{"id":63029,"date":"2024-01-27T12:52:03","date_gmt":"2024-01-27T10:52:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=63029"},"modified":"2024-01-27T12:57:12","modified_gmt":"2024-01-27T10:57:12","slug":"kilita-careseriye-ji-bakur-u-rojhilati-suriye-despe-dibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=63029","title":{"rendered":"Kil\u00eeta \u00e7areseriy\u00ea ji Bakur \u00fb Rojhilat\u00ee s\u00fbriy\u00ea desp\u00ea dibe"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Endam\u00ea navenda Rojava ya l\u00eakol\u00een\u00ean istiratej\u00eek Kurdiyar Dir\u00ea\u2019\u00ee\u00a0 <\/strong><strong>diyar kir ku ev \u015fer\u00ean ku li tevah\u00ee Rojhilata Nav\u00een diqewimin w\u00ea \u00e7areserkirina\u00a0 wan bi \u00e7areserkirna siyas\u00ee ji pirsgir\u00eaka Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea re dest p\u00ea bike. Her wiha \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ku dewleta Tirk li ser\u00ea gel\u00ea Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea\u00a0 dike, w\u00ea gel\u00ea Kurd bi v\u00eena xwe wan \u00ear\u00ee\u015fan t\u00eak bibe. <\/strong><\/p>\n<p>Di derbar\u00ea zelalkirina rew\u015fa Siyas\u00ee \u00fb naskirina armanc \u00fb guher\u00een \u00fb veguher\u00een\u00ean van \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ku t\u00ean kirin, Rojnameya me hevpeyv\u00eenek bi Endam\u00ea navenda Rojava ya l\u00eekol\u00een\u00ean istratej\u00eek Kurdiyar Dir\u00ea\u2019\u00ee re \u00e7\u00eakir.<\/p>\n<p>Naveroka hevpeyv\u00een\u00ea wiha ye:<\/p>\n<p><strong>1- Sedema \u015fer\u00ea \u00cesra\u00eel \u00fb Hemas\u00ea, bandora v\u00ee \u015fer\u00ee li ser Rojhilata Nav\u00een, ev \u015fer w\u00ea \u00e7i guhertin \u00fb vguhertin\u00ea li her\u00eam\u00ea \u00e7\u00eabike<\/strong><strong>?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00ea guman \u015fer\u00ea di navbera Isra\u00eel \u00fb Filist\u00eeniyan de ne ji dema \u00eero de ye, \u015ferek\u00ee him le\u015fker\u00ee \u00fb siyas\u00ee ye, ev \u015fer bi taybet ji avab\u00fbna dewleta Isra\u00eel\u00ea di sala 1948\u2019an de destp\u00ea kiriye \u00fb ta roja \u00eero berdewame. Tevger\u00ean Filest\u00een\u00ee ji bo bidestxistina maf\u00ean gel\u00ea filest\u00een\u00ea teko\u015f\u00eeneke mezin kirine \u00fb di nav gelek qonaxan re derbas b\u00fbne, heta sala 1993\u2019an de di peymana Oslo 1 \u00fb 2 de her d\u00fb aliyan, tevgera Fetih n\u00fbneriya filest\u00eeniyan dikir, li hevkirin ku li ser bingeh\u00ea avakirina xweseriya filest\u00een\u00ea li ser axa\u00a0 Xeze \u00fb parav\u00ea rojava (dife xerbiye). Hemas yek ji wan tevgeran b\u00fb ku ev peyman red kiriye, l\u00ea bel\u00ea\u00a0 di sala 2007\u2019an de Hemas dest daniye li ser xezay\u00ea \u00fb xwe n\u00fbner\u00ea doza filest\u00een\u00ee d\u00eetiye,\u00a0 ji w\u00ea dem\u00ea ve dinavbera wan \u00fb Isra\u00eel\u00ea de \u015fer derketiye, l\u00ea bel\u00ea \u015fer\u00ea daw\u00ee ku di 7\u2019\u00ea mijdara 