{"id":69207,"date":"2024-06-05T09:17:12","date_gmt":"2024-06-05T07:17:12","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=69207"},"modified":"2024-06-05T09:17:12","modified_gmt":"2024-06-05T07:17:12","slug":"rastiya-roje-li-herema-di-navbera-dicle-u-ferate-de2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=69207","title":{"rendered":"Rastiya Roj\u00ea li her\u00eama di navbera Dicle \u00fb Ferat\u00ea de\u2026(2)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mistefa R\u00eazan<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fbnan\u00ee ango Grekiyan li her\u00eama di navbera Dicle \u00fb Firat\u00ea de gotina Mezopotamya bi nav dikirin. Li gor d\u00eeroknas \u00fb arkeologan, d\u00eeroka mirovatiy\u00ea ya v\u00ea her\u00eam\u00ea ji 10 hezaran sal BZ\u00a0 z\u00eadetir di\u00e7e. \u015e\u00fbnwar\u00ean li v\u00ea her\u00eam\u00ea hatine d\u00eetin van rastiyan pi\u015ftrast dikin. Wek \u00e7em\u00ea Xalan, Gir\u00ea Mirazan, Ork\u00ea\u015f \u00fb gelek dever\u00ean din. Her\u00ee daw\u00ee ved\u00eetin\u00ean heb\u00fbna mirov\u00ea Niyadirtal li \u015fikefta \u015eanedar li her\u00eama di navbera Dihok \u00fb Hewl\u00ear\u00ea y\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea de k\u00fbrah\u00ee kevinb\u00fbna v\u00ea d\u00eerok\u00ea ni\u015fan didin. Ev ved\u00eetin, d\u00eeroka ku bi dest\u00ea \u015faristaniya dewlet\u00ean dagirker ve hatiye niv\u00eesandin, e\u015fkere dike \u00fb p\u00ead\u00eeviya ku d\u00eerok ji n\u00fb ve were niv\u00eesandin derdixe p\u00ea\u015fber\u00ee me. Li van her\u00eaman l\u00eager\u00eena p\u00ea\u015f\u00ee ya mirovan ji bo \u015faristan\u00ee \u00fb heq\u00eeqet\u00ea hatiye destp\u00eakirin. Li ser gelek keviran neq\u015f\u00ean semol\u00ean roj, st\u00ear, \u00e7av, heyv \u00fb hwd hatine d\u00eetin.<\/p>\n<p><strong>1-P\u00eeroziya Roj\u00ea li \u015faristaniya Gir\u00ea Mirazan li Ruhay\u00ea:\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Gir\u00ea Mirazan yek ji \u015f\u00fbnwar\u00ean her\u00ee bi heybet li c\u00eehan\u00ea ye. Li gor\u00ee arkeologan ev her\u00eam di asta ku t\u00ea xwestin nehatiye ke\u015fifkirin. Li vir h\u00eajay\u00ee gotin\u00ea ye, ku em li vir bahsa zaniyariy\u00ean serdema avakirina \u015faristaniya Gir\u00ea Mirazan\u00ea bikin. Arkeolog\u00ea Alman Klaus Schmidt qala zaniyariy\u00ean derbar\u00ea ke\u015ffkirina st\u00fbn\u00ean Gir\u00ea Mirazan de dike \u00fb t\u00eene ziman ku ev ke\u015ff w\u00ea t\u00eagihi\u015fta mirovan a ji d\u00eeroka mirovatiy\u00ea re bide guhertin. Ev st\u00fbn\u00ean bi tonan giran bi awayek endaziyar\u00ee pir balk\u00ea\u015f hatine bicihkirin, hatin ke\u015ffkirin, ne cih\u00ea \u00eebadet an cih\u00ea ol\u00ee bi ten\u00ea ne, di heman dem\u00ea de cih\u00ea st\u00earnasiy\u00ea, ango \u015fopandina tevgera st\u00earan \u00fb guhertina her \u00e7ar werz\u00ean sal\u00ea ne.<\/p>\n<p>Ya bala tevay\u00ee zaniyaran dik\u015f\u00eene, ku ev ston\u00ean kevir \u00ean m\u00eena t\u00eepa T\u2019y\u00ea li dora xelekek\u00ea bi pergal hatine bicih kirin. Dema yek bixwaze ji\u00a0 jor\u00ea li van st\u00fbnan bin\u00eare, ev xelek m\u00eena roj\u00ea diyar dibe \u00fb ew st\u00fbn\u00ean l\u00ea hatine bicihkirin m\u00eena t\u00eer\u00eaj\u00ean w\u00ea ne.