{"id":66551,"date":"2024-04-17T09:22:03","date_gmt":"2024-04-17T07:22:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=66551"},"modified":"2024-04-17T09:22:03","modified_gmt":"2024-04-17T07:22:03","slug":"gundeki-kevnar-sikir-el-ihemir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=66551","title":{"rendered":"Gundek\u00ee kevnar: Sikir El-Ih\u00eamir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sikir El-Ih\u00eamir ji kevntir\u00een gund\u00ean Her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea, Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ye \u00fb derg\u00fb\u015fa mirovahiy\u00ea ya 8 hezar sal B.Z ye. Gund\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir j\u00ee 4 sal z\u00eadetir e bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dewleta Tirk re r\u00fbbir\u00fb ye.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7erxa d\u00eeroka 12 hezar salan, li ser erdn\u00eegariya 14 hezar gir\u00ean li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea h\u00ea j\u00ee digere. B\u00eahna \u015fore\u015fa neolot\u00eek\u00ea \u00fb \u00e7anda xwedawendan careke din ji gund, gir \u00fb \u00e7em \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean w\u00ea dif\u00fbre. Her \u00e7iqas\u00ee desthilatdar, dagirker \u00fb m\u00eatingeran hewl didan bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean pergala desthilatdar hevbe\u015fiya jin, jiyan \u00fb civak\u00ea par\u00e7e bikin j\u00ee nikarib\u00fbn ji ber ku jin di p\u00eevan\u00ean edalet \u00fb wekheviy\u00ea de her tim digih\u00ee\u015ftin hev \u00fb ev dib\u00fb sedem ku d\u00eeroka xwe heta \u00eero bipar\u00eazin.<\/p>\n<p>Jin bi hi\u015fmendiya ku d\u00eeroka wan di roja \u00eero de ve\u015fart\u00ee ye, li dora gir\u00ean gund\u00ean xwe dicivin \u00fb hewldana derxistina w\u00ea rastiy\u00ea dikin ku toza hezaran sal ji ser paqij bikin \u00fb careke din xwedawendiy\u00ea bikin. Di vir de jin di hem\u00fb ol \u00fb baweriy\u00ean Mezopotamyay\u00ea de digih\u00eejin hev, ji ber ku armanca jiyan \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dibe yek.<\/p>\n<p>Bi hezaran gund, perestgeh \u00fb bajar\u00ean kevnar li ser axa dewlemend ya Kevana Z\u00ear\u00een di navbera r\u00eaze\u00e7iyay\u00ean Kurdistan\u00ea de li de\u015ft \u00fb k\u00ealeka r\u00fbbar\u00ean Firat, Xab\u00fbr \u00fb D\u00eecley\u00ea hatib\u00fbn avakirin. Yek ji wan j\u00ee gund\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir e.<\/p>\n<p><strong>\u015eahid\u00ee ji serdema Osman\u00ee \u00fb Frans\u00eeyan re kiriye<\/strong><\/p>\n<p>Ji ber bandora kareset\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean wek\u00ee leh\u00ee, erdhej, hi\u015fksal\u00ee, bahoz \u00fb hwd. gelek gund \u00fb bajar\u00ean her\u00eam\u00ea dihatin terikandin an j\u00ee ji ber \u00ear\u00ee\u015f \u00fb \u015fer\u00ean li her\u00eam\u00ea \u00e7\u00eadib\u00fbn dihatin hilwe\u015fandin. Yek ji gir\u00ean her\u00ee navdar \u00fb xwed\u00ee cihek\u00ee her\u00ee gir\u00eeng \u00fb stratej\u00eek di her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea de gund\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir e ku 7 km. li rojavay\u00ea nav\u00e7eya Til Temir\u00ea ye \u00fb li ser qirax\u00ea \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea bedewiya xwe her demsal n\u00fb dike. Gund\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir \u015fahid\u00ee ji serdema Osman\u00ee \u00fb Fransiyan re kiriye.