{"id":64535,"date":"2024-03-06T08:35:27","date_gmt":"2024-03-06T06:35:27","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=64535"},"modified":"2024-03-06T08:35:27","modified_gmt":"2024-03-06T06:35:27","slug":"8e-adare-mirateya-tekosin-u-serkeftina-jina-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=64535","title":{"rendered":"8&#8217;\u00ca Adar\u00ea m\u00eerateya teko\u015f\u00een \u00fb serkeftina jina ye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Deriya \u00c7iya\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>8&#8217;\u00ea Adar\u00ea roja C\u00eehan\u00ee ya Jinan rojeke navnetewey\u00ee ya jin\u00ean kedkar e. Di sala 1857&#8217;an de Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee roja 8&#8217;\u00ea Adar\u00ea weke Roja C\u00eehan\u00ee ya Jin\u00ean Kedkar pejirand.<\/strong><\/p>\n<p>8\u2019\u00ea Adar\u00ea, li hevhatina r\u00eang\u00ea jin\u00ea y\u00ean ji xemla bihar\u00ea ye; Her jinek li pey \u015fopa \u00e7\u00eeroka xwe bi gerandina tevna rengan, d\u00eewar\u00ean dorp\u00ea\u00e7ay\u00ee y\u00ean tirs\u00ea radike. Her sal li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea 8\u2019\u00ea adar\u00ea weke roja jinan a c\u00eehan\u00ee t\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin. Mebest ji v\u00ea roj\u00ea balki\u015fandina li ser kedxwar\u00ee \u00fb b\u00ea mafiya s\u00eestema desthilatdar a li c\u00eehan\u00ea ye.<\/p>\n<p><strong>Kurte d\u00eeroka 8&#8217;\u00ea Adar\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Her \u00e7end ev roj di asta navnetew\u00ee de di sal\u00ean 1970&#8217;\u00ea de hatibe pejirandin j\u00ee, b\u00fbyer \u00fb daxwaza p\u00eerozkirina v\u00ea roj\u00ea ya weke rojeke hevbe\u015f ya jin\u00ean c\u00eehan\u00ea rast\u00ee sal\u00ean 1800&#8217;\u00ea t\u00ea. Di 8&#8217;\u00ea adara sala 1857&#8217;an de jinan li New York\u00ea grevek li darxistin. Jinan bi greva xwe daxwaz dikirin ku saeta wan ya kar dakeve 8 saetan \u00fb heqdestek\u00ee weke hev ji wan re were day\u00een. L\u00ea bel\u00ea di encama grev\u00ea de kargeha jinan hate \u015fewitandin \u00fb bi qas\u00ee 100 jin di encam v\u00ea b\u00fbyer\u00ea de jiyana xwe ji dest dan. Her \u00e7end\u00ee ku jinan bi grev\u00ea daxwaza xwe dabin pejirandin j\u00ee, t\u00eako\u015f\u00eena bi r\u00eaxistin\u00ee ya ji bo maf\u00ean jin\u00ea di sal\u00ean 1900&#8217;\u00ee de destp\u00ea dike.<\/p>\n<p>Di sala 1903&#8217;an de li Amer\u00eekay\u00ea ji bo parastina maf\u00ean jin\u00ea y\u00ean abor\u00ee, pol\u00eet\u00eek \u00fb kesayet\u00ee &#8220;Koal\u00eesyona Send\u00eekay\u00ean Jinan&#8221; hate sazkirin. Di<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-64538 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11-300x193.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11-300x193.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11-1024x658.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11-768x494.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11-210x136.jpg 210w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11.jpg 1081w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> yek\u015fema daw\u00ee ya sala 1908&#8217;an de jin\u00ean sosyal\u00eest li New York\u00ea, ji bo maf\u00ean xwe y\u00ean dengdan, pol\u00eet\u00eek \u00fb abor\u00ee me\u015fek p\u00eakan\u00een. Her wiha ev roj weke yekem xwep\u00ea\u015fandana &#8220;roja jinan&#8221; t\u00ea pejirandin. Li Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Emer\u00eekay\u00ea l\u00eager\u00eena jinan ya ji bo maf\u00ean xwe, di sala 1909&#8217;an de bi be\u015fdariya 2 hezar kes\u00ee xwep\u00ea\u015fandanek p\u00eak hat \u00fb pi\u015ft\u00ee v\u00ea xwep\u00ea\u015fandan\u00ea bi be\u015fdariya 20-30 hezar jin\u00ean karker\u00ean tekst\u00eel\u00ea greveke gi\u015ft\u00ee hate destp\u00eakirin. Karker\u00ean jin, di greva xwe dixwestin ku \u015fert\u00fbmerc\u00ean xebata wan were ba\u015fkirin \u00fb heqdestek ba\u015f ji wan re were day\u00een. Koal\u00eesyona Send\u00eekaya Jinan p\u00eaw\u00eestiya jin\u00ean di v\u00ea grev\u00ea de p\u00ea\u015fwaz\u00ee kir \u00fb kefaleta jin\u00ean ku di v\u00ea xwep\u00ea\u015fandan\u00ea de hatib\u00fbn girtin da.