{"id":63117,"date":"2024-01-28T09:32:57","date_gmt":"2024-01-28T07:32:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=63117"},"modified":"2024-05-07T13:24:41","modified_gmt":"2024-05-07T11:24:41","slug":"niviskare-tekoser-u-berxweder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=63117","title":{"rendered":"Niv\u00eeskar\u00ea t\u00eako\u015fer \u00fb berxwed\u00ear"},"content":{"rendered":"<p><strong>Deriya \u00c7iya\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diyar Boht\u00ee\u00a0niv\u00eeskarek\u00ee Kurd e. Di sala 1958&#8217;an de li her\u00eama Bohta hatiye din\u00ea, ji bo \u00a0w\u00eaje \u00fb welatpar\u00eaziy\u00ea xebat\u00ean giranbuha \u00a0daye me\u015fandin, ev kar \u00fb xebat heya niha j\u00ee berdewamin<\/strong>.<\/p>\n<p>Diyar Boht\u00ee, li her\u00eama\u00a0Bohta, li gundek\u00ee \u00e7iyay\u00ee (Girdara ser nav\u00e7eya Dih\u00ea) sala 1958&#8217;an de, li malbateke ne maldar, ne deyndar hatiye dinyay\u00ea. Ji zaroktiya xwe ve dest bi xebat\u00ean w\u00eajey\u00ee kiriye \u00fb heya niha n\u00eaz\u00ee 9 berhem\u00ean w\u00ee y\u00ean \u00e7apkir\u00ee hene.<\/p>\n<p>Ji bo wergirtina agahiy\u00ean berfirehtir, niv\u00eeskar Diyar Buht\u00ee di derbar\u00ea jiyan, kar \u00fb xebat\u00ean xwe de ji rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Zaroktiya niv\u00eeskar Diyar Boht\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Zaroktiya Diyar Buht\u00ee bi guhdar\u00eekirina \u00e7\u00eerokan derbas dibe. H\u00ea di zaroktiya xwe de \u00e7\u00eerokeke ji \u00e7ar cildan (\u00c7\u00eeroka Melik-Seyf) ji ber dike \u00fb v\u00ea \u00e7\u00eerok\u00ea di \u015fev\u00ean zivistvan\u00ea de ji gundiyan re dib\u00eaje. Extiyar\u00ean gund gaz\u00ee w\u00ee dikin \u00fb w\u00ee dibin mal\u00ean xwe, ji bona ku ji wan re \u00e7\u00eerokan bib\u00eaje. Di zaroktiya xwe de hem di\u00e7e dibistana seretay\u00ee, hem weke zarok\u00ean gundiyan di malbat\u00ea de gad\u00ear\u00ee, karikvan\u00ee, \u015fivan\u00ee, cotkar\u00ee, paley\u00ee \u00fb kar\u00ea r\u00eancberiy\u00ea dike. Roja ku dima betal j\u00ee kar\u00ea w\u00ee avjen\u00ee \u00fb mas\u00eegirin b\u00fb.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee ku dibistana seretay\u00ee diqed\u00eene, dest bi xwendina dibistana (\u015fer\u00ee\u2019e) dike. L\u00ea \u00e7\u00fbna w\u00ee a dibistan\u00ea b\u00ea dest\u00fbra malbat\u00ea b\u00fb. N\u00eev\u00ea \u015fev\u00ea ji mal\u00ea direve \u00fb ber\u00ea xwe dide xwendin\u00ea. Ji bo ku ney\u00ea girtin di \u00e7iyayan re di\u00e7e. Pi\u015ft\u00ee demek\u00ea malbat j\u00ee bi xwendina w\u00ee keyfxwe\u015f dibe. Xwendina w\u00ee ya dibistan\u00ea, geh li Bohta, geh li Tor\u00ea, geh li Her\u00eama Xerza \u00fb geh li her\u00eama Amed\u00ea derbas dibe.<\/p>\n<p><strong>Kar \u00fb hest\u00ea welatpar\u00eaziy\u00ea li cem niv\u00eeskar Diyar Boht\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Di dibistan\u00ea de meyla w\u00ee ya li ser w\u00eajeya kurd\u00ee p\u00ea\u015f dikeve \u00fb h\u00ea di 17-18 saliya xwe de dest bi komkirina gotin\u00ean p\u00ea\u015fiyan dike. Di heman dem\u00ea de hest\u00ean w\u00ee y\u00ean welatpar\u00eaziy\u00ea xurt dibin \u00fb azadiya Kurdistan\u00ea dibe armanca w\u00ee ya sereke. Me\u015f,<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-63141 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Untitled-1-4-300x212.