{"id":68279,"date":"2024-05-18T13:01:09","date_gmt":"2024-05-18T11:01:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=68279"},"modified":"2024-05-18T13:01:09","modified_gmt":"2024-05-18T11:01:09","slug":"talankirina-ekolojiye-li-kurdistane-duqat-zede-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=68279","title":{"rendered":"Talankirina ekolojiy\u00ea li Kurdistan\u00ea duqat z\u00eade ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ Qam\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ji bo qirkirina gel\u00ea kurd, dagirkeriya Tirk \u015ferek\u00ee pir al\u00ee dide me\u015fandin, yek ji aliy\u00ea v\u00ee \u015fer\u00ee j\u00ee qirkirina x<\/strong><strong>wezaya Kurdistan\u00ea ye ku bi awayek\u00ee s\u00eestemat\u00eek t\u00ea me\u015fandin.\u00a0 Dagirker\u00ee\u00a0 bi her away\u00ee hewil dide xwzaya Kurdistan\u00ea tune bike \u00fb jiyankirin\u00ea l\u00ea bide rawestandin. <\/strong><\/p>\n<p>Bi v\u00ea qirkirina ku li xwezaya Kurdistan\u00ea \u00e7\u00eadibe, dagirkeran di heman dem\u00ea de gelek erd \u00fb zeviy\u00ean xelk\u00ean Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee talan kirin. Bi van pol\u00eet\u00eekayan, dewleta Tirk n\u00ee\u015fan didin ku ew dixwazin xelk\u00ea Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea bidin ko\u00e7berkirin. Dewleta Tirk ji bo \u015fewat\u00ean daristan\u00ean welat\u00ean din, p\u00ea\u015fniyaz dike ku alikariy\u00ea bike, l\u00ea ji bo daristan \u00fb zeviy\u00ean Kurdistan\u00ea, xwe b\u00ea deng dike.<\/p>\n<p><strong>Par\u00e7eyek ji p\u00eelana qirkirin\u00ea \u00a0ye<\/strong><\/p>\n<p>\u00cesal j\u00ee dewleta Tirk a dagirker \u00ear\u00ee\u015f\u00ea dibe ser daristan \u00fb \u00e7iyay\u00ean Bakur, Rojava \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea. Yek ji dever\u00ean her\u00ee z\u00eade l\u00ea dar t\u00ean bir\u00een \u00fb \u015fewitandin j\u00ee \u00c7iyay\u00ea C\u00fbd\u00ee ye. \u015eewitandina daristan\u00ean C\u00fbd\u00ee \u00fb Gabar\u00ea pol\u00eet\u00eek in. Komkuj\u00ee di bin nav\u00ea &#8216;ewlehiy\u00ea&#8217; de t\u00ean kirin, ji bil\u00ee daristan, xweza \u00fb \u00a0mirovan, di heman dem\u00ea de bi hezaran lawir j\u00ee mirar dibin. Ev qirkirin li dij\u00ee jiyana her zindiy\u00ee xeter e. C\u00eehan ji bo ku li ber gerimb\u00fbna gerdon\u00ee \u00fb guher\u00eena avheway\u00ea li berxwe bide, daristanan z\u00eade dike, l\u00ea daristan\u00ean Kurdistan\u00ea bi bombe baranan t\u00ean qirkirin. Ev \u015fewat\u00ean \u00a0ku van 5 sal\u00ean dawiy\u00ea de \u00e7\u00eadibin, b\u00eag\u00fbman pol\u00eet\u00eek in \u00fb ne d\u00fbr\u00ee p\u00eelana r\u00fbxandin\u00ea ne. Xwezaya gelek\u00ee li ber \u00e7avan t\u00ea talan \u00fb qirkirin.<\/p>\n<p><strong>Li Kurdistan\u00ea pergala hilwe\u015f\u00een\u00ea: Qirkirina Xwezay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di van sal\u00ean daw\u00ee de di \u00e7ar\u00e7oveya konsepta \u015fer de, di ser\u00ee de her\u00eam\u00ean Amed, D\u00earsim \u00fb C\u00fbd\u00ee li hem\u00fb bajar\u00ean Kurdistan\u00ea qad\u00ean ekolojiy\u00ea rast\u00ee texr\u00eebat\u00ean s\u00eestemat\u00eek t\u00ean.<\/p>\n<p>Qirkirina xwezay\u00ea ya pir al\u00ee, ku di sedsala daw\u00ee de bi taybet\u00ee ji bo ku erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea b\u00eamirov bikin, bi israr t\u00ea berdewam kirin. Bi taybet\u00ee di van sal\u00ean daw\u00ee de di \u00e7ar\u00e7oveya konsepta \u015fer de, di ser\u00ee de li her\u00eam\u00ean Amed, Dersim \u00fb C\u00fbd\u00ee, li hem\u00fb bajar\u00ean Kurdistan\u00ea qad\u00ean ekolojiy\u00ea rast\u00ee texr\u00eebat\u00ean s\u00eestemat\u00eek t\u00ean.