{"id":70206,"date":"2024-07-03T08:21:16","date_gmt":"2024-07-03T06:21:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=70206"},"modified":"2024-07-03T08:21:16","modified_gmt":"2024-07-03T06:21:16","slug":"politikaya-ave-ya-tirkiyeye-ser-u-talan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=70206","title":{"rendered":"Pol\u00eet\u00eekaya av\u00ea ya Tirkiyey\u00ea: \u015eer \u00fb talan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tirkiye bi bendav\u00ean ku daniye ser \u00e7em\u00ean D\u00eecle \u00fb Firat\u00ea li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea dibe sedema pirsgir\u00eaka av\u00ea, li nava wel\u00eat j\u00ee bendavan weke r\u00eabazeke \u015fer\u00ea taybet li dij\u00ee PKK&#8217;\u00ea bi kar t\u00eene.<\/strong><\/p>\n<p>Di v\u00ea dosyay\u00ea de em \u00ea bi taybet\u00ee bala xwe bidin ser w\u00ea yek\u00ea ku Tirkiye \u00e7em\u00ean D\u00eecle \u00fb Firat\u00ea bi \u00e7i reng\u00ee li hember\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea ya Kurd \u00fb Iraq \u00fb S\u00fbriyey\u00ea bi kar t\u00eene. Pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een, bi hewldana hevpar a hin dewlet\u00ean li Mezopotamyay\u00ea, ji bo avakirina avaniy\u00ean av\u00ea y\u00ean mezin \u00ean li ser \u00e7em\u00ean Firat \u00fb D\u00eecley\u00ea hin projey\u00ean bi\u00e7\u00fbk destp\u00ea kirin. Pi\u015ft\u00ee ku li Iraq \u00fb S\u00fbriyey\u00ea serxweb\u00fbn hate ragihandin, van welatan di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de t\u00eakil\u00ee bi Tirkiyey\u00ea re dan\u00een \u00fb di sala 1947&#8217;an de Iraq\u00ea bi Tirkiyey\u00ea re protokolek \u00eemze kir. Li gor\u00ee protokol\u00ea dema ku li ser av\u00ea \u00fb mijar\u00ean cuda nakokiyan r\u00fb dan, hing\u00ee w\u00ea ser\u00ee li Konseya Ewlekariy\u00ea ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee b\u00ea dayin. Heta sal\u00ean 1970&#8217;y\u00ee piraniya avaniy\u00ean li ser \u00e7em\u00ean D\u00eecle \u00fb Firat\u00ea hatin avakirin \u00ean dewlet\u00ean Iraq \u00fb S\u00fbriyey\u00ea ne. Di sal\u00ean 1980&#8217;\u00ee de bi destp\u00eakirina projey\u00ean mezin \u00ean Tirkiyey\u00ea re pirsgir\u00eaka av\u00ea di navbera hers\u00ea dewletan de destp\u00ea kir. Bendav\u00ean mezin \u00ean ku Tirkiyey\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya Projeya Anatoliy\u00ea ya Ba\u015f\u00fbrrojhilat (GAP) da destp\u00eakirin, di sala 2020&#8217;\u00ee de bi temamkirina Bendava Ilis\u00fby\u00ea re ku Hesk\u00eef di nava av\u00ea de hi\u015ft, tev\u00ee ku ten\u00ea n\u00eev\u00ea projeya avdan\u00ea ya li tejeneya Firat\u00ea ya ji bo S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea qediya ye, ji sed\u00ee 40 \u00ea ava t\u00ea berdan hate qutkirin.<\/p>\n<p><strong>Tirkiyey\u00ea bi ya xwe kir<\/strong><\/p>\n<p>Di nava salan de ne Iraq\u00ea ne j\u00ee S\u00fbriyey\u00ea di v\u00ea mijar\u00ea de li hember\u00ee Tirkiyey\u00ea nekar\u00een pol\u00eet\u00eekayeke bi bandor bime\u015f\u00eenin. Dawiya daw\u00ee \u015fer \u00fb rew\u015fa ku Tirkiye yekser li S\u00fbriyey\u00ea b\u00fb aktorek\u00ee \u015fer, pol\u00eet\u00eekay\u00ean av\u00ea y\u00ean li v\u00ea der\u00ea j\u00ee guhert.<\/p>\n<p>Ji Tevgera Ekolojiy\u00ea ya Mezopotamyay\u00ea Ercan Ayboya t\u00eakildar\u00ee v\u00ea pol\u00eet\u00eekaya av\u00ea gotarek niv\u00ees\u00ee \u00fb bi taybet\u00ee destn\u00ee\u015fan kir ku bendav\u00ean li aliy\u00ea Tirkiyey\u00ea weke \u00e7ekeke pol\u00eet\u00eek li dij\u00ee Rojava hatine bikaran\u00een. Di sala 2020&#8217;\u00ee de li Bendava Ti\u015fr\u00een\u00ea ziwab\u00fbnek\u00ea r\u00fb da. Hevseroka Mecl\u00eesa S\u00fbriyeya Demokrat\u00eek a w\u00ea dem\u00ea \u00celham Ehmed di 1&#8217;\u00ea T\u00eermeha 2020&#8217;\u00ee de li ser Tw\u00eetter\u00ea d\u00eemenek parve kir \u00fb bal ki\u015fand ser w\u00ea yek\u00ea b\u00ea bendav\u00ean li ser \u00c7em\u00ea Firat\u00ea bi \u00e7i reng\u00ee dibe sedema ziwatiy\u00ea li S\u00fbriyey\u00ea. R\u00eaveberiya Bendava Ti\u015fr\u00een\u00ea j\u00ee diyar kir ku ji ber k\u00eamb\u00fbna ava \u00c7em\u00ea Firat\u00ea ya ji ber Tirkiyey\u00ea, ew ne\u00e7ar mane ku dema dayina eletr\u00eek\u00ea ya ji bo Rojava k\u00eam bikin.