{"id":65378,"date":"2024-03-20T08:24:58","date_gmt":"2024-03-20T06:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=65378"},"modified":"2024-03-20T08:24:58","modified_gmt":"2024-03-20T06:24:58","slug":"21e-adare-roja-serhildana-kurdan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=65378","title":{"rendered":"\u00a0\u00a021&#8217;\u00ea Adar\u00ea Roja Serhildana Kurdan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Deriya \u00c7iya\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gel\u00ea Kurd li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea her sal di 21`\u00ea Adar\u00ea de, Cejna Newroz\u00ea p\u00eeroz dikin. Newroz cejneke netewey\u00ee ye \u00fb n\u00ee\u015faneya serhildana Kurdane li dij\u00ee dijminan \u00fb t\u00eakbirina zilm\u00ea ye.<\/strong><strong> Newroza \u00eesal j\u00ee bi duri\u015fma <\/strong><strong>&#8220;Ji R\u00eaber Apo re azad\u00ee \u00fb ji pirsgir\u00eaka Kurd re \u00e7areser\u00ee&#8221; t\u00ea p\u00eeroz kirin.<\/strong><\/p>\n<p>Di d\u00eerok\u00ea de leheng\u00ean ku bi berxwedan \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena xwe b\u00fbne mal\u00ea d\u00eerok\u00ea, di d\u00eeroka kurdan de j\u00ee Newroz bi berxwedan \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena ji bo parastina v\u00een \u00fb nasnamey\u00ea di r\u00fbpel\u00ean d\u00eerok\u00ea de cih girt. Agir\u00ea Newroza ku bi hezaran sal in ji bo gel\u00ean Rojhilata Nav\u00een b\u00fbye sembola t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee zilm\u00ea, \u00eesal j\u00ee bi rih\u00ea vej\u00een\u00ea gur dibe. Agir\u00ea Kaway\u00ea Hesinkar li dij\u00ee zilma Dehaq p\u00eaxistiye, bi 3 neftik\u00ean ku Mazlum Dogan p\u00eaxistine qet venemir\u00ee \u00fb heya roja \u00eero her ku \u00e7\u00fb ge\u015ftir b\u00fb. Li dij\u00ee qedexekirina Newroz\u00ea \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea ji Mazlum Dogan heya Sema Yuce ya gelek leheng\u00ean gel\u00ea kurd bi agir\u00ea bedena xwe ve ala t\u00eako\u015f\u00een\u00ea bilind kirin \u00fb heya \u00eero ev ala t\u00eako\u015f\u00een\u00ea qet nehat xwar\u00ea. Gel\u00ea kurd, li gel \u00eari\u015f\u00ean t\u00ean kirin \u00fb bi kampanyaya ji bo azadiya fiz\u00eek\u00ee ya R\u00eaber Abdullah Ocalan hatiye destp\u00eakirin Newroza 2024\u2019an p\u00ea\u015fwaz\u00ee dikin.<\/p>\n<p><strong>Kurte \u00e7\u00eeroka Newroz\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Cara yek\u00ea beriya m\u00eelad\u00ea bi 612 an n\u00fb-roj ji \u00e7ir\u00fbska \u00e7aku\u00e7\u00ea Kaway\u00ea Hesinkar dipijiqe \u00fb dibe r\u00eaya t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee zilma zaliman. Pi\u015ft\u00ee \u00ea\u015f \u00fb azar\u00ean mezin Kaway\u00ea Hesinkar li hember zilma Dehak\u00ea xw\u00eenmij ser\u00ee hildide. Dehak\u00ea xw\u00een xwar di nava bajar\u00ea Medan de her roj ji bo jana ser\u00ea xwe, ser\u00ea ciwan\u00ean kurd dide j\u00eakirin \u00fb bi mejiy\u00ea wan, jana la\u015f\u00ea xwe derman dikir. Her di\u00e7\u00fb ev jana w\u00ee z\u00eade dib\u00fb \u00fb b\u00eahtir ciwan\u00ean Kurd qetil dikirin. Kaway\u00ea Hesinkar bi sebreke mezin xwe amade dike heta ku d\u00eesa rojek\u00ea le\u015fker\u00ean zalim Dehak werin