{"id":71042,"date":"2024-07-24T08:14:53","date_gmt":"2024-07-24T06:14:53","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=71042"},"modified":"2024-07-24T08:14:53","modified_gmt":"2024-07-24T06:14:53","slug":"tevgera-taliban-qatile-jinen-azadixwaz-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=71042","title":{"rendered":"Tevgera Tal\u00eeban qatil\u00ea jin\u00ean azad\u00eexwaz e"},"content":{"rendered":"<p>Neh\u00eer pale<\/p>\n<p>Jina Afxan\u00ee dawiya sedsala 19`em\u00een \u00fb destp\u00eaka sedsala 20`em\u00een li gor\u00ee \u015fert \u00fb merc\u00ean Afxanistan derfet d\u00eet ku daxwaza maf\u00ean xwe bike. Di \u00e7ar\u00e7oveya w\u00ea de sedsala 20`em\u00een li Afxanistan\u00ea dibistan ji bo \u015fagirt\u00ean jin hatin vekirin. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea ji bo wekheviya di navbera jin \u00fb m\u00ear de jina Afxan\u00ee dest bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea kir. Yek ji r\u00eabaz\u00ean ku destp\u00eak\u00ea dane bikar an\u00een kovara bi nav\u00ea `Er\u015fad-e Niswan` a jin vekirin. Bi riya kovar\u00ea daxwaza wekheviya di navbera jin \u00fb m\u00ear de an\u00een ziman. Sala 1977`an R\u00eaxistina \u015eore\u015fger a Jin\u00ean Afxanistan\u00ea ji aliy\u00ea M\u00eena K\u00ee\u015fwar Kemal ve hat ava kirin. M\u00eena K\u00ee\u015fwar \u00e7alakvaneke siyas\u00ee b\u00fb \u00fb li dij\u00ee zayendperestiy\u00ea dest bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea kir. M\u00eena ji ber xebat\u00ean xwe y\u00ean siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistinkirina jin sala 1978`an ji aliy\u00ea dagirkeran ve hat ku\u015ftin.<\/p>\n<p>Iqt\u00eedara Afxanistan\u00ea gelek caran hatiye guhertin. Jin her\u00ee z\u00eade di wext\u00ea ku iqt\u00eedar ketiye dest\u00ea Tal\u00eeban de rast\u00ee r\u00eabaz\u00ean t\u00fbndiy\u00ea y\u00ean dijwar hatiye. Tevgera Tal\u00eeban sala 1994`an hatiye ava kirin \u00fb sala 1996`an iqt\u00eedar ketiye dest\u00ea wan de. Hukm\u00ea wan li Afxanistan\u00ea ji sala 1996-2001`an berdewam kiriye \u00fb sala 2021`an d\u00eese Afxanistan dagir kirin.<\/p>\n<p>27 sal li ser avakirina tevgera Tal\u00eeban derbas b\u00fbye \u00fb di wext\u00ea iqt\u00eedar ketiye dest\u00ea wan de bi temam\u00ee heb\u00fbna jin t\u00ea inkar kirin. Sala 1996-2001`an tevgera Tal\u00eeban her ti\u015ft li ser jina Afxan\u00ee qedexe kirib\u00fb. K\u00eejan jin li hember\u00ee v\u00ea yek\u00ea derketibane dihat recim kirin \u00fb rehmet l\u00ea nedikirin. Hem\u00fb dibistan\u00ean ji bo \u015fagirt\u00ean jin hatib\u00fbn vekirin, girtin \u00fb qedexe kirin ku jin bixw\u00eene \u00fb bixebite. Div\u00ea jin ji mal\u00ea dernekeve \u00fb eger derbikeve j\u00ee div\u00ea m\u00ear p\u00eare hebin.