<\/p>\n<p><strong>Par\u00e7eyek ji \u015fer\u00ea taybet<\/strong><\/p>\n<p>Tirkiyey\u00ea bendav\u00ean li ser \u00e7em\u00ean D\u00eecle \u00fb Firat\u00ea ava kir\u00ee, li dervey\u00ee s\u00eenor weke \u00e7ekeke d\u00eeplomat\u00eek bi kar an\u00ee. Li aliy\u00ea din j\u00ee \u00e7em\u00ean din \u00ean li nava wel\u00eat j\u00ee weke am\u00fbrek ji \u015fer\u00ea taybet \u00ea li dij\u00ee PKK&#8217;\u00ea bi kar dian\u00ee. Tirkiyey\u00ea \u015fewat, \u00e7\u00eakirina r\u00ea \u00fb hwd. weke par\u00e7eyek ji \u015fer\u00ea talankirina xwezay\u00ea bi kar an\u00ee. Yek ji r\u00eabaz\u00ean sereke y\u00ean Tirkiyey\u00ea j\u00ee bendav b\u00fbn. Di rapora kar\u00ean 2007&#8217;an a Mid\u00fbriyeta Kar\u00ean Av\u00ea y\u00ean Dewlet\u00ea ya Wezareta Daristan \u00fb Hawirdor\u00ea de ev kar\u00ea ku dihate kirin bi gotina &#8216;ewlekariya s\u00eenor&#8217; bi \u015f\u00eanber\u00ee wiha dihate vegotin:&#8221;Di sala 2007&#8217;an de di \u00e7ar\u00e7oveya etut-projey\u00ea ya bernameya razemeniy\u00ea de bi sedema ewlekariya s\u00eenor 11 Bend\u00ean Komkirina Av\u00ea, projey\u00ean bendav\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee \u00eehaley\u00ea hatin kirin \u00fb temamkirin.<\/p>\n<p>Ew proje j\u00ee bi v\u00ee reng\u00ee ne: 1. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava \u015eirnex-Silopiyay\u00ea, 2. \u00c7\u00eakirina projeya Bendava \u015eirnex\u00ea, 3. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava \u015eirnex-Qilaban\u00ea, 4. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava \u015eirnex-Balli, 5. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava \u015eirnex-Kav\u015faktepe, 6. \u00c7\u00eakirina Rojeya Bendava \u015eirnex-M\u00fbsatepe, 7. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava \u015eirnex-\u00c7et\u00eentepe, 8. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava \u015eirnex-\u00c7oc\u00fbktepe, 9. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava Colem\u00earg-Golgel\u00eeyama\u00e7, 10. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava Colem\u00earg-Beyy\u00fbrd\u00fb, 11. \u00c7\u00eakirina Projeya Bendava Colem\u00earg-Aslandagi.&#8221;<\/p>\n<p>Ev projey\u00ean ewlekariy\u00ea li ser s\u00eenor\u00ea Tirkiye-Iraq\u00ea y\u00ea bi dir\u00eajahiya 380 k\u00eelometrey\u00ee ji bo astengkirina liv \u00fb tevgera ger\u00eelay\u00ean PKK&#8217;\u00ea bi giran\u00ee li s\u00ea her\u00eaman hatin plankirin. Di sala 2008&#8217;an de pi\u015ft\u00ee ku ev bendav ketin rojeva raya gi\u015ft\u00ee, TMMOB&#8217;\u00ea di sala 2009&#8217;an de raporek rexnekirina van bendavan amade kir \u00fb zexta civak\u00ee z\u00eade b\u00fb. Di encama v\u00ea zext\u00ea de j\u00ee 7 ji van bendavan di sala 2012&#8217;an de ji statuya &#8216;bendava ewlekariy\u00ea&#8217; hate derxistin \u00fb weke Santrala H\u00eedro-Elektr\u00eek (HES) hate p\u00eanasekirin. Bendav b\u00fbn h\u00eemek\u00ee pol\u00eet\u00eekaya \u00eeskan\u00ea. Ten\u00ea di avakirina Bendava Ilis\u00fby\u00ea de 1000 gund hatin valakirin. Gel ne\u00e7ar\u00ee ko\u00e7beriy\u00ea hate hi\u015ftin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Tirkiye bi bendav\u00ean ku daniye ser \u00e7em\u00ean D\u00eecle \u00fb Firat\u00ea li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea dibe sedema pirsgir\u00eaka av\u00ea, li nava wel\u00eat j\u00ee bendavan weke r\u00eabazeke \u015fer\u00ea taybet li dij\u00ee PKK&#8217;\u00ea bi kar t\u00eene. Di v\u00ea dosyay\u00ea de em \u00ea bi taybet\u00ee bala xwe bidin ser w\u00ea yek\u00ea ku Tirkiye \u00e7em\u00ean D\u00eecle \u00fb Firat\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70207,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-70206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70208,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70206\/revisions\/70208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}