<\/p>\n<p>Wek\u00ee hem\u00fb giran, li ser v\u00ee gir\u00ee j\u00ee gelek gor hene \u00fb hinek ji wan veguher\u00eeb\u00fbn goristanan. Gor\u00ean ku hatib\u00fbn \u00e7\u00eakirin j\u00ee ji ber rew\u015fa avheway\u00ea \u00fb kareset\u00ean xwezay\u00ee bi gir re b\u00fbne yek, ew kevir\u00ea li ber ser\u00ea mir\u00ee ten\u00ea dibe n\u00ee\u015faneya heb\u00fbna goran. Li gor\u00ee l\u00eakol\u00eenan j\u00ee ev gor \u00fb goristan piran\u00ee di sedsala 19-20&#8217;an de \u00e7\u00eab\u00fbne \u00fb mirov dikare wan wek\u00ee n\u00ee\u015faney\u00ean parastina damar\u00ean kevnar \u00ean v\u00ea ax\u00ea \u015f\u00eerove bike.<\/p>\n<p><strong>Di sala 1991&#8217;\u00ea de hat d\u00eetin<\/strong><\/p>\n<p>Gir\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir di sala 1991&#8217;\u00ea de ji h\u00eala m\u00eesyonek Frans\u00ee ve hat d\u00eetin \u00fb belgekirin. Ber\u00ee ku vekol\u00een di sala 2000&#8217;an de ji h\u00eala m\u00eesyonek Japon\u00ee ya Zan\u00eengeha Tokyoy\u00ea ve dest p\u00ea bikin. \u00c7anda gir bi \u00e7anda \u00c7iyay\u00ean Toros\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye. L\u00eakol\u00eener \u00fb r\u00eaveber\u00ea ber\u00ea y\u00ea kevnar li bajar\u00ea Heleb\u00ea, Y\u00fbsif Kenco, di pirt\u00fbka xwe de bi nav\u00ea (Ji sed dever\u00ean arkoloj\u00eek \u00ean S\u00fbriyey\u00ea) de pi\u015ftrast dike ku \u00e7anda gir\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir bi \u00e7anda \u00e7iyay\u00ea Toros\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye, Toros j\u00ee yek ji \u00e7iyay\u00ean naskir\u00ee y\u00ean di erdn\u00eegariya Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea de ye, ev yek j\u00ee li ser bingeha nim\u00fbneyek ji xaniy\u00ean gulover\u00ee hatiye avakirin de, hat diyarkirin.<\/p>\n<p><strong>Xwedawendiya jinan<\/strong><\/p>\n<p>Ved\u00eetin\u00ean arkeoloj\u00eek \u00ean ku ji van tab\u00fbtan derketine, heb\u00fbna peyker\u00ean jin \u00ean li her\u00eam\u00ean ku di nav j\u00eengeh\u00ean her\u00ee kevn \u00ean \u015faristaniya mirovahiy\u00ea de t\u00eane hesibandin, n\u00ee\u015fan dide.<\/p>\n<p>Par\u00e7eyek ku ji h\u00eala arkeolog\u00ea Japon\u00ee Yoshiro Nishiyaki ve li Sikir El-Ih\u00eamir hat ved\u00eetin. Ev peyker di ser\u00ee de bi r\u00fby\u00ea xwe y\u00ea ku bi zelal\u00ee taybetmendiy\u00ean xwe parastiye, hevsengiya xwe ya anatom\u00eek\u00ee \u00fb dir\u00eajahiya xwe ya 14 cm diyar dibe, xuya ye ku ew wek\u00ee am\u00fbrek r\u00ea\u00fbresm\u00ea hatiye bikaran\u00een. Di rastiy\u00ea de, ev peyker di nav civak\u00ean ku ew \u00e7\u00eakirine \u00fb pejirand\u00ee de, derbar\u00ea fonksiyona wan a bingeh\u00een de gelek pirsan