<\/p>\n<p>Schmidt gotina xwe didom\u00eene \u00fb dib\u00eaje \u201c Ev dever\u00ean hatine ke\u015ffkirin, per\u00e7eyek bi\u00e7\u00fbk ji cih\u00ean ku di bin\u00ea erd\u00ea de mane \u00fb h\u00ea nehatine ke\u015ffkirin e. Ji lawre ez ji beriya niha derbar\u00ea d\u00eeroka mirovatiy\u00ea de li ba me \u00e7\u00eab\u00fbne w\u00ea bide guhertin.\u201d Encama ku ji v\u00ea axaftin\u00ea derdikeve, ew e ku asteke pir p\u00ea\u015fket\u00ee ya \u015faristaniya w\u00ea dem\u00ea heb\u00fb. L\u00eager\u00eena mirovan ji bo naskirina sir\u00ea gerd\u00fbn, xweza \u00fb j\u00eengeh\u00ea pir bi awayek\u00ee balk\u00ea\u015f heb\u00fb. Roj, st\u00ear, heyv \u00fb sembol\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee xwed\u00ee watey\u00ean p\u00eeroz in. \u00c7avd\u00eariya mirov li ser derketina roj\u00ea, \u015fopandina roj \u00fb \u015fev, guhertina werz\u00ean sal\u00ea, bandora w\u00ea li ser \u00e7andin\u00ee \u00fb ewlehiya jiyana mirovan p\u00ea\u015f dikeve. Roj bi qas\u00ee bandor\u00ea li xwezay\u00ea, \u00e7\u00eab\u00eana \u015f\u00eanahiy\u00ea dike, ewqas\u00ee j\u00ee hizr, l\u00eager\u00eena mirovan ji bo naskirina sirin gerd\u00fbn \u00fb heq\u00eeqet\u00ea ge\u015f dike.<\/p>\n<p>Nexas\u00eem mesle ji baweriy\u00ea ol\u00ea z\u00eadetir, l\u00eager\u00eena mirovan di w\u00ea serdem\u00ea de ji bo naskirina ronahiya jiyan \u00fb gerd\u00fbn\u00ea p\u00ea\u015fdikeve. Eger ku mirov li dayik\u00ean bi temen \u00ean ni\u015ftegih li gund, nav\u00e7eya W\u00earan\u015far\u00ea \u00fb bejahiya Ruhay\u00ea bin\u00eare, li ser en\u00ee \u00fb dest\u00ean wan h\u00ea j\u00ee deq \u00fb resm\u00ean roj \u00fb st\u00ear t\u00ean d\u00eetin. Ji lewra dema mirov sond dixwe \u00fb dib\u00eaje bi w\u00ea roj\u00ea, ev t\u00ea wateya ku roj cih\u00ea rast\u00ee \u00fb baweriy\u00ea ye. Ji ber li wir guman \u00fb tarit\u00ee tuneye, ber\u00fbvaj\u00ee ronah\u00ee \u00fb heq\u00eeqet heye. H\u00ea zaniyar\u00ee bi aweyak\u00ee t\u00earker tune ne ku diyar bikin b\u00ea ka baweriya roj\u00ea ya Misr\u00ea ji Gir\u00ea Mirazan(Xerebre\u015f\u00ea) hatiye yan na. D\u00eeroka v\u00ea her\u00eama Gir\u00ea Mirazan heta 12 hezar beriya zay\u00een\u00ea di\u00e7e. L\u00ea bel\u00ea \u015faristaniya Misr\u00ea ya li ser baweriya bi Am\u00fbn Rah ango baweriya roj\u00ea avab\u00fbye ji 3 hezar sal BZ wirdetir na\u00e7e.<\/p>\n<p>Wek\u00ee encam; w\u00ea dem\u00ea baweriya Roj\u00ea li ba mirovan yek ji baweriy\u00ean her\u00ee kevin di d\u00eeroka mirovatiy\u00ea de ye. Ji tabl\u00eat\u00ean kevin \u00fb \u00e7omlekan hatine d\u00eetin, diyar dibe ev baweriya roj\u00ea ji kevana jor\u00een a \u00e7em\u00ea Firat \u00fb Dicley\u00ea derbas\u00ee her\u00eam\u00ean nav\u00een \u00fb j\u00ear\u00een dibe.<\/p>\n<p><strong>2-Rastiya roj\u00ea di baweriya M\u00eetra, Ezdayet\u00ee \u00fb Zerde\u015ftiy\u00ea de: <\/strong><\/p>\n<p>Ne \u015fa\u015f e ku mirov qala bandora v\u00ea baweriy\u00ea li ser derketina baweriya M\u00eetrayay\u00ea bike. Li gelek perestgehan, bi taybet\u00ee di baweriya Zerede\u015ftiy\u00ea li \u00e7iyay\u00ean Hewraman \u00ean gir\u00eaday\u00ee Kirma\u015fan, li gelek dever\u00ean din \u00ean Rojhilat \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea sebmol\u00ean roj\u00ea hatine d\u00eetin.