2023\u2019an de\u00a0 Hemas\u00ea insiyat\u00eefa w\u00ea girtib\u00fb \u00fb cudab\u00fb\u00a0 ji hem\u00fb \u015fer\u00ean ber\u00ea, sedem\u00ean w\u00ea j\u00ee\u00a0 em dikarin\u00a0 li ser dube\u015fan\u00a0 parve bikin:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sedem\u00ean rasterast:<\/strong>\u00a0 pa\u015fdevegera doza filist\u00een\u00ee, tengavkirina Isra\u00eel ji Xeza re, destdan\u00eena li ser deverin n\u00fb ji axa filistiyan re \u00fb hewildana Hemas\u00ea ku serkeftineke le\u015fger\u00ee li himber Isra\u00eel\u00ea p\u00eak b\u00eene. Her wiha pir kesan d\u00eel bike ku Isra\u00eel ne\u00e7ar bim\u00eene \u00a0ku xwe weke xemxur \u00fb hilgir\u00ea doza filest\u00een\u00ee li himber Fetih n\u00ee\u015fan bide.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-63034 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG-20240122-WA0140-1-193x300.jpg\" alt=\"\" width=\"175\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG-20240122-WA0140-1-193x300.jpg 193w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG-20240122-WA0140-1.jpg 636w\" sizes=\"auto, (max-width: 175px) 100vw, 175px\" \/><\/p>\n<p>&#8211; <strong>Sedem\u00ean ve\u015fart\u00ee :<\/strong> B\u00ea guman\u00a0 \u00ear\u00ee\u015fa 7\u2019\u00ea Mijdar\u00ea ya Hemas\u00ea li hember Isra\u00eel\u00ea ne \u00ear\u00ee\u015feke ji r\u00eaz\u00ea b\u00fb, ne ten\u00ea gir\u00eaday\u00ee sedem\u00ean li jor\u00ea ku me an\u00eeb\u00fb ziman e, l\u00ea bel\u00ea sedem\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb navnetew\u00ee\u00a0 j\u00ee\u00a0 heb\u00fbn, heger ne wihabe\u00a0 ne xwe Hemas \u00ear\u00ee\u015feke xwekuj\u00ee p\u00eak aniye \u00fb tengavb\u00fbn \u00fb ne\u00e7ariya xwe n\u00ee\u015fan daye, an j\u00ee bawer nedikir ku bersivday\u00eena Isra\u00eel\u00ea wiha bi v\u00ea asta dijwar \u00fb giran de be. L\u00ea bel\u00ea heger em ba\u015f\u00a0 di dem \u00fb c\u00fbrey\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ea de mij\u00fbl bibin, w\u00ea ji me re diyar be ku Hemas di nava ecendey\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb nevdewlet\u00ee de tevgeriyaye \u00fb ne weke Hemas diyar dike ku bi tena sere xwe plan kiriye \u00fb p\u00eak aniye, ji wan sedem\u00ean navdewlet\u00ee pirojeya bazirgan\u00eey\u00ea\u00a0 ya ku Hin, dewlet\u00ean kendava ereb\u00ee,Isra\u00eel \u00fb Ewropa bi hev ve gir\u00ea dide, ku ne di berjewendiya R\u00fbsiya, Tirkiy\u00ea, \u00ceran \u00fb \u00c7\u00een\u00ea de b\u00fb \u00fb beriya herkes\u00ee serok\u00ea Tirkiy\u00ea Erdogan ew piroje red kirib\u00fb\u00a0 \u00fb diyar kirib\u00fb\u00a0 ku b\u00eay\u00ee Tirkiy\u00ea tu piroje nay\u00ean qeb\u00fblkirin, \u00a0piraniya rayedar\u00ean Hemas\u00ea li Tirkiy\u00ea dij\u00een \u00fb weke tevgereke ixwan elmuslim\u00een pi\u015ftgiriya xwe ji Tirkiy\u00ea dist\u00eene, \u00a0her wiha ne d\u00fbre ku Tirkiy\u00ea dest\u00ea w\u00ea di gurkirina v\u00ee \u015fer\u00ee de hebe, di dema \u00ear\u00ee\u015f\u00ea de di rojev\u00ea de lihevkirina Isray\u00eel \u00fb Erebistan\u00ea heb\u00fb\u00a0 \u00fb ev j\u00ee\u00a0 ne di xizmeta \u00eeran\u00ea de b\u00fb. Serkeftina pirojeya bazirgan\u00ee\u00a0 d\u00ea bihata wateya serweriya Emer\u00eeka di Rojhilata Nav\u00een de \u00fb bi h\u00eazkirina Isra\u00eel\u00ea de, lewra ne di berjewndiy\u00ean R\u00fbsiya \u00fb \u00c7\u00een\u00ea de ye, her wiha R\u00fbsiya, \u00c7\u00een \u00fb \u00ceran\u00ea di heman eniya dijber\u00ee Emer\u00eeka de ne \u00fb t\u00eakiliy\u00ean wan bi Hemas\u00ea re hene, bi Taybet \u00ceran ku tems\u00eela c\u00eehana \u015e\u00eea dike, l\u00ea bel\u00ea Hemas j\u00ee\u00a0 rast\u00ee tevgereke Ixwan Elmuslim\u00een \u00fb Sina yek ji r\u00eaxistin\u00ean xwe dib\u00eene, lewra\u00a0 \u015fer\u00ea Hemas\u00ea bi Isra\u00eel\u00ea re ne cudaye ji beramberiya Emer\u00eeka, R\u00fbsiya \u00fb hevalbend\u00ean w\u00ea di rojhilta nav\u00een de.<\/p>\n<p>B\u00ea guman b\u00eay\u00ee ku C\u00eehan ragih\u00eene, ew di nava \u015fer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea s\u00eayem\u00een de ye, ku \u00eero di Okraniya de bi r\u00eave di\u00e7e \u00fb Rojhilata Nav\u00een navendeke sereke ya v\u00ee \u015fer\u00eeye, destday\u00eena li ser Rojhilata Nav\u00een t\u00ea wateya destday\u00eena li ser kil\u00eeta C\u00eehan\u00ea, ji ber ku \u00e7avkaniya enerj\u00ee, saman \u00fb dewlemendiya j\u00ear \u00fb jor ya zem\u00een\u00ea ye, her wiha navbeynkar\u00ea riy\u00ean bazergan\u00ee di nava parzem\u00eenan de ye, \u015fer\u00ea dinavbera Isra\u00eel \u00fb Hemas\u00ea de t\u00ea me\u015fandin, pareke ji \u015fer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea s\u00eayem\u00eene \u00fb ji n\u00fbve d\u00eezayinkirina desthilatdar\u00ee \u00fb s\u00eestema Rojhilata Nav\u00eene \u00fb serokwez\u00eer\u00ea Isra\u00eel\u00ea Nitinyaho di destp\u00eaka \u015fer de diyar kirib\u00fb\u00a0 ku Rojhilata Nav\u00een ya n\u00fb destp\u00ea kiriye, \u015fer\u00ea Xezay\u00ea ji n\u00fbve hesab\u00ean Emer\u00eeka ku ketib\u00fb w\u00ea baweriy\u00ea de pi\u015ft\u00ee lihevkirin\u00ean dinavbera Isra\u00eel \u00fb dewlet\u00ean Ereb\u00ee de bi r\u00eave di\u00e7\u00fb, ku\u00a0 w\u00ea R\u00eaveberiya Rojhilata Nav\u00een bi r\u00eaya Isra\u00eel\u00ea bike \u00fb xwe ji bo beramberiya bi R\u00fbsiya \u00fb \u00c7\u00een\u00ea re vala bike. L\u00ea bel\u00ea v\u00ee \u015fer\u00ee diyar kir ku destberdana ji Rojhilata Nav\u00een destberdana ji serweriya li C\u00eehan\u00ea ye, lewra Nato bi h\u00eazeke mezin ber\u00ea xwe daye Rojhilata Nav\u00een \u00fb b\u00fbye sedema metirsiy\u00ean Tirk\u00eey\u00ea. \u00ceran \u00fb tevger\u00ean di \u00e7ar\u00e7ova wan de tevdigerin \u00fb b\u00fbye sedemeke ku Tirkiy\u00ea \u00fb \u00ceran ketine metirsiya p\u00ea\u015fketina doza kurd\u00ee \u00fb xweseriya demoqrat\u00eek di Bakur \u00fb Rojhilat\u00ee S\u00fbriy\u00ea de \u00fb dinavbera wan de bi serk\u00ea\u015fiya R\u00fbsiya