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"212\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Untitled-1-4-300x212.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Untitled-1-4-1024x724.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Untitled-1-4-768x543.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Untitled-1-4-1536x1086.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Untitled-1-4-2048x1448.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> mit\u00eeng li k\u00fb \u00e7\u00eabe tevl\u00ee dibe. Ji ber v\u00ea helwesta xwe ji hin dibistanan t\u00ea av\u00eatin \u00fb hin dibistan j\u00ee c\u00ee nadin\u00ea. Pi\u015ft\u00ee ku xwendina dibistan\u00ea diqed\u00eene dest bi xwendina Dibistana \u00c7andiniy\u00ea dike. Li v\u00ea dibistan\u00ea \u015fore\u015fger\u00ean Kurdisan\u00ea nas dike \u00fb hest\u00ean w\u00ee y\u00ean welatperweriy\u00ea xurttir dibin. Pi\u015ft\u00ee dibistana \u00e7andiniy\u00ea diqed\u00eene li bajar\u00ean Tirkiy\u00ea y\u00ean weke Edene \u00fb M\u00ears\u00een\u00ea di kar\u00ea avayiyan de dixebite heta dibe hostey\u00ea l\u00eakirina d\u00eewaran. Pi\u015ft re dikeve ezm\u00fbnan \u00fb di saziyeke dewleta Tirk\u00ee de \u015fe\u015f salan fermanberiy\u00ea dike.<\/p>\n<p>Sala 1987&#8217;an de \u00e7end caran t\u00ea girtin \u00fb \u00e7end mehan di girt\u00eegeh\u00ea de dim\u00eene. Ser\u00ea sala 1988&#8217;an de dev ji fermanberiy\u00ea berdide \u00fb bi awayek\u00ee derw\u00ea\u015f\u00ee tevl\u00ee xebata welatperweriy\u00ea dibe. Di v\u00ea xebata xwe de li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea xebat\u00ea dike. V\u00ea xebata xwe li Lubnan \u00fb \u015eam\u00ea j\u00ee didom\u00eene. Herwiha li kampa ko\u00e7beran a N\u00eenowa, Nehdar\u00ea \u00fb Mexm\u00fbr\u00ea di xebata civak\u00ee de ciy\u00ea xwe digire. Di v\u00ea p\u00eavajoya xebata xwe de hem li S\u00fbriye, hem li Iraq\u00ea t\u00ea girtin \u00fb dikeve girt\u00eegeh\u00ea. Pi\u015ft re ji bo domandina xebata xwe derbas\u00ee Ewropa dibe. Li Ewropa hem kar\u00ea niv\u00eeskariy\u00ea dike, hem j\u00ee kar\u00ea rojnamevaniy\u00ea dike. 16 salan di radiyo \u00fb televizyon\u00ea de p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fvaniy\u00ea dike \u00fb bername\u00e7\u00eakeriy\u00ea dike. Bi gi\u015ft\u00ee 20 salan li ser hev di kar\u00ea ragihandin\u00ea de dixebite. H\u00ea j\u00ee v\u00ee kar\u00ea xwe y\u00ea welatperweriy\u00ea didom\u00eene. Di ber v\u00ee kar\u00ea xwe re xebata w\u00eajeya kurd\u00ee j\u00ee dike. Diyar Boht\u00ee zewiciye \u00fb bi nav\u00ea Serdar \u00fb Gulbihar du zarok\u00ean w\u00ee hene.<\/p>\n<p><strong>Destp\u00eakirina xebat\u00ean w\u00eajey\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Niv\u00eeskar Diyar Boht\u00ee gir\u00eaday\u00ee desp\u00eaka kar \u00fb xebat\u00ea xwe y\u00ea w\u00eajey\u00ee weha dib\u00eaje: H\u00ea di temen\u00ea zaroktiy\u00ea de keyfa min ji w\u00eajey\u00ea re dihat. Ti\u015fta b\u00fby\u00ee sedem ku ji xwendin \u00fb w\u00eajey\u00ea hes bikim, day\u00eeka min b\u00fb. Ji ber ku bav\u00ea w\u00ea mela b\u00fb hem Quran, hem j\u00ee pit\u00fbk\u00ean din y\u00ean ol\u00ee xwendib\u00fbn. Di sed saliya xwe de j\u00ee helbest\u00ean Feqiy\u00ea Teryan ji ber dixwendin. (Ber\u00ee niha bi mehek\u00ea di 103 saliya xwe de jiyana xwe ji dest da.) Malbata min aliy\u00ea day\u00eek\u00ea tev mela \u00fb xwenda b\u00fbn. Min ji wan pir hes dikir \u00fb di mijara xwendin \u00fb w\u00eajey\u00ea de bandora wan pir li min kir.