{"id":63182,"date":"2024-01-30T12:17:57","date_gmt":"2024-01-30T10:17:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=63182"},"modified":"2024-01-30T12:17:57","modified_gmt":"2024-01-30T10:17:57","slug":"binpekirinen-li-efrine-ten-kirin-sucen-ser-u-qirkirine-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=63182","title":{"rendered":"Binp\u00eakirin\u00ean li Efr\u00een\u00ea t\u00ean kirin s\u00fbc\u00ean \u015fer \u00fb qirkirin\u00ea ne"},"content":{"rendered":"<p><strong>Zana Roj\/ \u015eehba <\/strong><\/p>\n<p><strong>Par\u00eazer Cibra\u00eel Mistefa diyar kir ku Efr\u00een ji 6 salan ve rast\u00ee kiryar \u00fb s\u00fbc\u00ean her\u00ee mezin y\u00ean qirkirina netew, ol, ziman \u00fb heb\u00fbna gel\u00ea Kurd re derbas dibe \u00fb got &#8220;fa\u015f\u00eezma Tikriy\u00ea bi binp\u00eakirin\u00ean zagon\u00ean navnetew\u00ee heb\u00fbna xwe rewa dike&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Her\u00eama Efr\u00een\u00ea ya ku dikeve Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb di nex\u015fer\u00eaya dewleta S\u00fbriy\u00ea de weke cograf\u00eek di Bakur \u00fb Rojavay\u00ea Suriy\u00ea de cih digire. Di sala 2018 an de rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015feke pilankir\u00ee ji aliy\u00ea h\u00eaz\u00ean navnetew\u00ee bi serpere\u015ftiya fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea \u00fb kom\u00ean \u00e7eteyan hat. Di encama wan \u00ear\u00ee\u015fan de \u00fb pi\u015ft\u00ee 58 rojan ji berxwedaniy\u00ea, di d\u00eeroka 18\u2019 \u00ea Adara 2018 an de z\u00eadetir\u00ee 300 hezar kes bi dar\u00ea zor\u00ea ko\u00e7ber b\u00fbn \u00fb Efr\u00een ji aliy\u00ea fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea ve hat dagirkirin. Ji destp\u00eaka dagirkirina Efr\u00een\u00ea ve hem\u00fb s\u00fbc\u00ean dij mirov\u00ee, qirkirin \u00fb guhertina demugraf\u00eek t\u00eane me\u015fandin. T\u00eakildar\u00ee kiryar \u00fb s\u00fbc\u00ean dagirkeriya Tirkiy\u00ea di 6 sal\u00ean derbasb\u00fby\u00ee de par\u00eazer Cibra\u00eel Mistefa ji rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Kiryar\u00ean dagirkeriy\u00ea di Efr\u00een\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Cibra\u00eel di destp\u00eak\u00ea de bi b\u00eer an\u00ee ku Efr\u00eena ku ji 18\u2019\u00ea Adara 2018 an ve hatiye dagirkirin b\u00fbye navenda qirkirn\u00ea \u00fb wiha got: &#8220;Her\u00eama Efr\u00een\u00ea ji dema ku hatiye dagirkirin ji aliy\u00ea fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea, kom\u00ean \u00e7ete \u00fb art\u00ea\u015fa Tirkiy\u00ea ve dest bi talankirin, ku\u015ftin, revandin, destdir\u00eaj\u00ee \u00fb diziy\u00ea kirin. Di<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-63184 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_1560-1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_1560-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_1560-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_1560-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_1560-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_1560-1-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> nava 6 salan de fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea siyaseta qirkirina gel\u00ea Kurd \u00fb talankirina ser erd \u00fb bin erda