ber deriy\u00ea mala w\u00ee. L\u00ea v\u00ea car\u00ea Kaway\u00ea Hesinkar dest\u00fbr neda ku xw\u00eena zarok\u00ean Kurdan bimije. Kawa li hember v\u00ea zilm\u00ea \u00e7aku\u00e7\u00ea xwe bilind dike \u00fb mirovahiy\u00ea ji qir\u00eajiya Dehak paqij dike. Pi\u015ft\u00ee Kaway\u00ea Hesinkar ev zilimkar\u00ea xw\u00eenmij bi \u00e7ak\u00fb\u00e7 ku\u015ft, ji bo agahdarkirin\u00ea agir dada \u00fb ji w\u00ea dem\u00ea ve p\u00eaxistina agir b\u00fb sembola serketin \u00fb azadiy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Leheng\u00ean ku xwe li dij\u00ee tariy\u00ea kirin ronahiya Newroz\u00ea<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00eako\u015f\u00eena Mazlum Dogan<\/strong><\/p>\n<p>Mazlum Dogan di sala 1955\u2019an de li gund\u00ea Teman a nav\u00e7eya Depe a Xarp\u00eat\u00ea ji dayik b\u00fb. Dogan di sala 1974\u2019an de qeyda xwe li Be\u015fa Aboriy\u00ea ya Zan\u00eengeha Hacettepe ya Enqerey\u00ea \u00e7\u00eakir \u00fb di civ\u00een\u00ean T\u00fbzl\u00fb\u00e7ayir \u00fb D\u00eekmen\u00ean de Abdullah Ocalan \u00fb heval\u00ean p\u00ea re b\u00fbn nas kir. Dogan \u00ea pi\u015ftre tev li xebatan b\u00fb, li \u00calih, Amed \u00fb Rihay\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena azadiya gel\u00ea kurd da me\u015fandin di 20 \u00eelona 1979\u2019an de li ser r\u00eaya \u00calih \u00fb M\u00eard\u00een\u00ea hate bin\u00e7avkirin. Dogan \u00ea bi nasnameyeke cuda ve hatiye girtin tev\u00ee hem\u00fb \u00ee\u015fkencey\u00ean ku l\u00ea\u00a0 hatine kirin, nasnameya xwe ya rast e\u015fkere nekir. Pi\u015ftre nasnameya Dogan hate e\u015fkerekirin \u00fb \u015fandin G\u00eert\u00eegeha Hejmar 5 a Amed\u00ea. Dogan di v\u00ea girt\u00eegeh\u00ea de rast\u00ee \u00ee\u015fkencey\u00ean giran \u00ean dervey\u00ee mirovahiy\u00ea ya \u00eedareya le\u015fker\u00ee hat \u00fb li dij\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean \u201cTirkkirin\u00ea\u201d di 21\u2019\u00ea Adara 1982\u2019yan de bi s\u00ea neftikan agir berda bedena xwe \u00fb Newroz p\u00eeroz kir. Dogan bi v\u00ea y\u00eak\u00ea kevne\u015fopiyeke n\u00fb ya berxwedan\u00ea da destp\u00eakirin.<\/p>\n<p><strong>Zekiye Alkan<\/strong><\/p>\n<p>Alkan di sala 1965\u2019an de li gund\u00ea Akdag a nav\u00e7eya Kelk\u00eeta Gumu\u015fhaney\u00ea ji dayik b\u00fb. Malbata Alkan\u00ea j\u00ee xizm\u00ean malbata El\u00ee \u015e\u00ear a di serhildana Ko\u00e7giriy\u00ea de p\u00ea\u015fengtiya serhildana Ko\u00e7giriy\u00ea kirib\u00fb \u00fb hatib\u00fbn sirgunkirin in. Zekiye di sala 1987\u2019an de Fakulteya Tipa Zan\u00eengeha D\u00eecle ya Amed\u00ea qezenc kir. Di 21\u2019\u00ea Adara 1990\u2019an, dan\u00ea n\u00eevro Zekiye Alkan li ser s\u00fbr\u00ean Amed\u00ea bi dir\u00fb\u015fma \u201cBij\u00ee Newroz\u201d agir berda bedena xwe.