derdix\u00eene hol\u00ea. Arkeologan digotin ku ew xwedawenda dayik\u00ea ya ku di baweriy\u00ean civak\u00ean \u015faristaniya Til Helef\u00ea de c\u00eehek\u00ee bilind girtiye tems\u00eel dike, bi \u015fekl\u00ea kon\u00ee hatiye \u00e7\u00eakirin, poz\u00eesyona r\u00fbni\u015ftin\u00ea digre, ji bo ku were parastin di konteyner\u00ean dir\u00fbn\u00ea de were n\u00ee\u015fandan. \u00ceht\u00eemal e ku ew j\u00ee li jora n\u00ee\u015fkan li cih\u00ean ku ji bo p\u00eakan\u00eena ay\u00eenan hatine destn\u00ee\u015fankirin hatiye dan\u00een.<\/p>\n<p><strong>Yek ji mezintir\u00een ni\u015ftecih \u00fb civat\u00ean \u00e7andin\u00eey\u00ea y\u00ean \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea ye<\/strong><\/p>\n<p>Gund\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir dibe yek ji kevintir\u00een \u00fb mezintir\u00een ni\u015ftecih \u00fb civat\u00ean \u00e7andiniy\u00ea y\u00ean qiraxa \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea. Li gund z\u00eadetir\u00ee 100 mal hene \u00fb piraniya wan j\u00ee ji p\u00eakhatey\u00ean Ereb \u00fb \u00eala Begara ya \u00c7iyay\u00ea Kizwanan p\u00eak t\u00ean. Malbat\u00ean Kurd ten\u00ea di sal\u00ean 50 heta 95\u2019an de li gund jiyane. Her wiha dibistana gund di sal\u00ean 80\u2019y\u00ee de hatiye avakirin. Ji ber x\u00ear \u00fb b\u00eara li gund, malbat ji par\u00eazgeha Heleb \u00fb Idliba S\u00fbriyey\u00ea dihatin gund cotkar\u00ee dikirin.<\/p>\n<p>Bedr\u00eeya His\u00ean dap\u00eereke 68 sal\u00ee ye \u00fb dayika 6 zarok \u00fb 13 neviyan e, \u00e7end h\u00fbrguliy\u00ean h\u00eaja wek\u00ee bejn \u00fb temen\u00ea xwe ji d\u00eeroka gund heta \u00e7anda w\u00ea \u00fb hwd. bi me re parve kir.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00eeroka nav\u00ea gund<\/strong><\/p>\n<p>Bedriya His\u00ean yek ji wan \u00e7\u00eerok\u00ean ku li ser wateya nav\u00ea gund dihatin gotin wiha di dawiya axaftina xwe de dib\u00eaje: &#8220;Ber\u00ea li \u00e7em\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir gelek na\u00fbrey\u00ean av\u00ea heb\u00fbn. Ji ber ku n\u00ea\u00e7\u00eervanan gelek pezkov\u00ee li ser \u00e7em qetil dikirin, ava \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea vediguher\u00ee gola xw\u00een\u00ea ji lewre her nav\u00ea gund wiha me Sikir El-Ih\u00eamir ango (Gola xw\u00eena sor) bi wateya xwe ya Kurmanc\u00ee dan.&#8221;<\/p>\n<p><strong>\u2018Xab\u00fbr e!\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Bedriya His\u00ean behsa \u00e7emek\u00ee dir\u00eajahiya w\u00ee 320 km. ye dike \u00e7emek\u00ee ku \u00e7avkaniya w\u00ea Riha \u00fb M\u00eard\u00eena Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea diherike \u00fb ber bi Rojavay\u00ea welat ve diherike dike \u00fb wiha dib\u00eaje: &#8220;\u00c7emek\u00ee wisa ye ku gelek\u00ee bi x\u00ear \u00fb bereket e. Li ser \u00e7em jin diciviyan \u00fb bi hev re xal\u00ee\u00e7e \u00fb cil di\u015f\u00fb\u015ftin \u00fb bi satilan av j\u00ea diki\u015fandin gund \u00fb ji bo vexwarin\u00ea bi kar dian\u00een. Li k\u00ealeka zeviy\u00ean \u00e7andiniy\u00ea, werz\u00ean tir\u00ee \u00fb hinaran j\u00ee dihatin avdan. Ya her\u00ee z\u00eade me li ser w\u00ee \u00e7em\u00ee hir\u00ee di\u015f\u00fb\u015ft. Herikandina ava w\u00ea dil\u00ea me mest dikir. Ev Xab\u00fbr e! Ava w\u00ea zelal, paqij \u00fb m\u00eena neynik\u00ea ye.