n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean li dij heb\u00fbna Nato- Emer\u00eeka di dever\u00ea de, \u00e7imk\u00ee\u00a0 rew\u015fa Rojhilata Nav\u00een li pey \u015fer\u00ea Xezay\u00ea\u00a0 w\u00ea ber bi guhertin\u00ean cid\u00ee ve here. Bi \u015f\u00eaweyek\u00ee\u00a0 ji \u015f\u00eaweyan w\u00ea doza Filest\u00een\u00ea\u00a0 \u00e7areser bikin, her wiha kir\u00eeza S\u00fbriy\u00ea \u00fb mijara xwefirehkirina \u00ceran di dever\u00ea de\u00a0 \u00fb bi giran\u00ee doza kurd\u00ee, \u00e7aren\u00fbsa gel\u00ea kurd \u00fb pirojeya Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea w\u00ea bikeve rojev\u00ea de, Rojhilata Nav\u00een d\u00ea venegere beriya \u015fer\u00ea Xezay\u00ea, ji ber ku Emer\u00eeka \u00fb Nato karibin desthilatdariya Rojhilata Nav\u00een ya n\u00fb bikin \u00fb ne mumkune\u00a0 pirojey\u00ean abor\u00ee bidin p\u00ea\u015f,\u00a0 b\u00eay\u00ee\u00a0 \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee,\u00a0 Tirkiy\u00ea \u00fb \u00ceran v\u00ea mijar\u00ea ba\u015f dizanin \u00fb di w\u00ea ferq\u00ea de ne lewra bi hem\u00ee hov\u00eetiya xwe \u00ear\u00ee\u015f\u00ee\u00a0 deskeftiy\u00ean kurdan dikin, bi kurtas\u00ee\u00a0 li pey \u015fer\u00ean giran \u00e7areser\u00ee j\u00ee\u00a0 dikeve rojev\u00ea \u00a0de.<\/p>\n<p><strong>2-Siyaseta ku dewleta Tirk li hember\u00ee Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbr\u00ee dime\u015f\u00eene \u00fb armanc \u00eari\u015f\u00ean li ser binesaziya her\u00eam\u00ea<\/strong><strong>?<\/strong><\/p>\n<p>Dewleta Tirkiy\u00ea\u00a0 li j\u00ear desthilatdariya AKP\u2019\u00ea de, li j\u00ear duri\u015fma sifir pirsgir\u00eak de, \u015faney\u00ean ku d\u00ea doza kurd\u00ee di Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea de j\u00ee\u00a0 \u00e7areser bike n\u00ee\u015fan dab\u00fb \u00fb ketib\u00fb\u00a0 nava dan\u00fbstendinan de. Bi tevgera azadiya kurdistan\u00ea re, serdemeke a\u015ftiyane bi r\u00eave di\u00e7\u00fb \u00fb h\u00eaviy\u00ean mezin li ba gel\u00ea kurd \u00fb Tirk afirandib\u00fb ku \u00eed\u00ee \u015fer nam\u00eene, l\u00ea bel\u00ea bi destp\u00eakirina buhara gelan re, hi\u015fmendiya nijadperest \u00fb \u015fofen a Tirkiy\u00ea xwe daye p\u00ea\u015f \u00fb bi hevpeymana dinavbera AKP\u2019\u00ea-MHP\u2019\u00ea de xewna p\u00eakan\u00eena Osmaniya n\u00fbjen xwe daye p\u00ea\u015f. Bi ketina Murs\u00ee li Misr\u00ea \u00fb destwerdana R\u00fbsiya di S\u00fbriy\u00ea de, li \u015f\u00fbna pirojeya osmaniya n\u00fb, m\u00eesaqa mil\u00ee\u00a0 ketiye rojev\u00ea de \u00fb m\u00eesaqa mil\u00ee t\u00ea wateya \u015fer li himber gel\u00ea kurd di Rojava \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea de. Lewra di sala 2015\u2019an de peymana dolme bex\u00e7e ya a\u015ftiy\u00ea bi R\u00eaber Ocelan re binp\u00ea kirine \u00fb \u015ferk\u00ee\u00a0 vekir\u00ee li hember pirojeya Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00fb tevgera azadiy\u00ea li Bakur \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea daye p\u00ea\u015f. Bi destkday\u00eena ji gir\u00fbp\u00ean teror\u00ea re, y\u00ean ku \u00a0gir\u00eaday\u00ee Ixwan Elmuslim\u00een, DAI\u015e\u2019\u00ea \u00fb Qa\u00eede re \u00fb him j\u00ee bi destwerdana raste rast di S\u00fbriy\u00ea de. Armanca sereke binp\u00eakirina deskeftiy\u00ean xweseriya demoqrat\u00eek, dagirkirina Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb ta bigh\u00eaje Kerk\u00fbk \u00fb M\u00fbsil\u00ea li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea. Lewra di v\u00ea derbar\u00ea de siyasetek pir al\u00ee daye me\u015fandin, da \u00a0ku ji R\u00fbsiya re diyar bike ku ew ji Nato d\u00fbr dikeve \u00fb t\u00eakiliy\u00ean berfireh p\u00eare daniye \u00fb dagerkirina Efr\u00een di sala 2018\u2019an \u00a0de bi dest xistiye. Her wiha Endamtiya xwe ya di Nato de istismar kiriye \u00fb xwe weke par\u00eazvan\u00ea Nato li hember R\u00fbsiya \u00fb Iran\u00ea n\u00ee\u015fan daye \u00fb di sala 2019\u2019an de bi biryareke \u00e7ewit ji serok\u00ea\u00a0 Emer\u00eeka Tiramp Ser\u00eakaniy\u00ea \u00fb Gir\u00ea sp\u00ee\u00a0 dagir kiriye. Di milek\u00ee din de PDK\u2019\u00ea \u00a0li Ba\u015f\u00fbr ku xwed\u00ee\u00a0 bando re li ser Partiy\u00ean Siyas\u00ee di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de istismar kiriye\u00a0 \u00fb dikar\u00eeb\u00fb\u00a0 bi r\u00ea ya PDK\u2019\u00ea van partiyan li hember Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea bi kar b\u00eene \u00fb dorp\u00ea\u00e7kirineke giran li ser Rojavay\u00ea Kurdistan ferz bike. Her wiha ferzkirina ne aramiyeke herdem di Rojava de bi r\u00eaya \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee \u00fb topbaran\u00ea de, ku r\u00ea li ber ko\u00e7ber \u00fb derketina kir\u00eezan veke \u00fb heta daw\u00ee pi\u015ftgir\u00ee bi \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea \u00fb gir\u00fbp\u00ean \u015fofen dike, ku xweseriya demoqrat\u00eek lawaz bike \u00fb vala derx\u00eene. Her wiha \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dema daw\u00ee li ser binesaz\u00ee, kargeh, stasyon\u00ean elektir\u00eek\u00ea \u00fb siv\u00eelan, ev yek be\u015fek ji berdewamiya t\u00eakbirina xweseriya demokrat\u00eek \u00fb p\u00eakan\u00eena m\u00eesaqa miliye ku derfet\u00ean siyas\u00ee y\u00ean navnetew\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ee\u00a0 j\u00ea re guncaw bin.<\/p>\n<p><strong>3-\u00c7alakiy\u00ean G\u00ear\u00eela y\u00ean di dema dawiy\u00ea di gelek rojnamey\u00ean Ereb\u00ee de deng vedana w\u00ea \u00e7\u00eab\u00fb. Dewleta Tirk di hundir de \u015fikestinek\u00ee ab\u00fbr\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee jiyan dike, bi taybet j\u00ee pi\u015ft\u00ee binketina w\u00ea li hember\u00ee Ger\u00eelay\u00ean azadiy\u00ea w\u00ea rew\u015fa Tirkiy\u00ea ber bi k\u00fbve bi\u00e7e? <\/strong><\/p>\n<p>Ji roja li darketina peymana Lozan\u00ea \u00a0di sala 1923\u2019an de\u00a0 ku