<\/p>\n<p>Her\u00ee daw\u00ee zilamek\u00ee bi s\u00eefeta oldar t\u00eako\u015f\u00eena jin\u00ea \u00fb daxwaza w\u00ea ya azadiy\u00ea dixe rojeva civaka Afxan\u00ee. Hewl dide ku civaka Afxan\u00ee li hember\u00ee jin\u00ea tehr\u00eek bike, r\u00eabaz\u00ean xwe y\u00ean li hember\u00ee jin\u00ea didin bikar an\u00een ku bi civaka Afxan\u00ee bidin qeb\u00fbl kirin. M\u00ear\u00ea Oldar di xutb\u00ea de ji her kes\u00ee re dib\u00eaje k\u00eejan jin daxwaza azadiy\u00ea bike div\u00ea w\u00ea taz\u00ee bikin \u00fb li kolan\u00ean bajar\u00ea Kabil \u00ea Afxanistan biger\u00eenin. Bang li hik\u00fbmeta Afxanistan\u00ea dike ku hem\u00fb jin\u00ean azad\u00eexwaz taz\u00ee bikin \u00fb li kolan\u00ean Kabil biger\u00eenin da ku herkes bib\u00eene \u00fb careke d\u00eetir kesek behsa azadiy\u00ea neke. Jin\u00ean t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea dikin wan weke fah\u00ee\u015fe p\u00eanase dike \u00fb dijmin\u00ea ola Islam\u00ea radgih\u00een in. Her wiha di nava gotin\u00ean xwe de t\u00eene ziman ku di l\u00eapirs\u00een\u00ea de jin t\u00eane taz\u00ee kirin \u00fb v\u00ea yek\u00ea rewa dike.<\/p>\n<p>Tevgera Tal\u00eeban w\u00ea r\u00eabaz\u00ean ku ber\u00ee zay\u00een\u00ea li hember\u00ee jin hatine bikar an\u00een, d\u00eese bikar b\u00een\u00een. Ber\u00ee zay\u00een\u00ea m\u00ear\u00ean oldar bi nav\u00ea ol jin gunehkar radighandin, ew taz\u00ee dikirin \u00fb li kolanan digerandin. Jin taz\u00ee kirin \u00fb li kolanan gerandin r\u00eabazek\u00ee cezakirin\u00ea y\u00ea di bin nav\u00ea ol de t\u00ea kirin. Her wiha Tal\u00eeban j\u00ee m\u00eena Xiristiyanan w\u00ea jin\u00ean t\u00eako\u015f\u00eenvan \u00fb azad\u00eexwaz gunehkar \u00fb dijmin\u00ea ol \u00eelan bikin \u00fb li dadgeh\u00ean m\u00eena dadgeh\u00ean eng\u00eezasyon\u00ea bukjin. Niha dadgeh\u00ean \u015fore\u015fger \u00ean \u00ceran\u00ea heman ti\u015ft\u00ee dikin, k\u00eejan jin siyaset\u00ea bike, t\u00eabiko\u015fe \u00fb daxwaza azadiy\u00ea bike w\u00ea li girt\u00eegehan diriz\u00een in. Ji bo jin koledariy\u00ea qeb\u00fbl bike \u00fb ser\u00ee hilnede, w\u00ea hem\u00fb r\u00eabaz\u00ean qir\u00eaj li ser w\u00ea bidin me\u015fandin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Neh\u00eer pale Jina Afxan\u00ee dawiya sedsala 19`em\u00een \u00fb destp\u00eaka sedsala 20`em\u00een li gor\u00ee \u015fert \u00fb merc\u00ean Afxanistan derfet d\u00eet ku daxwaza maf\u00ean xwe bike. Di \u00e7ar\u00e7oveya w\u00ea de sedsala 20`em\u00een li Afxanistan\u00ea dibistan ji bo \u015fagirt\u00ean jin hatin vekirin. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea ji bo wekheviya di navbera jin \u00fb m\u00ear de jina Afxan\u00ee dest bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70023,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-71042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71042"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71043,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71042\/revisions\/71043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}