{"id":67654,"date":"2024-05-05T08:41:53","date_gmt":"2024-05-05T06:41:53","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=67654"},"modified":"2024-05-05T08:43:07","modified_gmt":"2024-05-05T06:43:07","slug":"giring-e-nezikatiya-reber-apo-ya-li-ol-u-baweriyan-bas-be-fehmkirin-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=67654","title":{"rendered":"Gir\u00eeng e n\u00eaz\u00eekatiya R\u00eaber Apo ya li ol \u00fb baweriyan ba\u015f b\u00ea f\u00eahmkirin&#8230;(1)"},"content":{"rendered":"<p>Heta ku n\u00eaz\u00eekatiya R\u00eaber Apo ya ji ol \u00fb baweriy\u00ea re ney\u00ea f\u00eamkirin, Konfederal\u00eezma Demokrat\u00eek a Rojhilata Nav\u00een nay\u00ea avakirin.<\/p>\n<p>N\u00eaz\u00eekatiya h\u00eaz\u00ean welatpar\u00eaz \u00ean demokrat\u00eek \u00fb tevger\u00ean sosyal\u00eest a Rojhilata Nav\u00een di sedsala 20\u2019an de li hember\u00ee ol, teng b\u00fb. H\u00eena j\u00ee gelek tevgeran ev yek derbas nekirine. Tevger\u00ean sosyal\u00eest ji ber v\u00ea n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea ketin nava tengasiy\u00ean pir cid\u00ee. Tevger\u00ean \u015fore\u015fger li Rojhilata Nav\u00een ev nebes\u00ee derbas nekirin \u00fb neb\u00fbn civak\u00ee. Bandoreke gir\u00eeng a v\u00ea nebesiy\u00ea heye. R\u00eaber Apo ji roja destp\u00eak\u00ea \u00fb vir ve, ev n\u00eaz\u00eekatiya k\u00eam \u00fb \u015fa\u015f ferq kir \u00fb ketiye nava l\u00eager\u00eeneke cuda. R\u00eabert\u00ee ev tengasiya tevger\u00ean \u00e7ep a di p\u00eavajoya t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de h\u00een ba\u015ftir d\u00eet \u00fb anal\u00eez kir ku pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee \u00fb siyas\u00ee ji ber bikaran\u00eena ol a ji aliy\u00ea desthilatdaran ve ye. Di encam\u00ea de bi nirxandin\u00ean ku kirine, xet \u00fb n\u00eaz\u00eekatiyeke n\u00fb derxistiye hol\u00ea. Ev n\u00eaz\u00eekatiya R\u00eabert\u00ee, ji bo pirsgir\u00eakeke pir gir\u00eeng a tevgera sosyal\u00eest b\u00fbye \u00e7areser\u00ee. R\u00eabertiya me n\u00eaz\u00eekatiya teng a tevger\u00ean \u00e7ep a li hember\u00ee ol, di dawiya 1980\u2019an di nirxandineke xwe de bi v\u00ee reng\u00ee rexne kirib\u00fb; \u201cDi rastiya ol de, di bin nav\u00ea komun\u00eezm\u00ea de n\u00eaz\u00eekatiya \u00eenkar\u00ea qas\u00ee di gi\u015ft\u00ee de bi taybet\u00ee bandoreke pir xeter li ser gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een \u00e7\u00eakiriye. Em diyar bikin ku ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee b\u00fbye sedem ku ji gel razber bibe \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee j\u00ee pa\u015fver\u00fbt\u00ee t\u00eara xwe xurt bibe. Heta mirov dikare bib\u00eaje ku di rastiya ol de n\u00eaz\u00eekatiya \u00eenkar\u00ea, di wateya p\u00eakan\u00eena hi\u015fk a materyal\u00eezma diyalekt\u00eek de ye \u00fb yek ji sedem\u00ean her\u00ee gir\u00eeng a p\u00ea\u015fneketina \u015fore\u015f\u00ean Rojhilata Nav\u00een e.