komara Tirkiy\u00ea hate avakirin li ser hesab\u00ea inkara gel\u00ea kurd \u00a0\u00fb \u00a0heta roja \u00eero gel\u00ea Kurdistan\u00ea li himber v\u00ea neheqiy\u00ea t\u00eako\u015fiyaye \u00fb bi sedhezaran qurban\u00ee daye. L\u00ea bel\u00ea dewleta Tirkiy\u00ea li \u015f\u00fbna \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee herdem qirkirin \u00fb \u015fer daye p\u00ea\u015f, hem\u00fb \u015eore\u015f\u00ean Kurdistan\u00ea di nava xw\u00een\u00ea de hatine fetisandin. L\u00ea bel\u00ea ji sala 1984\u2019an de, bi derketina partiya karker\u00ean kurdistan\u00ea re, \u015fore\u015feke n\u00fbjen \u00fb xwed\u00ee fikir, \u00eedyoloj\u00ee, v\u00een \u00fb bawer\u00ee derketiye hol\u00ea. Hem\u00fb hik\u00fbmet\u00ean li Tirkiy\u00ea hatin avakirin, nikar\u00eeb\u00fbn v\u00ea \u015fore\u015f\u00ea vemr\u00eenin, tev\u00ee\u00a0 ku di nava komployeke navnetew\u00ee de R\u00eaber Apo ramanger \u00fb serok\u00ea \u015fore\u015f\u00ea hatiye d\u00eelkirin j\u00ee,\u00a0 l\u00ea bel\u00ea \u015fore\u015f venemiriye \u00fb bi p\u00ea\u015f de \u00e7\u00fbye. Bi hatina AKP\u2019\u00ea re di sala 2002\u2019an de, li ser desthilatdariya Tirkiy\u00ea, di bin nav\u00ea a\u015ft\u00ee, birat\u00ee \u00fb \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee de, Tirkiy\u00ea siyaseta xapandin \u00fb bi dem\u00ea l\u00eestin daye p\u00ea\u015f, bi armanca vala derxistina tevgera azadiy\u00ea \u00fb xwe avakirin,\u00a0 xwe bih\u00eazkirin \u00fb bidestxistina pi\u015ftgiriya gel\u00ea kurd ji bo c\u00eebic\u00eekirina desthilatdariya xwe, lewra ji sala \u00a02015\u2019an de Tirkiy\u00ea ketib\u00fb w\u00ea baweriy\u00ea de ku dikare doza kurd\u00ee bi r\u00eabaz\u00ea le\u015fger\u00ee \u00e7areser bike. Anku bi qirkirin\u00ea \u00fb komkujiy\u00ean mezin li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea (Ciz\u00eer\u00ea, Nis\u00eab\u00een, Amed )\u00fb gelek dever\u00ean din de p\u00eakaniye, p\u00eangav\u00ean le\u015fger\u00ee li pey hev b\u00ea navber li hember g\u00ear\u00eela li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea bi hem\u00ee tekn\u00eeka xwe ya li p\u00ea\u015f daye me\u015fandin. Her wiha dergeh\u00ean zindanan li ber rayedar, \u00e7alakvan \u00fb welatpar\u00eaz\u00ean kurdistan\u00ea vekiriye, ku di encam\u00ea de Tirkiy\u00ea ragihandiye ku wan PKK\u2019\u00ea li Bakur tune kirine \u00fb li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan \u00e7end kesayet mane \u00fb bi ten\u00ea li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ee S\u00fbriy\u00ea xwe bi r\u00eaxistin dikin \u00fb em\u00ea\u00a0 dawiya wan j\u00ee\u00a0 b\u00eenin. Lewra \u00e7alakiy\u00ean ku PKK\u2019\u00ea li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea dikin,\u00a0 m\u00eena \u00e7alakiya \u00ear\u00ee\u015fa feday\u00ee\u00a0 li ser navenda ewlehiya hundir\u00een li Enqera y\u00ea di sala 2023\u2019an \u00a0de, demildeste Tirkiy\u00ea diyar kirin ku\u00a0 kes\u00ean feday\u00ee