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Ji dap\u00eer\u00ea rexneyek bo nif\u015f\u00ean n\u00fb: Mode ne \u00e7anda me ye<\/strong><\/p>\n<p>Bedriya bi hest\u00ean b\u00ear\u00eekirina roj\u00ean ber\u00ea \u00fb gir\u00eengiya w\u00ea nif\u015f\u00ean n\u00fb bi awayek\u00ee nerm rexne dike \u00fb wiha dib\u00eaje: &#8220;Ke\u00e7an kez\u00eey\u00ean xwe y\u00ea dir\u00eaj bi ser cil \u00fb berg\u00ean xwe y\u00ea ji dap\u00eera xwe girtib\u00fbn berdidan. Ber\u00ea jinek b\u00eay\u00ee kiras \u00fb xeftan der\u00eey\u00ea mal derbas nedikir, l\u00ea niha nif\u015f\u00ean n\u00fb hem\u00fb j\u00ee li gor\u00ee mod\u00eay\u00ea di\u00e7in \u00fb cil \u00fb berg\u00ean \u00e7anda xwe pa\u015fguhkirine. Heta niha jin\u00ean temen mezin \u00e7anda xwe ya ji dap\u00eer\u00ean xwe girtine dipar\u00eazin \u00fb taybet cil \u00fb berg\u00ean folklor\u00ee. X\u00ear \u00fb b\u00eara hey\u00ee di roj\u00ean ber\u00ea de ye.&#8221;<\/p>\n<p><strong>R\u00ea\u00fbresm\u00ean jinan di \u015f\u00eenan de guher\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Bedriya His\u00ean behsa \u00e7anda jin\u00ean Ereb di r\u00ea\u00fbresm\u00ean \u015f\u00een\u00ean mir\u00eeyan de \u00fb guhertina ku \u00e7\u00eab\u00fbye bib\u00eerxist \u00fb got: &#8220;\u015e\u00een j\u00ee wiha b\u00fbn ku kon\u00ea \u015f\u00een\u00ea 3-4 rojan li erd\u00ea dima \u00fb jinan kez\u00eey\u00ean xwe dir\u00fb\u00e7ikand, r\u00fby\u00ea xwe diqetandin \u00fb li xwe dixistin. Wiha xemg\u00eeniya xwe ya li ser kesa\/\u00ea mir\u00ee dian\u00een ziman. Ruxm\u00ee ku ti\u015fta jinan dikir pir \u015fa\u015f \u00fb guneh b\u00fb. L\u00ea niha rew\u015f hat guhertin, heta 3 rojan kon ji erd\u00ea radikin \u00fb li ser mir\u00ee \u00ead\u00ee ewqas\u00ee li xwe naxin, r\u00fby\u00ea xwe pir\u00fbnce nakin \u00fb kiras\u00ea xwe naqet\u00eenin. Niha ji bo \u015f\u00eenan guhertinek ba\u015f \u00e7\u00eab\u00fbye.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Di hemb\u00eaza \u00c7iyay\u00ea Kizwanan de dema b\u00ear\u00ee \u00fb ko\u00e7eriy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Bedr\u00eeya His\u00ean roj\u00ean b\u00ear\u00eey\u00ea \u00fb ko\u00e7eriya di nav de\u015ft \u00fb newal\u00ean \u00c7iyay\u00ea Kizwanan de t\u00eene b\u00eera xwe \u00fb wiha bi hesreta vegera wan rojan diaxive: &#8220;Li \u015f\u00fbna avahiyan, me kon vedidan \u00fb wiha dest bi r\u00eaw\u00eetiya ko\u00e7eriy\u00ea di hemb\u00eaza \u00c7iyay\u00ea Kizwanan de dikir. Li k\u00ealeka b\u00ear\u00eey\u00ea \u00fb dotina pez, me kon j\u00ee bi alav\u00ean kevin j\u00ee \u00e7\u00eadikir \u00fb me\u015fik bikardian\u00ee. L\u00ea niha ew kon neman e, avah\u00ee hatine l\u00eakirin \u00fb her malbatek\u00ea \u00e7\u00ealeka xwe li ber mala xwe gir\u00eada ye \u00fb jiyan wiha b\u00fbye.