{"id":67627,"date":"2024-05-04T13:19:42","date_gmt":"2024-05-04T11:19:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=67627"},"modified":"2024-05-04T13:36:50","modified_gmt":"2024-05-04T11:36:50","slug":"87yemin-salvegera-komkujiya-dersime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=67627","title":{"rendered":"87\u2019yem\u00een salvegera Komkujiya D\u00earsim\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dewleta tirk 4&#8217;\u00ea Gulan\u00ea 1937&#8217;an de bi biryarnameya lijneya wez\u00eeran a meclis\u00ea, li D\u00earsim\u00ea dest bi komkujiya gel\u00ea kurd kir. Tev\u00ee ku bi dehan sal di ser komkujiy\u00ea re desrbas b\u00fbne j\u00ee, l\u00ea pol\u00eet\u00eekay\u00ean qirkirin \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea y\u00ean li dij\u00ee gel\u00ea Kurd di roja me ya \u00eero de j\u00ee berdewam e.<\/strong><\/p>\n<p>Komkujiya D\u00earsim\u00ea di d\u00eeroka n\u00eaz a Kurdistan\u00ea de yek ji wan komkujiyan ku bi dehhezaran kurd hatin qetilkirin, sirg\u00fbnkirin \u00fb as\u00eem\u00eelekirin. Tev\u00ee ku bi dehan sal di ser komkujiy\u00ea re desrbas b\u00fbne j\u00ee, bandora komkujiy\u00ea roja me ya \u00eero berdewam e.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee daxuyaniy\u00ean ferm\u00ee 16 hezar l\u00ea, li gor\u00ee gel\u00ea D\u00earsim\u00ea y\u00ean b\u00fbne \u015fahid\u00ean komkujiy\u00ea, her\u00ee k\u00eam 70 hezar kurd\u00ean d\u00earsim\u00ee hatine qetilkirin. Gelek belge hene ku \u015fahidiya v\u00ea qetl\u00eeam\u00ea dikin. Bi dehhezaran jin, zarok, kal \u00fb p\u00eer bi gaz\u00ean k\u00eemyew\u00ee, bombebaranan \u00fb bi gelek away\u00ean cur bi cur \u00ean hovane li gund, \u015fikeft, \u00e7eman hatin qetilkirin.<\/p>\n<p>Ji ber kurdb\u00fbn \u00fb elew\u00eetiy\u00ea, D\u00earsim di \u00e7av\u00ea dewlet\u00ea de keleha daw\u00ee ya kurdan a berxwed\u00ear b\u00fb ku diviya destwerdan l\u00ea bihata kirin \u00fb ji hol\u00ea bihata rakirin. Dewleta tirk ten\u00ea bi komkujiy\u00ea nema, pi\u015ft\u00ee komkujiy\u00ea bi dehhezaran kurd\u00ean D\u00earsim\u00ea ji war\u00ea xwe hatin d\u00fbrxistin. Ji bo wan as\u00eem\u00eele bikin bi hezaran ke\u00e7 \u00fb xort\u00ean d\u00earsim\u00ee di \u00e7erxa xedar a as\u00eem\u00eelasyon\u00ea de hatin helandin. Dewlet\u00ea bi v\u00ea komkujiy\u00ea xwest D\u00earsim\u00ea ji kurd\u00eet\u00ee \u00fb elew\u00eetiy\u00ea saf\u00ee bike.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u2018Roja Re\u015f\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Welatiy\u00ean Ders\u00eem\u00ea di 4\u2019\u00ea Gualan 2010\u2019an de roja destp\u00eak\u00ea ya komkujiy\u00ea wek \u201cRoza \u015eiyaye\u201d ango \u201cRoja Re\u015f\u201d ragihand. N\u00fbner \u00fb p\u00ea\u015feng\u00ean r\u00eaxistin\u00ean D\u00earsim\u00ea ji 2010\u2019an roja 4\u2019\u00ea Gulan\u00ea qurnef\u00eel bi\u00a0\u00e7em\u00ea M\u00fbnz\u00fbr\u00ea re berdidin \u00fb bi v\u00ee away\u00ee kes\u00ean di komkujiy\u00ea de hatine ku\u015ftin bi b\u00eer t\u00eenin. Her wiha ji bo b\u00eeran\u00eena wan luqme belav dikin.<\/p>\n<p>Her wiha gir\u00eaday\u00ee kumkujiya D\u00earsim\u00ea konseya R\u00eaveber a KNK\u2019\u00ea bi wes\u00eeleya salvegera Komkujiya Dersim\u00ea daxuyaniyek da \u00fb got: \u201cDiv\u00ea em t\u00eako\u015f\u00eena xwe sist \u00fb lewaz nekin. Div\u00ea hesab\u00ea jenos\u00eeda D\u00earsim\u00ea ji dijmin were pirs\u00een.\u201d<\/p>\n<p>Konseya R\u00eaveber a Kongreya Netewey\u00ee ya Kurdistan\u00ea (KNK) bi wes\u00eeleya salvegera Terteleya D\u00earsim\u00ea ku 4\u2019\u00ea Gulana 1937\u2019an bi biryara ferm\u00ee ya dewlet\u00ea hate kirin, daxuyaniyek niv\u00eesk\u00ee we\u015fand.