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Rah\u015fan Dem\u00eerel<\/strong><\/p>\n<p>Reh\u015fan Dem\u00eerel a di sala 1975\u2019an de li nav\u00e7eya Nis\u00eab\u00eena M\u00eard\u00een\u00ea hatiye dinyay\u00ea bi tem\u00ean\u00ea xwe y\u00ea bi\u00e7\u00fbk ve li gel malbata xwe ko\u00e7\u00ee \u00cezm\u00eer\u00ea dike. H\u00eaj ku Rah\u015fan bi\u00e7\u00fbk b\u00fb, zext \u00fb zordariy\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean ser nasnameya xwe hesiyab\u00fb. Rah\u015fan rojek ber\u00ee Newroza sala 1992\u2019yan astengkirina Newroz\u00ea ji kanal\u00ean telev\u00eezyon\u00ea h\u00een b\u00fb. Wez\u00eer\u00ea Kar\u00ean Hundir\u00een \u00ea dem\u00ea \u00cesmet Sezg\u00een w\u00ea dem\u00ea wiha daxuyan\u00ee da: \u201cD\u00ea \u00eesal Newroz ney\u00ea p\u00eerozkirin. Y\u00ean ku p\u00eeroz dikin d\u00ea derbar\u00ea wan de \u00e7i hewce be were kirin&#8221;. Rah\u015fan a h\u00eaj 17 sal\u00ee b\u00fb pi\u015ft\u00ee van daxuyaniyan di 22\u2019y\u00ea adara 1992\u2019yan de ser\u00ea sib\u00ea ji mal\u00ea dert\u00ea \u00fb derdikeve ser Kadefekaley\u00ea. Ber\u00ee ku ji mal\u00ea derbikeve li ser per\u00e7eyeke karton\u00ea wiha diniv\u00eese: \u201cEz \u00ea xwe di Kad\u00eefekaley\u00ea de bikim Newroz. Ez ne\u00e7arim ji Newroz\u00ean Ciz\u00eer, M\u00eard\u00een \u00fb Nis\u00eab\u00een\u00ea re bibim bersiv. Xwed\u00ee li min derbikevin. Ez xebar\u00ea didim \u00cesmet Sezg\u00een, d\u00ea Newroz were p\u00eerozkirin. Bi last\u00eek\u00ea nebe j\u00ee\u00a0 bi can\u00ea me ve were p\u00eerozkirin\u201d.<\/p>\n<p><strong>B\u00ear\u00eeevan \u00fb ronah\u00ee c\u00eehan ron\u00ee kirin<\/strong><\/p>\n<p>Agir\u00ea Newroz\u00ea y\u00ea Rah\u015fan \u00fb Zekiye gur kirine ji s\u00eenor\u00ean Kurdistan\u00ea \u00fb Tirkiyey\u00ea balav\u00ee Elmanyay\u00ea \u00fb li w\u00ea der\u00ea j\u00ee bi agirberdana beden\u00ean xwe y\u00ean du jin\u00ean kurd b\u00fbn peyam \u00fb li c\u00eehan\u00ea belav b\u00fbn. Jin\u00ean \u015fore\u015fger di 21\u2019\u00ea adara 1994\u2019an de li bajar\u00ea Mannhe\u00eem a Almanyay\u00ea bi agirberdana beden\u00ean xwe ve qedexey\u00ean Newroz\u00ea y\u00ean dewleta Elmanyay\u00ea protesto kirin.<\/p>\n<p><strong>Sema Yuce<\/strong><\/p>\n<p>4 sal pi\u015ftre ya ku bi azweriya azadiy\u00ea agir\u00ea Newroz\u00ea berdaye bedena xwe Sema Yuce b\u00fb. Yuce ya ku bi gotina \u201cEz dixwazin ji 8\u2019\u00ea Adar\u00ea ber bi 21\u2019\u00ea Adar\u00ea bibim pirek ji agir\u201d di 21\u2019\u00ea Adara 1998\u2019an de li Girt\u00eegeha \u00c7anakkaley\u00ea agir berda bedena xwe. Yuce ya pi\u015ft\u00ee \u00e7alakiya xwe bi giran\u00ee bir\u00eendar b\u00fbb\u00fb, rakirin Nexwe\u015fxaneya Fakultey\u00ea Tip\u00ea \u00a0ya Cerrahpa\u015faya Stenbol\u00ea pi\u015ft\u00ee 84 rojan di 17\u2019\u00ea hez\u00eeran\u00ea de jiyana xwe ji dest da.<\/p>\n<p><strong>Elefteria Fortulaki<\/strong><\/p>\n<p>Ji jin\u00ean ku bi agir\u00ea bedena xwe Newroz\u00ea silav kirine yek j\u00ee Elefteria Fortulaki b\u00fb. Fortulaki di 24\u2019\u00ea adara 2006\u2019an de li bax\u00e7ey\u00ea D\u00eara Aios Agios Milanosa ya li paytexta Yewnan\u00eestan\u00ea At\u00eenay\u00ea, agir berda bedena xwe. \u00c7alakiya Fortulaki n\u00ee\u015fan da ku Newroz b\u00fbye rastiyeke gerd\u00fbn\u00ee. Elefteriya di ziman\u00ea yewnanan de t\u00ea wateya \u201cazadiy\u00ea\u201d. Dema Elefteria \u00e7alakiya xwe li dar xistib\u00fb zewic\u00ee b\u00fb, 2 zarok\u00ean w\u00ea heb\u00fbn. Kur\u00ea w\u00ea Ernesto 23`\u00ea meh\u00ee, ke\u00e7a w\u00ea Clara j\u00ee\u00a0 13 meh\u00ee b\u00fb. Fortulaki di nameya xwe ya li pey xwe hi\u015ftiye