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-68281 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/823x463cc-van-02-09-23-qirkirina-xwezaye-rop-newroz-uysal-manset-1-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/823x463cc-van-02-09-23-qirkirina-xwezaye-rop-newroz-uysal-manset-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/823x463cc-van-02-09-23-qirkirina-xwezaye-rop-newroz-uysal-manset-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/823x463cc-van-02-09-23-qirkirina-xwezaye-rop-newroz-uysal-manset-1.jpg 823w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Li Kurdistan\u00ea ku bi Peymana Lozan\u00ea re b\u00ea statu hat hi\u015ftin, di sedsala daw\u00ee de ji bo b\u00eamirovhi\u015ftina erdingariy\u00ea, pol\u00eet\u00eekay\u00ean pir al\u00ee y\u00ean tinekirin\u00ea xistin meriyet\u00ea. Li Kurdistan\u00ea ji bil\u00ee \u00e7and, ziman \u00fb w\u00earankirina cih\u00ee, ku erdn\u00eegar\u00ee j\u00ee di nav de ye mekan\u00eezmayeke s\u00eestemat\u00eek a hilwe\u015fandin\u00ea hate p\u00eak an\u00een. Qirkirina xwezay\u00ea di nava \u00e7ar\u00e7oveya \u015fer\u00ea taybet \u00fb r\u00eagez\u00ean hiq\u00fbq\u00ee y\u00ean ewarte de t\u00ea kirin, li aliy\u00ea din p\u00eavajoyek ji bo saz\u00eekirina v\u00ea p\u00eavajoya tinekirin\u00ea t\u00ea me\u015fandin. Li Kurdistan\u00ea her\u00eam\u00ean ku bi hincet\u00ean qedexe \u00fb \u015fer t\u00ean valakirin \u00fb weke qad\u00ean le\u015fker\u00ee t\u00ean ragihandin, p\u00eavajoya bikaran\u00een\u00ea bi awayek\u00ee kr\u00eem\u00eenal bi xwe re encam\u00ean sosyo-siyas\u00ee t\u00eene.<\/p>\n<p>Bi hinceta hawira pev\u00e7\u00fbn\u00ea ya ku ev sedsal\u00a0 dewam dike, \u015fewitandina bi sedan qad\u00ean daristan\u00ee b\u00fbye pol\u00eet\u00eekayeke s\u00eestemat\u00eek. \u015eewitandina qad\u00ean daristan\u00ee, bombekirina xwezay\u00ea ya b\u00eanavber, bir\u00eena daran \u00fb talankirina xwezay\u00ea zexteke giran li \u015f\u00eawey\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbna \u015f\u00eaniy\u00ean \u00a0ku li her\u00eama Kurdistan\u00ea mezin dibin, kirin. Jiyana zind\u00ee ku em j\u00ea re Flora \u00fb Fa\u00fbna dib\u00eajin li hin deveran tune dike, hin deveran j\u00ee veguherandiye her\u00eam\u00ean demk\u00ee. Bi taybet\u00ee di nava 20 sal\u00ean daw\u00ee de hem\u00fb qad\u00ean ekoloj\u00eek \u00ean li gelek gund\u00ean Kurdistan\u00ea bi taybet\u00ee li her\u00eam\u00ean Amed, Dersim \u00fb C\u00fbd\u00ee ku di dema desthilatdariya AKP&#8217;\u00ea de her\u00eam\u00ean \u015fer l\u00ea hatin ragihandin, bi rengek\u00ee s\u00eestemat\u00eek hatin \u015fewitandin \u00fb xerakirin. Bi taybet\u00ee, bir\u00een \u00fb \u015fewitandina qad\u00ean daristan\u00ee ji aliy\u00ea dewlet\u00ea ve.<\/p>\n<p><strong>D\u00eeroka qirk\u0131rina xwezay\u00ea y\u00ean bi hinceta \u015fer hatine kirin<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee avab\u00fbna dewleta Tirk her tim qad\u00ean daristan\u00ee t\u00ean \u015fewitandin. \u015eewitandina s\u00eestemat\u00eek a qad\u00ean daristanan ku weke par\u00e7eyek\u00ee \u015fer t\u00ea nirxandin, di dema serhildana \u015e\u00eax Se\u00eed a \u00a0di sala 1925\u2019an \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea destp\u00ea kir. Di serhildan\u00ea de \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea bi hezaran siv\u00eel hatin qetilkirin. Li aliyek Kurdan di \u00e7ar\u00e7oveya Plana \u015eark- li aliy\u00ea din j\u00ee di encama pol\u00eet\u00eekay\u00ean \u00ceskan\u00ea de bi sedan daristan \u00fb m\u00earg hatin talankirin. Pi\u015ftre j\u00ee heman takt\u00eek di Serhildana Agiriy\u00ea \u00fb Qirkirina Dersim\u00ea de j\u00ee hate p\u00eakan\u00een. Dewleta Tirk j\u00ee qad\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean li derdora xwe bi temam\u00ee zuha kir \u00fb li dij\u00ee xwezaya Kurdistan\u00ea \u015fer ragihand. Li cih\u00ean ku berxwedan l\u00ea dewam dikir weke Amed, D\u00earsim, S\u00eart, Bedl\u00ees, M\u00fb\u015f \u00fb Agir\u00ee bi sedan daristan \u015fewitandin.<\/p>\n<p><strong>Qirkirina xwezay\u00ea derbas\u00ee Rojava \u00fb Ba\u015f\u00fbr j\u00ee b\u00fbye<\/strong><\/p>\n<p>D\u00eesa di \u00e7ar\u00e7oveya \u015fer de li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean tunekirin\u00ea y\u00ean xwezay\u00ea t\u00ean me\u015fandin. Li bajar\u00ean ser s\u00eenor\u00ean Ba\u015f\u00fbr, \u015fewitandina daristanan \u00fb bir\u00eena daran bi awayek e\u015fkere \u00fb vekir\u00ee ji aliy\u00ea le\u015fker \u00fb cerdevanan ve t\u00ea kirin.<\/p>\n<p>Hik\u00fbmeta Her\u00eama Kurdistan\u00ea \u00fb PDK\u2019\u00ea li dij\u00ee v\u00ea yek\u00ea b\u00eadengin \u00fb zext\u00ea li gel\u00ea ku neraz\u00eeb\u00fbn n\u00ee\u015fan didin dike. D\u00eesa bi dagirkirina bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea y\u00ea Rojava re qirkirina xwezay\u00ea destp\u00ea kir. Bi milyonan dar\u00ean zeyt\u00fbnan ku \u00e7avkaniya debara gel e, hatin bir\u00een. Qad\u00ean daristanan hatin \u015fewitandin. Bi milyonan dar\u00ean zeyt\u00fbnan hatin talankirin \u00fb an\u00een Tirkiyey\u00ea.<\/p>\n<p>Tev\u00ee s\u00eestema tinekirin\u00ea ya pir al\u00ee ya ku \u00a0li ser erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea, li dij\u00ee qad\u00ean ger\u00eela \u00e7ek\u00ean k\u00eemyaw\u00ee ku hember\u00ee mirovahiy\u00ea t\u00ea wateya s\u00fbc\u00ea, t\u00ean bikaran\u00een. Ev \u00e7ek zirarek mezin didin heb\u00fbn\u00ean ekolojiy\u00ea. Hem\u00fb zindiy\u00ean di xwezay\u00ea de tine dike. Madey\u00ean \u00e7ek\u00ean k\u00eemyaw\u00ee bi av\u00ean bin erd\u00ea re dibe yek \u00fb ev yek dibe sedem ku jehr\u00eeb\u00fbna avheway\u00ea \u00fb av qir\u00eaj bibe. Bi tinekirina jiyana mirov, sewal \u00fb \u015f\u00eaniyan, ekos\u00eestema her\u00eam\u00ea xira dike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ Qam\u015flo Ji bo qirkirina gel\u00ea kurd, dagirkeriya Tirk \u015ferek\u00ee pir al\u00ee dide me\u015fandin, yek ji aliy\u00ea v\u00ee \u015fer\u00ee j\u00ee qirkirina xwezaya Kurdistan\u00ea ye ku bi awayek\u00ee s\u00eestemat\u00eek t\u00ea me\u015fandin.\u00a0 Dagirker\u00ee\u00a0 bi her away\u00ee hewil dide xwzaya Kurdistan\u00ea tune bike \u00fb jiyankirin\u00ea l\u00ea bide rawestandin. Bi v\u00ea qirkirina ku li xwezaya Kurdistan\u00ea \u00e7\u00eadibe, dagirkeran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":68280,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-68279","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68279"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68282,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68279\/revisions\/68282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/68280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}