<\/p>\n<p><strong>Daxuyaniya KNK\u2019\u00ea bi v\u00ee reng\u00ee ye:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBer\u00ee 87 salan, ji heft heyv\u00ee heta 70 sal\u00ee gel\u00ea Kurd li Dersim\u00ea hate qirkirin. Komkuj\u00eeyeke dilsoj, tenk\u00eeleke w\u00earanker bi ser\u00ea Dersim \u00fb Dersimiyan hate an\u00een. 4\u2019\u00ea Gulana 1937\u2019an bi biryara ferm\u00ee ya dewlet \u00fb hik\u00fbmeta Tirk, \u00ear\u00ee\u015feke mezin a le\u015fker\u00ee bi armanca ji navbirina xelk\u00ea Dersim\u00ea hate kirin. Dewlet \u00fb huk\u00fbmeta Tirk bi k\u00een \u00fb nefreteke tolhildan\u00ee, ji erd \u00fb esmanan \u00eari\u015f\u00ee D\u00earsim\u00ea kir. Bi hezaran D\u00earsim\u00ee ku\u015ftin, hind j\u00ee bir\u00eendar kirin \u00fb bi hezaran j\u00ee bi dar\u00ea zor\u00ea dane ko\u00e7kirin \u00fb bi r\u00ea ve telifandin. Qirkirineke, jenos\u00eedeke ferm\u00ee bi biryara dewlet \u00fb huk\u00fbmet\u00ea, bi belge hate kirin. Ev fermana qirkirina hem\u00fb xelk\u00ea D\u00earsim\u00ea b\u00fb. Ya ku dewlet \u00fb huk\u00fbmeta Tirk bi ser\u00ea gel\u00ea Kurd li D\u00earsim\u00ea an\u00ee \u00e7i dewletan bi ser\u00ea dijmin\u00ean xwe y\u00ean her\u00ee dijwar j\u00ee ne an\u00eene. Ji xeyn\u00ee komkuj\u00ee, bir\u00eendar\u00ee \u00fb ko\u00e7eke malw\u00earan\u00ee, nav\u00ea D\u00earsim\u00ea j\u00ee bi qan\u00fbneke taybet\u00ee hate guhertin \u00fb kirin Tuncel\u00ee. Ew biryara komkujiy\u00ea, ew ferman, ew pol\u00eet\u00eeka, ew tertele, \u00eero j\u00ee berdewam e. Dil\u00ea Kurdan ji ber w\u00ea jenos\u00eeda mezin bi kul e \u00fb ti caran ji b\u00eer nakin \u00fb div\u00ea ji b\u00eer j\u00ee nekin. Kurd div\u00ea hem w\u00ea kiryar\u00ea hem j\u00ee kirdar\u00ean w\u00ea b\u00fbyer\u00ea ji b\u00eer nekin, di hi\u015f \u00fb b\u00eer\u00ean xwe da adeta bikolin ku \u00e7u caran j\u00ea ne\u00e7e.<\/p>\n<p>KNK di 4\u2019\u00ea Gulan\u00ea de v\u00ea jenos\u00eeda li Dersim\u00ea bi ser\u00ea xelk\u00ea me hatiye an\u00een, pi\u015ft\u00ee 87 salan j\u00ee bi hem\u00fb h\u00eaza xwe ve careke din \u015fermezar dike. Berpirsiyar\u00ean dewlet \u00fb huk\u00fbmeta xw\u00eenxwar \u00e7i dib\u00eajin, pol\u00eet\u00eeka gi\u015ft\u00ee \u00e7i encam bide ferq nake \u00fb ev hov\u00eet\u00eeya li ser gel\u00ea me hatiye kirin, r\u00fbpelek\u00ee re\u015f \u00ea d\u00eeroka bi xw\u00een a dewlet \u00fb huk\u00fbmeta Tirk e. Di her b\u00eeran\u00eena van roj\u00ean xembar \u00fb dilsoj de div\u00ea xelk\u00ea me, r\u00eaber, p\u00ea\u015feng \u00fb t\u00eako\u015fer\u00ean bizava netewey\u00ee \u00fb welat\u00ee, hem hafizaya xwe ron \u00fb ge\u015f bigirin hem j\u00ee di doza hesab pirs\u00eena ji dijmin de bi biryar bin, t\u00eako\u015f\u00eena xwe sist \u00fb lawaz nekin.<\/p>\n<p>Hesaba jenos\u00eeda Dersim\u00ea div\u00eat ji dijmin b\u00eate pirs\u00een. Jenos\u00eeda Dersim\u00ea nay\u00ea ji b\u00eer kirin, div\u00eat ney\u00ea ji b\u00eer kirin.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Dewleta tirk 4&#8217;\u00ea Gulan\u00ea 1937&#8217;an de bi biryarnameya lijneya wez\u00eeran a meclis\u00ea, li D\u00earsim\u00ea dest bi komkujiya gel\u00ea kurd kir. Tev\u00ee ku bi dehan sal di ser komkujiy\u00ea re desrbas b\u00fbne j\u00ee, l\u00ea pol\u00eet\u00eekay\u00ean qirkirin \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea y\u00ean li dij\u00ee gel\u00ea Kurd di roja me ya \u00eero de j\u00ee berdewam e. Komkujiya D\u00earsim\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":67628,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-67627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67627"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67629,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67627\/revisions\/67629"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/67628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}