<\/p>\n<p><strong>Pejrandina roja 8&#8217;\u00ea Adar\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1910&#8217;an de li Kopenhag\u00ea Konferansa Jin\u00ean Sosyal\u00eest a Navnetew\u00ee ya Diduyan hate li darxistin. Di konfresans\u00ea de Clara Zetkin derbar\u00ea rojeke jinan ya c\u00eehan\u00ee de ku jin karibin t\u00ea de daxwaz\u00ean xwe b\u00eenin ziman, p\u00ea\u015fniyar kir \u00fb p\u00ea\u015fniyara w\u00ea hate pejirandin. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea biryar\u00ea ku rojeke teqez hate diyarkirin, yekem Roja C\u00eehan\u00ee ya Jinan di 19&#8217;\u00ea Adara 1911&#8217;an de li Almaniya, Australya \u00fb Dan\u00eemarkay\u00ea hate p\u00eerozkirin. Giringiya v\u00ea roj\u00ea ew b\u00fb ku key\u00ea Prusyay\u00ea di sala 1848&#8217;an de hin reform mohr kirib\u00fb \u00fb di nava van reforman de, jin karibin maf\u00ean xwe y\u00ean dengdan\u00ea bikarb\u00eenin. L\u00ea bel\u00ea ev reform nehate p\u00eakan\u00een. P\u00eerozkirina 8&#8217;\u00ea Adar\u00ea weke Roja C\u00eehan\u00ee ya Jinan j\u00ee di sala 1972&#8217;an de bi r\u00eaxistineke mezin ya bi nav\u00ea &#8220;Tevgera Adar\u00ea&#8221; ya li Sidney\u00ea hate destp\u00eakir. Pi\u015ft\u00ee ku Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee navbera sal\u00ean 1975-1985&#8217;an weke &#8220;Deh Sala Jin\u00ean Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee&#8221; \u00eelan kir, di 16&#8217;\u00ea kan\u00fbna 1977&#8217;an de j\u00ee 8 adar\u00ea weke &#8220;Roja C\u00eehan\u00ee ya Jinan&#8221; \u00eelan kir ku were p\u00eerozkirin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8220;\u015eore\u015fa Jin\u00ea&#8221; li Rojava<\/strong><\/p>\n<p>Dema em li rastiya jin\u00ean Kurd din\u00earin, em dib\u00eenin ku di asta t\u00eako\u015f\u00een \u00fb hewldan\u00ea de ji jin\u00ean Amer\u00eek\u00ee ku b\u00fbne sedema binavkirina roja jinan ne k\u00eamtirin. Jin\u00ean kurd xwe \u00eespat kirine \u00fb b\u00fbne m\u00eenaka fedekar\u00ee \u00fb rizgariy\u00ea. Ew j\u00ee ji \u00eedeolojiya R\u00eaber\u00ea Abdullah Ocalan f\u00ear b\u00fbne ku yekem\u00een feylesof\u00ea azadiya jina ne.<\/p>\n<p>D\u00eeroka Kurdan bi nav\u00ean jin\u00ean ku n\u00fbnertiya doza xwe \u00fb gel\u00ea xwe kirin hatiya niv\u00eesandin \u00fb xwe feda kirin ji bo vekirina r\u00eaya azadiy\u00ea ji tevahiya gelan re. Nav\u00ean jin\u00ean ku nay\u00ean jib\u00eerkirin \u00fb di b\u00eeran\u00eena her Kurdek\u00ee de maye weke \u201cZeyneb Kanac\u00ee, Sak\u00eena Gasnes, Viyan Soran, \u015e\u00eelan, Br\u00eetan, Z\u00eelan, Mezg\u00een, Zek\u00eeya Alkan, Leyla Qasim \u00fb bi dehan jin\u00ean p\u00ea\u015feng y\u00ean ku bi can\u00ea xwe riya azadiy\u00ea ji bona gel \u00fb mirovahiy\u00ea ron\u00ee kirin.<\/p>\n<p><strong>Bingeya jiyana azad, ji fikir \u00fb felsefeya R\u00eaber Apo ye<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaber Apo di l\u00eager\u00eena xwe ya zarokat\u00ee de \u00fb her weha l\u00eapirs\u00eena bi berdewam a hi\u015fmend\u00ee \u00fb pergala m\u00ear-dewlet de wateya rast ya azad\u00ee \u00fb wekheviy\u00ea di neb\u00fby\u00eena yedek\u00ea pergal \u00fb hevkar\u00ee nekirina w\u00ea de d\u00eet. Ji lewra R\u00eaber Apo, di destp\u00eaka teko\u015f\u00eena azadiy\u00ea de bi ku\u015ftina zilamt\u00ee, \u015fore\u015fa z\u00eehn\u00ee di kesayeta xwe de p\u00eak aniye \u00fb modela p\u00ea\u015fengiya teko\u015f\u00eena rast di Kurdistan\u00ea de p\u00ea\u015fxistiye. R\u00eaber Apo, bi diyarkirina p\u00eevan\u00ean azadiy\u00ea r\u00ea li ber p\u00ea\u015fxistin \u00fb k\u00fbrkirina felsefeya jiyana azad \u00fb man\u00eefestoya rizgariya jin, c\u00eehanek\u00ee ji dervey\u00ee c\u00eehan \u00fb hi\u015fmendiya m\u00ear ji bo jin, gel\u00ea Kurd \u00fb her weha mirovahiy\u00ea afirandiye.