de destn\u00ee\u015fan kir ku Parad\u00eegmaya Abdullah Ocalan hem\u00fb jin \u00fb gel\u00ean c\u00eehan\u00ea di nava xwe de dihew\u00eene \u00fb wiha x\u00eetab\u00ee Abdullah Ocalan kir: \u201cKes nikare roja me tar\u00ee bike\u201d. Fortulak\u00ee da zan\u00een ku ew ne ji bo \u015fer, ji ber heskirina jiyan\u00ea \u00e7alakiya xwe li dar xistiye \u00fb wiha p\u00ea de \u00e7\u00fbb\u00fb: \u201cAzadiya gel\u00ea kurd \u00fb Serok Apo, azadiya tevahiya gel\u00ean c\u00eehan\u00ea ye.\u201d<\/p>\n<p><strong>K\u00ce NEWOZ\u00ca P\u00ceROZ DIKE?<\/strong><\/p>\n<p>Di d\u00eerok\u00ea de, gel\u00ea Kurd wek\u00ee cejneke netewey\u00ee Newroz\u00ea p\u00eeroz dikin ku t\u00ea de nasnameya xwe \u00eespat dikin \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean xwe y\u00ean wek\u00ee lixwekirina cil\u00ean Kurd\u00ee y\u00ean filoklor\u00ee, derketina xwezay\u00ea, p\u00eaxistina agir li ser \u00e7iyan \u00fb lutkeyan \u015feva 21`\u00ea Adar\u00ea, guhdarkirina stran \u00fb m\u00fbz\u00eek\u00ean folklor\u00ee \u00fb giritna d\u00eelan\u00ean Kurd\u00ee, p\u00eak t\u00eenin. L\u00ea ne ten\u00ea gel\u00ea Kurd cejna Newroz\u00ea p\u00eeroz dike, her wiha gel\u00ean Fars, Azer\u00ee, Be\u015ft\u00fbn \u00fb welat\u00ean Turkmenistan, Tacekistan, Ozbekistan, Qirx\u00eezistan \u00fb Kazaxistan\u00ea cejna Newroz\u00ea p\u00eeroz dikin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee UNESCO, dema niha derdor\u00ea 300 milyon kes li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea cejna Newroz\u00ea p\u00eeroz dikin.<\/p>\n<p>Piraniya kes\u00ean li \u00e7ar h\u00eal\u00ean c\u00eehan\u00ea cejna Newroz\u00ea p\u00eeroz dikin, cil\u00ean folklor\u00ee y\u00ean bi reng\u00ean cuda li xwe dikin ku n\u00ee\u015faneya bi reng\u00ean Buhar\u00ea \u00fb \u00e7and\u00ean wan dike.<\/p>\n<p>-Gel\u00ea Faris cejna Newroz\u00ea ku dikeve 21`\u00ea Adar\u00ea wek\u00ee sersala Faris\u00ee dipejir\u00eenin her wiha wek\u00ee sembola serkeftina ronahiy\u00ea li dij\u00ee tar\u00eetiy\u00ea, dihesib\u00eenin.<\/p>\n<p>-Li Misir\u00ea j\u00ee Ferewniyan cejna Newroz\u00ea ankgu cejna b\u00eahnvedan\u00ea p\u00eeroz dikirin. Her wiha dewleta Fat\u00eem\u00ee li Misir\u00ea meras\u00eem\u00ean cejin\u00ea li dar dixistin \u00fb bi nav\u00ea &#8220;Newroza Qutb\u00ee&#8221;dihat bi navkirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deriya \u00c7iya\/Qami\u015flo Gel\u00ea Kurd li seranser\u00ea c\u00eehan\u00ea her sal di 21`\u00ea Adar\u00ea de, Cejna Newroz\u00ea p\u00eeroz dikin. Newroz cejneke netewey\u00ee ye \u00fb n\u00ee\u015faneya serhildana Kurdane li dij\u00ee dijminan \u00fb t\u00eakbirina zilm\u00ea ye. Newroza \u00eesal j\u00ee bi duri\u015fma &#8220;Ji R\u00eaber Apo re azad\u00ee \u00fb ji pirsgir\u00eaka Kurd re \u00e7areser\u00ee&#8221; t\u00ea p\u00eeroz kirin. Di d\u00eerok\u00ea de leheng\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65379,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-65378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65380,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65378\/revisions\/65380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/65379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}