide bi h\u00eaztir e. Bandora w\u00ea di 100 salan de bi qas\u00ee 34 qat z\u00eadetir e, \u00fb ji sed\u00ee 24 hem\u00ee gaz\u00ean seray\u00ea y\u00ean ku li \u00e7araliy\u00ea c\u00eehan\u00ea t\u00eane belav kirin ji \u00e7andin\u00ee, daristan \u00fb karan\u00eena r\u00eabaz\u00ean din ji erd\u00ea.<\/p>\n<p><strong>\u00c7op: <\/strong>\u015eewitandina bermahiy\u00ean vekir\u00ee \u00fb bermahiy\u00ean organ\u00eek \u00ean li zozanan t\u00ean \u015fewitandin, furan, Methane \u00fb karbona re\u015f \u00ean jehr\u00een zirardar derdixe atmosfer\u00ea.<\/p>\n<p>Li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea, ji sed\u00ee 40 ji \u00e7op\u00ea li qada vekir\u00ee t\u00eane \u015fewitandin, \u00fb pirsgir\u00eak li her\u00eam\u00ean p\u00ee\u015fesaziy\u00ea \u00fb welat\u00ean p\u00ea\u015fkeft\u00ee dijwartir e.<\/p>\n<p>P\u00ea\u015fvebirina berhevkirina bermahiy\u00ean hi\u015fk, dabe\u015fkirin \u00fb av\u00eatina bermayiy\u00ean ku di\u015fewit\u00eenin an dav\u00eajin erd\u00ea k\u00eam dike. Veguheztina bermahiy\u00ean organ\u00eek \u00fb veguhertina w\u00ea di zibil\u00ea organ\u00eek an biyoenerjiy\u00ea de dibe al\u00eekar ku berberiya ax\u00ea ba\u015ftir bibe \u00fb \u00e7avkaniyek alternat\u00eef a enerjiy\u00ea peyda bike.<\/p>\n<p><strong>\u00c7avkaniy\u00ean din \u00ean qir\u00eajiy\u00ea: <\/strong>Qir\u00eajiya hewa ne ten\u00ea ji \u00e7lakiy\u00ean mirov\u00ee t\u00ea, akt\u00eeva volkanan \u00fb lehiy\u00ean toz\u00ea, \u015fewitandina \u015f\u00eenatiyan weke daristanan, wek\u00ee din erdhej \u00fb Tisonam\u00ee \u00fb hwd.. pirsgir\u00eak\u00ea ji j\u00eengeh\u00ea re \u00e7\u00eadike.<\/p>\n<p>Bahoza q\u00fbm \u00fb toz\u00ea bi taybet\u00ee fikar in, ji ber ku pariy\u00ean toz\u00ea y\u00ean h\u00fbr dikarin bi hezaran k\u00eelometreyan di van bahozan de bigerin, \u00fb bibin sedema pirsgir\u00eak\u00ean kron\u00eek \u00ean nefes\u00ea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00eeloz His\u00ean\/ Qami\u015flo Ji destp\u00eaka p\u00ea\u015fketina teknoloj\u00eek \u00fb \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea ve, qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea her ku di\u00e7e z\u00eade dibe, ev yek bandor\u00ea li ser zindiyan \u00fb j\u00eader\u00ean jiyan\u00ea dike. Sedem \u00fb \u00e7areser\u00ee t\u00ean nas\u00een, l\u00ea h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek y\u00ean c\u00eehan\u00ee ji bo berjewndiy\u00ean xwe gavan ji bo \u00e7areseriy\u00ea nav\u00eajin. Qir\u00eajiya j\u00eengeh\u00ea ne ten\u00ea pirsgir\u00eake her\u00eam\u00ee ye, l\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73223,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-73222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73224,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73222\/revisions\/73224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}