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee sal\u00ean d\u00fbr \u00fb dir\u00eaj \u00fb qutb\u00fbna min ji w\u00eajey\u00ea, di sala 1999\u2019an de heskirina min ya w\u00eajey\u00ea careke din dest p\u00ea kir \u00fb bi min re hest\u00ean niv\u00ees\u00ea p\u00ea\u015f ketin. Min bi away\u00ea helbest\u00ea dest bi w\u00eajey\u00ea kir. Min be\u015fek ji qonaxa Neol\u00eet\u00eek bi helbest\u00ee niv\u00ees\u00ee. Pi\u015ft re li ser ziman\u00ea ajelan (fabl) min dest bi niv\u00ees\u00ea kir. Min 2500 qafiye niv\u00ees\u00een. Ev niv\u00ees b\u00fb senaryo \u00fb bi nav\u00ea T\u00fbrik\u00ea Xewnan di televizyon\u00ean kurd\u00ee de \u00e7end caran hatin l\u00eestin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee v\u00ea xebat\u00ea min dest bi niv\u00eesa destanek\u00ea kir. Destan li ser jiyana xortek\u00ee bi nav\u00ea Xemg\u00een \u00fb q\u00eezeke bi nav\u00ea Sosin e. Her du di zaroktiy\u00ea de ji hev hes dikin. Pi\u015ft\u00ee 14 saliya wan ya Xemg\u00een ji bo debara malbat\u00ea di\u00e7e bajaran. Nav\u00ea mirina w\u00ee digihe Sosin. Di nava \u00e7end rojan de ew j\u00ee winda dibe. L\u00ea Xemg\u00een nemiriye. Pi\u015ft\u00ee ku vedigere gund, j\u00ea re dib\u00eajin Sosin\u00ea xwe av\u00eatiye Ava Mezin. Pi\u015ft\u00ee \u00e7end rojan ew j\u00ee winda dibe.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee demek\u00ea min ev destan kir roman. Roman bi nav\u00ea Gul Bi\u015fkiv\u00een (500 r\u00fbpel) hat \u00e7apkirin. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea roman\u00ea, li ser jiyana Kurd\u00ean ji bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ko\u00e7\u00ee ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea kir\u00een (1993) ku niha li kampa Mexm\u00fbr\u00ea ne, bi nav\u00ea Mexm\u00fbr min romanek niv\u00ees\u00ee. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea roman\u00ea bi nav\u00ea \u015eeh\u00eedname li ser \u015feh\u00eedan min pirt\u00fbkeke helbestan niv\u00ees\u00ee. Pi\u015ft re j\u00ee min 50\u2019\u00ee helbest ji bo zarokan niv\u00ees\u00een. Pi\u015ft\u00ee hing\u00ea bi nav\u00ea Gust\u00eela P\u00eeroz min romanek niv\u00ees\u00ee. Naveroka roman\u00ea li ser dubend\u00ee \u00fb e\u015f\u00eertiya li gundek\u00ee bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ye. Pi\u015ft re bi nav\u00ea Ferhenga Biw\u00eajan min pirt\u00fbkeke ji 5, hezar biw\u00eajan niv\u00ees\u00ee. Di gel w\u00ea min li ser r\u00eaziman j\u00ee pirt\u00fbkek niv\u00ees\u00ee, l\u00ea h\u00ea ew nehatiye \u00e7apkirin. Di v\u00ea navber\u00ea de bi nav\u00ea \u015eeng\u00ea \u00fb Peng\u00ea ji bo zarokan min pirt\u00fbkek niv\u00ees\u00ee. Ev pirt\u00fbk li Rojava hat \u00e7apkirin. Pi\u015ft re bi nav\u00ea Soryaz min romaneke ji 2 bergan niv\u00ees\u00ee. Ev roman li Tirkiy\u00ea, Ewropa \u00fb Rojava hat \u00e7apkirin. Pi\u015ft\u00ee hatina min a Rojava bi nav\u00ea Rehbera Radyoy\u00ea derbar\u00ea ragihandin\u00ea de min pirt\u00fbkek niv\u00ees\u00ee. Pi\u015ft\u00ee hing\u00ea du salan li ser felsefeya Ehmed\u00ea Xan\u00ee xebit\u00eem \u00fb bi nav\u00ea Bi \u00c7avek\u00ee Cuda Ehmed\u00ea Xan\u00ee min pirt\u00fbkek niv\u00ees\u00ee. Ew j\u00ee li Rojava hat \u00e7apkirin. Niha j\u00ee li ser \u015f\u00eeroveya D\u00eewana Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee dixebitim.