\u201d<\/p>\n<p>Eger mirov bipirse ku cudahiya teor\u00eek \u00fb b\u00eerdoz\u00ee ya R\u00eaber Apo ji r\u00eaber\u00ean din \u00ean sosyal\u00eest di k\u00eejan mijaran de derketiye hol\u00ea \u00fb di k\u00eejan nuqteyan de bandor li ser sosyal\u00eezma demokrat\u00eek kiriye, bersiva yekem a ji v\u00ea re b\u00ea day\u00een jineoloj\u00ee \u00fb zanista azadiya jin\u00ea, bersiva duyem j\u00ee ji bo \u00e7areseriya civaka exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek n\u00eaz\u00eekatiya li hember\u00ee ol \u00fb baweriy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Weke ku t\u00ea zan\u00een di nava \u00e7epa Rojhilata Nav\u00een de, bi taybet\u00ee j\u00ee di nava \u00e7epa Tirk de yek ji p\u00eevan\u00ean \u015fore\u015fgeriy\u00ea ji ol d\u00fbrketin e, \u00eenkar kirine \u00fb bi\u00e7\u00fbkxistina ol e. Niha em h\u00een ba\u015ftir dib\u00eenin \u00fb f\u00eam dikin ku ev asosyaliyek pir cid\u00ee ye, ji zanist\u00ea d\u00fbr e \u00fb n\u00eaz\u00eekatiyeke apol\u00eet\u00eek e. Sosyal\u00eezm bi \u00eet\u00eebara xwe ya cewher\u00ee t\u00ea wateya b\u00eerdoz\u00ee \u00fb zanista civak\u00ee. L\u00ea bel\u00ea zanyar\u00ean civak\u00ea, yan\u00ee y\u00ean ku ji xwe re sosyal\u00eest dib\u00eajin, qadeke nirx\u00ea ya ku di avakirina nasnameya civak\u00ee de bi qas\u00ee nirx\u00ean etn\u00eek\u00ee \u00fb \u00e7\u00een\u00ee rol l\u00eestiye, kirine qadeke ji r\u00eaz\u00ea. Ev yek xus\u00fbseke wel\u00ea ye ku div\u00ea mirov li ser bifikire \u00fb ders\u00ea j\u00ea werbigire. R\u00eaber Apo ji sal\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean jiyana xwe ya t\u00eako\u015f\u00een\u00ea \u00fb vir ve neketiye v\u00ea nexwe\u015fiya \u00e7ep\u00ea. Her \u00e7end\u00ee ku ji nuqtey\u00ean perspekt\u00eefa materyal\u00eezma d\u00eerok\u00ee ya kevne\u015fopiya sosyal\u00eest bandor bibe j\u00ee, bi dem\u00ea re ev yek j\u00ee derbas kirin.<\/p>\n<p>Teor\u00ee \u00fb b\u00eerdoziya R\u00eaber Apo ziman\u00ea jiyana civak\u00ee ye. Hem j\u00ee ya her k\u00eal\u00ee \u00fb her roj\u00ea. N\u00ear\u00een\u00ean teor\u00eek \u00fb b\u00eerdoz\u00ee y\u00ean R\u00eaber Apo, ji bo prat\u00eeka jiyan\u00ea kilavuz e. Sedem\u00ea v\u00ea y\u00ea her\u00ee gir\u00eeng j\u00ee dah\u00fbrandina mirovan e. Naskirin \u00fb f\u00eamkirina mirovan \u00fb p\u00ea\u015fniyarkirina r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ean ku ji pirsgir\u00eak\u00ean mirovan re bibe \u00e7areser\u00ee ye. Hing\u00ee ku R\u00eaber\u00ea Gelan mirovan \u00e7areser dike, xeta zanista civak\u00ea j\u00ee \u015f\u00eawe girt ku li gor\u00ee ber\u00ea cuda \u00fb xweser e. Ev parad\u00eegmaya ku nav\u00ea parad\u00eegmaya netewa demokrat\u00eek l\u00ea kiriye, di roja me de yekane tez, tesp\u00eet \u00fb perspekt\u00eef e ku ji pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ea re \u00e7areseriy\u00ea dihilber\u00eene.<\/p>\n<p>Weke ku t\u00ea zan\u00een r\u00eabaza R\u00eabertiya me ya \u00e7areserkirina kesayet\u00ea, ji bo p\u00ea\u015fxistina hest \u00fb zanista mirov \u00fb ji bo avakirina kesayeteke azad \u00fb bi \u00eerade r\u00eabazeke diyalekt\u00eek\u00ea ya ku xwed\u00ee encam\u00ean b\u00ea hempa ye. R\u00eaber Apo bi gotina \u201cEz li \u00cemraliy\u00ea roj\u00ea xwe 40 caran xirab dikim \u00fb ji n\u00fb ve ava dikim\u201d an\u00ee ziman ku bi v\u00ea r\u00eabaz\u00ea dij\u00ee. Ev taybetmendiyeke p\u00ea\u015fengitiy\u00ea ya R\u00eaber Apo ye. M\u00eena ku di real\u00eeteya Kurd \u00fb kesayeta jin\u00ea