<\/p>\n<p>Ahora mazda ku xweday\u00ea x\u00ear \u00fb bereketey\u00ea ye, h\u00eaza xwe ji roja ku ronah\u00ee \u00fb germahiy\u00ea dide, digire. Ba\u015f e li wan Ate\u015fgeh\u00ean li ser l\u00fbtkey\u00ean \u00e7aiyay\u00ean Hewraman\u00ea hatine avakirin, \u00e7ima agir p\u00eeroz t\u00ea ditin. Belk\u00ee ne hesane miarov yekser bersiva van pirsan bide. L\u00ea bel\u00ea ti\u015fta ku diyar dibe, ji ber t\u00eagih\u00eena bawermend\u00ean M\u00eetray\u00ee \u00fb Zerde\u015ft\u00ee ku agir m\u00eena roj\u00ea, ronah\u00ee \u00fb germahiy\u00ea dide. Dar\u00ean t\u00ean \u015fewtandin \u00fb dibin agir, di hundir\u00ea xwe de enerjiya roj\u00ea dihew\u00eene \u00fb dide mirovan. Wateya rast\u00ee, zaniyar\u00ee \u00fb aqilmend\u00ee y\u00ean ji bo jiyan\u00ea p\u00eaw\u00eest in l\u00ea t\u00eane barkirin. Li vir mirovan li sir\u00ea jiyan \u00fb mirin\u00ea digerin, li heq\u00eeqeta ve\u015fart\u00ee diger in.<\/p>\n<p>Xaleke din a mirov p\u00eaw\u00eest dib\u00eene ku bahs\u00ea bike, kevir\u00ea \u015f\u00een an wek\u00ee ku niha t\u00ea zan\u00een \u00c7av\u015f\u00een. Dema zarok ji dayik dibin, kevirek \u00e7av\u015f\u00een p\u00ea ve dikin. Ev \u00e7and xwe disp\u00eare baweriya bi hezaran sal. Ev d\u00eerok ji gir\u00ea Xerabre\u015f\u00ea, Tel Helef, Ork\u00ea\u015f \u00fb gelek dever\u00ean din destp\u00eakiriye \u00fb heta roja me ya \u00eero hatiye. Dema kevir bi zarokan ve dikin, li gor\u00ee baweriya wan zarok\u00ean xwe ji \u00e7av\u00ean daxes\u00ee, ji qede \u00fb beleyan dipar\u00eaz in. Li gor\u00ee mirov\u00ean welat\u00ea roj\u00ea, \u00e7av enerj\u00ee \u00fb ronahiya rastiy\u00ea ya ji roj\u00ea derdikeve dib\u00eene. W\u00ea ronahiy\u00ea di hindir\u00ea mirovan de diteys\u00eene. Ger ku roj jiyan\u00ea diafr\u00eene, tartiy\u00ea belav dike, \u015f\u00eanah\u00ee \u00fb z\u00eendiyan diafr\u00eene, w\u00ea dem\u00ea ew \u00e7av\u00ea \u015f\u00een wek\u00ee ezmanan w\u00ea enerjiy\u00ea dib\u00eene \u00fb tartiya \u00e7av\u00ean daxes\u00ee t\u00eakdibe \u00fb belav dike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea \u00e7av\u00ea \u015f\u00een navg\u00eeneke di navbera mirov \u00fb h\u00eaza roj\u00ea de ye.\u00a0 Li vir gir\u00eadana p\u00eeroz di navbera roj, agir \u00fb \u00e7av\u00ean \u015f\u00een de hene. Em \u00e7iqas van rastiyan b\u00eenin ziman j\u00ee, l\u00ea mixabin bi awayek\u00ee ku t\u00ea xwestin \u00fb bi zaniyar\u00ee nehatine ziman. Gelek sir\u00ean w\u00ea d\u00eeroka kevin nehatine rave \u00fb e\u015fkere kirin. Mirov\u00ean li welat\u00ea roj\u00ea ev\u00eendar\u00ean roj\u00ea, ronahiya j\u00ea derdikeve \u00fb r\u00eaw\u00eetiya gihi\u015ftina heq\u00eeqet\u00ea her domandiye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mistefa R\u00eazan Y\u00fbnan\u00ee ango Grekiyan li her\u00eama di navbera Dicle \u00fb Firat\u00ea de gotina Mezopotamya bi nav dikirin. Li gor d\u00eeroknas \u00fb arkeologan, d\u00eeroka mirovatiy\u00ea ya v\u00ea her\u00eam\u00ea ji 10 hezaran sal BZ\u00a0 z\u00eadetir di\u00e7e. \u015e\u00fbnwar\u00ean li v\u00ea her\u00eam\u00ea hatine d\u00eetin van rastiyan pi\u015ftrast dikin. Wek \u00e7em\u00ea Xalan, Gir\u00ea Mirazan, Ork\u00ea\u015f \u00fb gelek dever\u00ean din. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69208,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-69207","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69207"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69209,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69207\/revisions\/69209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}