her\u00eam\u00ea dike. Ev p\u00eakan\u00een\u00ean dervey\u00ee p\u00eevan\u00ean mirov\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya qirkirina \u00e7and\u00ee, netew\u00ee, ol\u00ee \u00fb heb\u00fbna gel\u00ea Kurd de t\u00ea kirin. Ev binp\u00eakirin li gor\u00ee rapor\u00ean saziy\u00ean navnetew\u00ee bi taybet kom\u00eeteya l\u00eapirs\u00eena navnetew\u00ee y\u00ea gir\u00eaday\u00ee yek\u00eetiya navnetew\u00ee di rapor\u00ean xwe de daye xuyakirin ku ev binp\u00eakirin\u00ean ku t\u00eane kirin weke s\u00fbc\u00ean \u015fer \u00fb dij\u00ee mirovahiy\u00ea ne&#8221;.<\/p>\n<p>Cibra\u00eel di axaftina xwe de bal ki\u015fand ser kiryar\u00ean dagirkeriy\u00ea di Efr\u00een\u00ea de \u00fb wiha domand: &#8220;Di bin s\u00fbc\u00ean ku me an\u00eene ziman de, dagirkeriya Tirkiy\u00ea di her\u00eama Efr\u00een\u00ea de guhartina demografiya her\u00eam\u00ea, her wiha guhartina nav\u00ean gundan, talankirin \u00fb \u015fewitandina daristanan, qutkirina dar\u00ean zeyt\u00fbnan \u00fb firotina berhem\u00ean wan. Herwiha talankirina \u015f\u00fbnwaran, ferizkirina bacayan, vekirina dibistan\u00ean ziman\u00ea Tirk\u00ee, qedexekirina leyreya S\u00fbr\u00ee \u00fb feriz kirina leyreya Tirk\u00ee, guhartina nasnameyan \u00fb qedexekirina ol \u00fb mezheb\u00ean kevnar y\u00ean her\u00eam\u00ea dike. Hem\u00fb kiryar\u00ean dijmirov\u00ee y\u00ean ku li Efr\u00een\u00ea t\u00eane kirin bi rengek\u00ee r\u00eak \u00fb p\u00eak \u00fb bi zaneb\u00fbn \u00fb li p\u00ea\u015fber\u00ee c\u00eehan\u00ea t\u00eane kirin&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`Berxwedana Efr\u00een\u00ea pilan\u00ean dagirkeriy\u00ea t\u00eak birin\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Cibra\u00eel Mistefa an\u00ee ziman ku fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea pi\u015ft\u00ee 6 salan ji dagirkeriy\u00ea dib\u00eaje ku ev binp\u00eakirin\u00ean di Efr\u00een\u00ea de dibin weke binp\u00eakirin\u00ean di S\u00fbriy\u00ea de dibin e \u00fb wiha p\u00ea de \u00e7\u00fb: &#8220;Dagirkeriya Tirkiy\u00ea pi\u015ft\u00ee 6 salan ji dagirkirin \u00fb binp\u00eakirinan dib\u00eaje ku binp\u00eakirin\u00ean di Efr\u00een\u00ea de dibin weke binp\u00eakirin\u00ean ku di S\u00fbriy\u00ea de dibin e. Ev bi xeta st\u00fbr xapandina her\u00ee mezine \u00fb dixwaze dagirkeriya xwe rewa bide n\u00ee\u015fandan. Ev binp\u00eakirin\u00ean dibin binp\u00eakirin\u00ean bi pilan in \u00fb yek j\u00ea j\u00ee qirkirina gel\u00ea Kurd e. Beriya dagirkirina Efr\u00een\u00ea hejmara gel\u00ea Kurd ji %98 b\u00fb, pi\u015ft\u00ee dagirkeriy\u00ea ji %20 ten\u00ea mane. Hewildan\u00ean fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea berdewame ku van 20\u2019\u00ea hey\u00ee j\u00ee tune bike. Ev yek j\u00ee xwe disp\u00eare siyaseta Tirkiy\u00ea ya n\u00fb ya M\u00eesaq El mil\u00ee ku s\u00eenor\u00ean w\u00ea ji derya Sp\u00ee heyan\u00ee Musil \u00fb Kerk\u00fbk bi kurahiya 35 km e ye. Ji ber ku Efr\u00een bi serxweb\u00fbna xwe li hember pirojeya fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea disekin\u00ee ku r\u00ea neda Cerablos, Bab, Ezaz \u00fb Iskenderon bigih\u00eene hev. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee Efr\u00een b\u00fb hedefa dakirkeriya Tirkiy\u00ea&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`35 mal\u00ean m\u00eat\u00eengeriy\u00ea hatine avakirin` <\/strong><\/p>\n<p>Cibra\u00eel derbar\u00ea guhartina demograf\u00ee de wiha got: &#8220;S\u00fbc \u00fb binp\u00eakirin\u00ean her\u00ee mezin y\u00ean di Efr\u00een\u00ea de t\u00ean kirin yek ji wan guhartina demografiya her\u00eam\u00ea ye. Li tavah\u00ee nav\u00e7ey\u00ean her\u00eam\u00ea de bi dest\u00ean fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea, komeley\u00ean erebistanan \u00fb hevkar\u00ean w\u00ea z\u00eadetir\u00ee 35 mal\u00ean m\u00eat\u00eengeriy\u00ea hatine avakirin di wan mal\u00ean m\u00eat\u00eengeriy\u00ea de malbat\u00ean \u00e7eteyan \u00fb ereb j\u00ee bi cih kirine. Niha hejmara ereban \u00fb malbat\u00ean \u00e7eteyan n\u00eaz\u00eek\u00ee 900 hezar kirin e, bi gi\u015ft\u00ee r\u00eajeya Ereban di Efr\u00een\u00ea de ji %77 derbas kiriye&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`Z\u00eadetir\u00ee 500 hezar dar\u00ean zeyt\u00fbn\u00ea hatin qut kirin` <\/strong><\/p>\n<p>Par\u00eazer cibra\u00eel gir\u00eaday\u00ee diziya zeyta zeyt\u00fbnan \u00ean hemwelatiyan \u00fb talankirina \u015f\u00fbnwar\u00ean her\u00eam\u00ea got ku: &#8220;Efr\u00eena ku bi war\u00ea zeyt\u00fbn\u00ea dihat naskirin \u00fb j\u00eadera bingeh\u00een ya gel\u00ea resen e. Pi\u015ft\u00ee dagirkirina 6 salan \u00a0z\u00eadetir\u00ee 500 hezar dar\u00ean zeyt\u00fbn\u00ea y\u00ean hemwelatiyan hatin qut kirin \u00fb kom\u00ean \u00e7eteyan bazirganiy\u00ea bi firotina daran dikin. Her wiha fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea hem\u00fb zeyta zeyt\u00fbnan didize \u00fb derbas\u00ee Ewropay\u00ea dike \u00fb dib\u00eaje ev zeyta Tirkiy\u00ea ye \u00fb bi pereyek\u00ee buha t\u00ea firotin&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Z\u00eadetir\u00ee 26 cih\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean her\u00eam\u00ea bi dest\u00ean \u00e7eteyan \u00fb art\u00ea\u015fa Tirkiy\u00ea hatin talan kirin, her wiha \u015f\u00fbnwar\u00ean ku hatine diz\u00een di pazara re\u015f de hatin firotan&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`Fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea zagon\u00ean parastina gel\u00ea resen binp\u00ea dike`<\/strong><\/p>\n<p>Cibra\u00eel daxuyakirin ku bi hezara gel\u00ea resen hatin girtin \u00fb ku\u015ftin, her wiha li beramber\u00ee raya gi\u015ft\u00ee \u00fb c\u00eehan\u00ea ev binp\u00eakirin t\u00ean kirin \u00fb wiha domand: &#8220;S\u00fbc\u00ean dagirkeriya Tirkiy\u00ea ten\u00ea bi diz\u00ee \u00fb talankirin\u00ea s\u00eenordar neman. Di Her\u00eama Efr\u00een\u00ea de heyan\u00ee niha n\u00eaz\u00ee 9 hezar kes\u00ean siv\u00eel hatine revandin ji wan 2000 jin in Kurdin. Herwiha n\u00eaz\u00ee 500 kes di bin \u00ee\u015fkencey\u00ea de hatin ku\u015ftin, her wiha p\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee 3000 kes j\u00ee caren\u00fbsa wan ne diyar e. Tavah\u00ee binp\u00eakirin, s\u00fbc \u00fb kiryar\u00ean ku hatine kirin li p\u00ea\u015fber\u00ee raya gi\u015ft\u00ee \u00fb c\u00eehan\u00ea t\u00ean kirin. L\u00ea heyan\u00ee niha ji bo parastina berjewendiy\u00ean siyas\u00ee bi dewleta Tirkiy\u00ea re; dewleta Tirkiy\u00ea weke dewleteke dagirker nehatiye d\u00eetin . Ev yek j\u00ee di dem\u00ean p\u00ea\u015f