de hatiye \u00eespatkirin, ev yek di roja me de j\u00ee r\u00eabaza avakirina mirov e ku ji her derd\u00ea re bibe derman. Mirov\u00ean di roja me de di nava xwexapandineke mezin de ne; ji ber ku mirov\u00ean roja me xwe weke heb\u00fbneke b\u00ea hempa, xwe temam kirine, b\u00ea k\u00eamas\u00ee ne, b\u00ea pirsgir\u00eak in \u00fb her ti\u015ft\u00ea dizanin, dib\u00eenin. Ji ber v\u00ea nexwe\u015fiy\u00ea hema bib\u00eaje her kes mirov\u00ea li hember\u00ee xwe tune dihesib\u00eene. Em di demek wisa derexlaq\u00ee de derbas dibin ku her kes xwe b\u00eahempa dihesib\u00eene \u00fb di heman dem\u00ea de ji aliy\u00ea kesek cuda ve j\u00ee tune t\u00ea hesibandin. Di serdemeke bi v\u00ee reng\u00ee de ji bo ku kes li dij\u00ee nefs\u00ea xwe \u015fer bike \u00fb her roj xwe ji n\u00fb ve ava bike, p\u00eadiv\u00ee bi zanista civak \u00fb d\u00eerokeke k\u00fbr heye. Dema ku mirov xwe ava dike malzemeya di dest\u00ea w\u00ee\/\u00ea de d\u00eerok \u00fb civak e; sedem\u00ea ku em bal dik\u00ee\u015f\u00eenin ser v\u00ea d\u00eerok \u00fb civak\u00ea ew e ku R\u00eaber Apo m\u00eena r\u00eaber, f\u00eelozof \u00fb zanyar\u00ean din n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea li hember\u00ee ol raber nake. Ji ber ku dema kesayeteke desthilatdar t\u00ea hilwe\u015fandin \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea kesayeta netewa demokrat\u00eek t\u00ea avakirin, kesek\u00ee ku agahiya w\u00ee\/\u00ea ji ti\u015ft\u00ean diqewime n\u00eene nikare n\u00eaz\u00eekatiya \u015fore\u015fger\u00ee ya R\u00eaber Apo ya ji ol re f\u00eam bike; nikare bi feraset\u00ean ol\u00ee \u00e7anda demokrat\u00eek a d\u00eerok \u00fb civak\u00ea bib\u00eene \u00fb bi tesl\u00eemkirina heq\u00ea xwe nirx nade.<\/p>\n<p>R\u00eaber Apo di nirxandineke xwe ya beriya 1990\u2019an de ev ti\u015ft diyar kirib\u00fb: \u201cOl qas\u00ee mirovahiy\u00ea kevne. Par\u00e7eyek e ku ji avab\u00fbna mirov qut n\u00eene. Avab\u00fbna mirov avab\u00fbneke ol\u00ee ye. Ti civak n\u00eene ku ol nas nake. Di jiyana hem\u00fbyan de ol heye. \u2026 Div\u00ea di avakirina mirov de ol weke h\u00eamanek e ku dest j\u00ea nay\u00ea berdan were nirxandin.\u201d Mirov dikare ji v\u00ea nirxandina R\u00eaber Apo f\u00eam bike ku R\u00eabert\u00ee di gelek qadan de xwed\u00ee n\u00ear\u00eeneke zanista civak\u00ee \u00fb feraseta sosyal\u00eest e ku ev n\u00ear\u00een\u00ean xwe bi nav\u00ea Parad\u00eegmaya Civak\u00ea ya Demokrat\u00eek, Ekoloj\u00eek \u00fb Azad\u00eexwaziya Jin\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee mirovahiy\u00ea kiriye.<\/p>\n<p>N\u00ear\u00een\u00ean R\u00eaber Apo y\u00ean derbar\u00ea ol \u00fb baweriy\u00ea de, di p\u00eavajoy\u00ean destp\u00eak\u00ea de ba\u015f nehatine f\u00eamkirin. Di nava ref\u00ean PKK\u2019\u00ea de j\u00ee gelek kes heb\u00fbn ku bi gotina \u2018n\u00eaz\u00eekatiyeke pol\u00eet\u00eek e\u2019 ev n\u00ear\u00een ji r\u00eaz\u00ea nirxandin. Hinekan j\u00ee ev anal\u00eez \u00fb tesp\u00eet bi gotina \u201cKurd oldar in, li cem Kurdan ol gelek bandor e, Ocalan van ti\u015ftan dib\u00eaje da ku neh\u00eale dewleta Tirk bi r\u00eaya ol Kurdan bixap\u00eene\u201d derbas kirin. Div\u00ea mirov diyar bike ku n\u00ear\u00een\u00ean