&#8221;<\/p>\n<p>Bedriya His\u00ean di axaftina xwe de bal ki\u015fand ser mijareke gelek\u00ee gir\u00eeng di nav civak\u00ea de \u00fb wiha w\u00ea bi dilxwe\u015f\u00ee bil\u00eav kir: &#8220;Ber\u00ea nedib\u00fb ku ke\u00e7 bi xortan re bime\u015fe, ji lewre malbatan ew nedidan xwendin. Ez j\u00ee wiha me, malbata min em ten\u00ea bi xwed\u00eekirina pez \u00fb \u015fivaniy\u00ea re mij\u00fbl dikirin \u00fb min nedan xwendin. Bi ti away\u00ee d\u00eetina ke\u00e7 \u00fb xortan bi hev re qeb\u00fbl nedikirin l\u00ea niha rew\u015f guher\u00ee \u00fb malbat \u00ead\u00ee ke\u00e7\u00ean xwe di\u015f\u00eenin dibistan\u00ea \u00fb didin xwendin. Ber\u00ea nezaniy\u00ea \u00e7av\u00ean malbatan kor kirib\u00fb, l\u00ea niha ke\u00e7ik ligel heval\u00ean xwe y\u00ean xort dixw\u00eenin \u00fb di\u00e7in \u00fb t\u00ean dibistan\u00ea. Ne wek\u00ee ku difikir\u00een, pir normal e ke\u00e7 \u00fb xort bi hev re bixw\u00eenin. Di vir de qedirdayina ke\u00e7an dest p\u00ea kir.&#8221;<\/p>\n<p><strong>\u015e\u00ean\u00ee bi av \u00fb ax\u00ea top\u00ean dewleta Tirk b\u00eabandor dikin<\/strong><\/p>\n<p>Wek\u00ee her gund\u00ee Sikir El-Ih\u00eamir j\u00ee 4 sal z\u00eadetir e bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dewleta Tirk re r\u00fbbir\u00fb dim\u00eene \u00fb li ser mal\u00ean \u015f\u00eaniyan j\u00ee \u015fopa top \u00fb \u00e7ek\u00ean giran \u00ean ku bi kar an\u00eene hene. \u015e\u00eaniy\u00ean gund \u015fopa \u00ear\u00ee\u015fan ji kameray\u00ean me re n\u00ee\u015fan dan \u00fb der bar\u00ea betalkirina topan de j\u00ee ev agah\u00ee dan. \u015e\u00eaniyan gotin ku dewleta Tirk bi awayek\u00ee hovane gund\u00ea wan \u00ea tij\u00ee siv\u00eel topbaran dike. Her wiha gelek top\u00ean hawanan \u00fb \u00e7ek\u00ean giran li gund dikevin l\u00ea bel\u00ea nateqin, wiha ji bo ku bandor\u00ea li wan neke, top\u00ea dik\u015f\u00eenin \u00fb dav\u00eajin b\u00eer\u00ean k\u00fbr \u00ean av\u00ea, yan j\u00ee erdek\u00ee 3 metre dikolin top\u00ea dixin nav\u00ea \u00fb li ser tij\u00ee av \u00fb ax dikin heta ku b\u00eabandor dibe.<strong>N\u00dbJINHA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sikir El-Ih\u00eamir ji kevntir\u00een gund\u00ean Her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea, Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ye \u00fb derg\u00fb\u015fa mirovahiy\u00ea ya 8 hezar sal B.Z ye. Gund\u00ea Sikir El-Ih\u00eamir j\u00ee 4 sal z\u00eadetir e bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dewleta Tirk re r\u00fbbir\u00fb ye. \u00c7erxa d\u00eeroka 12 hezar salan, li ser erdn\u00eegariya 14 hezar gir\u00ean li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea h\u00ea j\u00ee digere. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":66552,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-66551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66553,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66551\/revisions\/66553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/66552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}