de di aliy\u00ea d\u00eeplomas\u00ee \u00fb qan\u00fbn\u00ee de xeteriyeke mezin bi xwe re avadike, ji ber em dizanin li gor\u00ee peymana Lahay ya sala 1907 dema art\u00ea\u015fek \u00ear\u00ee\u015f\u00ea her\u00eamek\u00ea dike \u00fb dagir dike ew art\u00ea\u015f dibe berpirisyar\u00ea tavah\u00ee c\u00fbrey\u00ean binp\u00eakirinan. Di ser\u00ee de erka w\u00ea art\u00ea\u015f\u00ea j\u00ee parastina siv\u00eelan e. L\u00ea bel\u00ea dagirkeriya Tirkiy\u00ea li li gor\u00ee v\u00ea peyman\u00ea tevnagere \u00fb gel\u00ea resen j\u00ee di qirkirin\u00ea re derbas dike&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Binp\u00eakirin\u00ean Ol \u00fb baweriyan<\/strong><\/p>\n<p>Cibra\u00eel derbar\u00ea s\u00fbc\u00ean dagirkeriya Tirkiy\u00ea derheq\u00ea ol \u00fb baweriy\u00ean di Efr\u00een\u00ea de wiha axiv\u00ee: &#8220;Li gor\u00ee peyman\u00ean navnetew\u00ee \u00a0\u00fb m\u00eesaq\u00ean USE azadiya olan \u00fb baweriyan heye. L\u00ea fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea \u00fb kom\u00ean \u00e7eteyan gel\u00ea \u00caz\u00eed\u00ee bi dar\u00ea zor\u00ea dixwazin bikin misliman da ku dev ji baweriya xwe berdin. Ev j\u00ee weke s\u00fbc\u00ean qirkirina g\u00ee\u015ft\u00ee t\u00ea destgirtin&#8221;.<\/p>\n<p><strong>`Dadgeh \u00fb par\u00eazer\u00ean di Efr\u00een\u00ea de bi biryara istixbarat\u00ea tevdigerin`<\/strong><\/p>\n<p>Par\u00eazer Cibra\u00eel Mistefa di dawiya axaftina xwe de diyar kir ku tavah\u00ee dadgeh \u00fb par\u00eazer\u00ean di Efr\u00een\u00ea de ser bi xwe ne \u00fb ne rewa ne \u00fb wiha got: &#8220;Di van dem\u00ean dawiy\u00ea de hat e\u015fkere kirin ku dagirkeriya Tirkiy\u00ea derheq\u00ea hin kesan de biryara darvekirin\u00ea da ye. L\u00ea bel\u00ea em dizanin ji bo ku dewleta Tirkiy\u00ea bikeve nava Yek\u00eetiya Ewropa ev biryar rakir. Li gor\u00ee zagon\u00ean cezay\u00ea y\u00ea tirkiy\u00ea biryara darvekirin\u00ea n\u00eene. Ev yek j\u00ee bi zaneb\u00fbn hatiye kirin, ku dema fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea weke dagiker b\u00ea destgirtin tu \u00eesbat l\u00ea ney\u00ea kirin \u00fb bib\u00eaje ew yek di zagon\u00ean tirkiy\u00ea de n\u00eene. Tavah\u00ee dadgeh\u00ean ku hatine avakirin di Efr\u00een\u00ea de ne serbixwe ne \u00fb hem\u00fb bi biryar\u00ean istixbarat\u00ee \u00fb li gor\u00ee fa\u015f\u00eezma Tirkiy\u00ea tevdigerin&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zana Roj\/ \u015eehba Par\u00eazer Cibra\u00eel Mistefa diyar kir ku Efr\u00een ji 6 salan ve rast\u00ee kiryar \u00fb s\u00fbc\u00ean her\u00ee mezin y\u00ean qirkirina netew, ol, ziman \u00fb heb\u00fbna gel\u00ea Kurd re derbas dibe \u00fb got &#8220;fa\u015f\u00eezma Tikriy\u00ea bi binp\u00eakirin\u00ean zagon\u00ean navnetew\u00ee heb\u00fbna xwe rewa dike&#8221;. Her\u00eama Efr\u00een\u00ea ya ku dikeve Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb di nex\u015fer\u00eaya dewleta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63183,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-63182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nuce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63185,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63182\/revisions\/63185"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}