R\u00eaber Apo y\u00ean derbar\u00ea s\u00ea mijaran, ji aliy\u00ea hin Kurd \u00fb Tirkan ve weke ku bi nakok e nirxandine. Ya yekem nirxandin\u00ean w\u00ee y\u00ean derbar\u00ea netew \u00fb Kurdan, ya duyem n\u00ear\u00een\u00ean w\u00ee y\u00ean derbar\u00ea jinan \u00fb ya s\u00eayem j\u00ee nirxandin\u00ean w\u00ee y\u00ean derbar\u00ea ol \u00fb baweriy\u00ea de ne. Weke ku t\u00ea zan\u00een hin netewperest \u00fb \u00e7ep\u00ean Kurd bi gotina \u2018PKK ji Kurdan z\u00eadetir ji bo Tirk \u00fb Ereban t\u00eadiko\u015fe\u2019 rexne dikin \u00fb s\u00fbcdar dikin. Netewperest\u00ean Tirk \u00fb hinek \u00e7epgir\u00ean Kurd j\u00ee ji bo PKK\u2019\u00ea dib\u00eajin netewperest, heta s\u00fbcdariya n\u00eejadperest\u00ean Kurd l\u00ea dike. Y\u00ean ku xeta jin\u00ea ya R\u00eabert\u00ee \u00fb n\u00eaz\u00eekatiya w\u00ee ya li hember\u00ee jin\u00ea m\u00eena n\u00eaz\u00eekatiyeke pol\u00eet\u00eek nirxandin \u00fb \u00eeft\u00eera av\u00eatin R\u00eabert\u00ee, gelek b\u00fbn. Di nava jinan de j\u00ee y\u00ean ku \u015fa\u015f f\u00eam dikin \u00fb \u015fa\u015f n\u00eaz dibin, derketin. Di qada ol \u00fb baweriy\u00ea de j\u00ee n\u00eaz\u00eekatiyeke heman heye. Ji hinek kes\u00ean ku xwe weke zanyar, sosyal\u00eest, la\u00eek \u00fb sekuler p\u00eanase dikin, ji PKK\u2019\u00ea re dib\u00eajin \u201cr\u00eaxistineke oldar\u201d. Y\u00ean ku xwe weke oldar p\u00eanase dikin j\u00ee, ji PKK\u2019\u00ea re dib\u00eajin \u201cji dervey ol e\u201d. Div\u00ea were f\u00eamkirin ku \u00e7ima xeta R\u00eabert\u00ee t\u00eakildar\u00ee van mijaran bi n\u00ear\u00een\u00ean dijber\u00ee hev t\u00ea nirxandin. Hin \u015fablon hene ku di mejiy\u00ea m\u00earek\u00ee kevne\u015fop\u00eepar\u00eaz \u00fb jineke kole de, di ser\u00ea \u00e7epek\u00ee dogmat\u00eek \u00ea klas\u00eek \u00fb kesek\u00ee netewperest \u00fb oldar de \u00e7\u00eab\u00fbne. Li ser ziman\u00ea wan j\u00ee jiberkirin heye. Evane nikarin ji qalib\u00ea ku wan \u015f\u00eawe dayiy\u00ea derbikevin. Eger derkevin w\u00ea m\u00eena ku guneh kirine, l\u00ea b\u00ean. P\u00ea\u015fdarizandina kes\u00ean xwed\u00ee v\u00ea feraset\u00ea, tirsa wan a ji \u015fore\u015fgeran \u00fb dijminahiya wan a ji b\u00eerdoziya demokrat\u00eek re, ji her cure fikr\u00ea xurttir e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heta ku n\u00eaz\u00eekatiya R\u00eaber Apo ya ji ol \u00fb baweriy\u00ea re ney\u00ea f\u00eamkirin, Konfederal\u00eezma Demokrat\u00eek a Rojhilata Nav\u00een nay\u00ea avakirin. N\u00eaz\u00eekatiya h\u00eaz\u00ean welatpar\u00eaz \u00ean demokrat\u00eek \u00fb tevger\u00ean sosyal\u00eest a Rojhilata Nav\u00een di sedsala 20\u2019an de li hember\u00ee ol, teng b\u00fb. H\u00eena j\u00ee gelek tevgeran ev yek derbas nekirine. Tevger\u00ean sosyal\u00eest ji ber v\u00ea n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea ketin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":67656,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-67654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67657,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67654\/revisions\/67657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/67656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}