<\/p>\n<p><strong>Pirtu\u0302ke\u0302n nivi\u0302skar ye\u0302n hati\u0302ne c\u0327apkirin<br \/>\n<\/strong><br \/>\n<strong>Gul Bis\u0327kivi\u0302n-roman: <\/strong>Wes\u0327anxaneya Mezopotamya-2006<br \/>\n<strong>S\u0327ehi\u0302dname-helbest: <\/strong>Wes\u0327anxaneya Mezopotamya-2006<br \/>\n<strong>Mexmu\u0302r-roman: <\/strong>Wes\u0327anxaneya Mezopotamya-2007<br \/>\n<strong>Ferhenga Biwe\u0302jan: <\/strong>Ensti\u0302tuya Kurdi\u0302-Almanya 2009<br \/>\n<strong>Soryaz (2 berg) roman: <\/strong>C\u0327apa 1. Wes\u0327anxaneya Mezopotamya-2012. C\u0327apa 2. Stenbol C\u0327apa 3. Wes\u0327anxaneya S\u0327ile\u0302r-Qamis\u0327lo 2022<br \/>\n<strong>Gusti\u0302la Pi\u0302roz-roman: <\/strong>Wes\u0327anxaneya Mezopotamya-2016<br \/>\n<strong>Rehbera Radyoye\u0302: <\/strong>Wes\u0327anxaneya S\u0327ile\u0302r-Qami\u015flo 2021<br \/>\n<strong>S\u0327enge\u0302 u\u0302 Penge\u0302-ji bo zarokan (fabl): <\/strong>Wes\u0327anxaneya S\u0327ile\u0302r-Qami\u015flo 2022<br \/>\n<strong>Bi \u00c7avek\u00ee Cuda Ehmed\u00ea Xan\u00ee:<\/strong> We\u015fanxaneya \u015eil\u00ear-Qami\u015flo 2023<br \/>\nHerwiha bi nav\u00ea <strong>T\u00fbrik\u00ea Xewnan<\/strong> niv\u00ees\u00ean w\u00ee y\u00ean fabl di televizyon\u00ea de hatine l\u00eestin.<\/p>\n<p>Li ser re\u0302ziman ji\u0302 pirtu\u0302kek nivi\u0302siye, le\u0302 he\u0302 nehatiye c\u0327apkirin.<\/p>\n<p><strong>Niha \u00e7i berhem li ber dest\u00ea te hene?<\/strong><\/p>\n<p>Niha li ser \u015f\u00eeroveya D\u00eewana Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee dixebitim. 2 berg ji bo \u00e7ap\u00ea amade ne.\u00a0 Her berg n\u00eaz\u00ee 400 r\u00fbpel\u00ee de ye. Berg\u00ea 3\u2019yan j\u00ee qediyaye, berg\u00ea 4\u2019an li ber qedandin\u00ea ye. Dibe ku heta 8-9 bergan derkevin.<\/p>\n<p><strong>Niha \u00e7i kar\u00ee dik\u00ee?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Niha li Zan\u00eengeha Rojava li Fak\u00fblteya W\u00eajey\u00ea li ser w\u00eajeya kurd\u00ee ders\u00ea didim. Ders bi giran\u00ee li ser danas\u00eena Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee \u00fb Ehmed\u00ea Xan\u00ee \u00fb dah\u00fbrandina berhem\u00ean wan e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deriya \u00c7iya\/ Qami\u015flo Diyar Boht\u00ee\u00a0niv\u00eeskarek\u00ee Kurd e. Di sala 1958&#8217;an de li her\u00eama Bohta hatiye din\u00ea, ji bo \u00a0w\u00eaje \u00fb welatpar\u00eaziy\u00ea xebat\u00ean giranbuha \u00a0daye me\u015fandin, ev kar \u00fb xebat heya niha j\u00ee berdewamin. Diyar Boht\u00ee, li her\u00eama\u00a0Bohta, li gundek\u00ee \u00e7iyay\u00ee (Girdara ser nav\u00e7eya Dih\u00ea) sala 1958&#8217;an de, li malbateke ne maldar, ne deyndar hatiye dinyay\u00ea. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63130,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-63117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63117"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63142,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63117\/revisions\/63142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}