<\/p>\n<p>Bi v\u00ee away\u00ee kariye di demek kin de ferqa fikir, felsefe \u00fb parad\u00eegmaya xwe diyar bike \u00fb weha di ser\u00ee de jin \u00fb civaka Kurdistan\u00ea li dora teko\u015f\u00eena azadiy\u00ea kom bike. H\u00eaza jina Kurd bi zanistiya ji fikir, felsefe \u00fb hevr\u00eatiya R\u00eaber Apo girtiye, \u00eero b\u00fbye yekem h\u00eaza \u015fore\u015fa civak\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee li Kurdistan\u00ea, asta her\u00eam \u00fb c\u00eehan\u00ea de j\u00ee\u00a0 p\u00ea\u015fengiya jiyan\u00ee kirina parad\u00eegmaya civaka ekoloj\u00eek-demokrat\u00eek a li ser h\u00eem\u00ea azadiya jin\u00ea dike. Ji lewra \u00eero Kurdistan b\u00fbye navenda \u015fore\u015fa zihn\u00ee \u00fb civak\u00ee. Ev \u015fore\u015f j\u00ee bi r\u00eaya kesayeta jin\u00ean azad y\u00ean ku bi fikir, b\u00eerdoz\u00ee \u00fb parad\u00eegmaya R\u00eaber Apo kar\u00eene xwe ava bikin, p\u00eak hatiye. Bi p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna teko\u015f\u00eena azadiya jin, d\u00eeroka jin li kurdistan, Rojhilata nav\u00een \u00fb C\u00eehan\u00ea ji n\u00fbve t\u00ea niv\u00eesandin. \u00cero d\u00eeroka winda b\u00fby\u00ee ya jin t\u00ea zind\u00eekirin \u00fb bi watekirin. D\u00eeroka 8\u2019\u00ea adar\u00ea j\u00ee yek ji wan d\u00eerokane ku bi bilindb\u00fbna teko\u015f\u00een\u00ea wate \u00fb gir\u00eegiya xwe bi destxistiye.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Bi boneya v\u00ea roj\u00ea p\u00eaw\u00eeste her jin teko\u015f\u00eena xwe n\u00fbtir \u00fb bi h\u00eaztir bike<\/strong><\/p>\n<p>Li ser v\u00ea bingeh\u00ea, bi boneya roja 8\u2019\u00ea Adar\u00ea roja jinan ya c\u00eehan\u00ee p\u00eaw\u00eeste di v\u00ea roj\u00ea de jin li qadan bin \u00fb banga xwe ya jiyana azad \u00fb wekhev bilind bikin. Di v\u00ea roj\u00ea de p\u00eaw\u00eeste cardin em hevpeymaniya xwe ya serxistina teko\u015f\u00een\u00ea n\u00fb \u00fb bi h\u00eaz bikin. Ji bo avakirina jiyan \u00fb c\u00eehanek azad li ser h\u00eem\u00ea parad\u00eegmaya civaka ekoloj\u00eek-demokrat\u00eek a li ser h\u00eem\u00ea azadiya jin, teko\u015f\u00een\u00ea berfirehtir bikin. Yek\u00eetiya rih, r\u00eaxistin, fikir, teko\u015f\u00een \u00fb jiyan\u00ea ava bikin. Bi teko\u015f\u00eena xwe ya hund\u00fbr\u00een bigh\u00eenin heb\u00fbna xwe ya rast\u00een \u00fb bi teko\u015f\u00eena dij\u00ee pergala m\u00ear c\u00eehanek demorkat\u00eek ya jinan \u00fb<\/p>\n<p>gelan ava bikin. Berpirsyariya ruh\u00ea 8\u2019\u00ea Adar\u00ea v\u00ea biryardariy\u00ea ji her dem\u00ea z\u00eadetir li ser me tevah\u00ee jinan ferz dike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deriya \u00c7iya\/Qami\u015flo 8&#8217;\u00ea Adar\u00ea roja C\u00eehan\u00ee ya Jinan rojeke navnetewey\u00ee ya jin\u00ean kedkar e. Di sala 1857&#8217;an de Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee roja 8&#8217;\u00ea Adar\u00ea weke Roja C\u00eehan\u00ee ya Jin\u00ean Kedkar pejirand. 8\u2019\u00ea Adar\u00ea, li hevhatina r\u00eang\u00ea jin\u00ea y\u00ean ji xemla bihar\u00ea ye; Her jinek li pey \u015fopa \u00e7\u00eeroka xwe bi gerandina tevna rengan, d\u00eewar\u00ean dorp\u00ea\u00e7ay\u00ee y\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":64536,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-64535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64539,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64535\/revisions\/64539"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/64536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}