ji Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea hatine \u00fb gelek \u00e7alak\u00ee m\u00eena w\u00ea kirine. Mebest ew b\u00fb ku Tirkiy\u00ea b\u00eaje doza kurd\u00ee li Bakur tuneye, Tirkiy\u00ea bi ewleye, l\u00ea bel\u00ea ji dervey\u00ee s\u00eenor \u00ear\u00ee\u015f\u00ee me dibe, him xapandin ji raya gi\u015ft\u00ee ya hundir\u00een re \u00fb him j\u00ee b\u00ea h\u00eav\u00eekirina gel li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb di heman dem\u00ea de pa\u015fguhkirina doza kurd\u00ee j\u00ee. Lewra \u00e7alakiya G\u00ear\u00eela ya di v\u00ea heyv\u00ea de li hember baregeh\u00ean le\u015fger\u00ee di \u00e7iyay\u00ean kurdistan\u00ea de \u00fb ku\u015ftina bi dehan le\u015fger\u00ean dagikeriya \u00a0Tirk, ne \u00e7alakiy\u00ean ji r\u00eaz\u00ea b\u00fbn, giraniya w\u00ea ne di jimara ku\u015ftiyan de b\u00fb\u00a0 bi qas\u00ee\u00a0 di mesac, dem \u00fb wateya wan de b\u00fb \u00fb mesac evb\u00fbn :<\/p>\n<p>-Bi r\u00eabaz\u00ean le\u015fger\u00ee doza kurd\u00ee tune nabe \u00fb ne j\u00ee Ger\u00eela tune dibe, Ger\u00eela di her \u015fert \u00fb mercan de dikarin tevbigerin\u00a0 \u00fb derbey\u00ean giran li le\u015fger\u00ean Tirk bidin.<\/p>\n<p>-Siyaset \u00fb armanc\u00ean Tirkiy\u00ea ku doza kurd\u00ee bike, dozeke teror\u00ee, ev yek vala hat derxist her wiha hat i\u015fkerekirin ku ewlehiya Tirkiy\u00ea ne di \u015fer\u00ean ji dervey\u00ee s\u00eenor de ye, l\u00ea bel\u00ea di \u00e7areserkirina doza kurd\u00ee de ye.<\/p>\n<p>&#8211; pa\u015fguhkirina doza kurd\u00ee w\u00ea dergeh\u00ean \u015fer\u00ean giran li himber desthilatdariya Tirkiy\u00ea veke.<\/p>\n<p>&#8211; Heger Tirkiy\u00ea a\u015f\u00eetiy\u00ea dixwaze \u00e7aresr\u00ee li \u00camral\u00ea ye \u00fb heger bi rijdebe di rijandina xw\u00een\u00ea de w\u00ea Tirkiy\u00ea ne cuda be ji bobelatan.<\/p>\n<p>Di Tirkiy\u00ea de \u00e7alakiy\u00ean G\u00ear\u00eela dergeh\u00ea\u00a0 pirsan li himber AKP\u2019\u00ea \u00fb MHP\u2019\u00ea vekirin \u00fb piropogenda AKP\u2019\u00ea \u00fb MHP\u2019\u00ea \u00a0ya nemana G\u00ear\u00eela\u00a0 \u00fb nepixandina asta serkeftin\u00ean xwe ney\u00een\u00ee li wan vegeriya, lewra bi hovane \u00ear\u00ee\u015f\u00ee Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea\u00a0 S\u00fbriy\u00ea kir, da ku li ser t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ean xwe binuxim\u00eenin, \u00e7av\u00ean derdor\u00ea li ser xwe rakin \u00fb bala raya gi\u015ft\u00ee ki\u015fand li ser Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea, da ku bidin xuyan\u00ee kirin ku wan toleke mezin ji tevgera azadiy\u00ea standin.<\/p>\n<p><strong>4- Nirxandina \u00ear\u00ee\u015fan, di mil\u00ea siyas\u00ee, diblomas\u00ee, r\u00eaxistin\u00ee \u00fb civak\u00ee de \u00fb li beramber\u00ee van \u00ear\u00ee\u015fan p\u00eaw\u00eeste \u00e7i were kirin, da ku destkeftiy\u00ean \u015eore\u015f\u00ea p\u00eane parastin \u00fb \u00a0serkeftin p\u00eakwere?<\/strong><\/p>\n<p>Komara Tirkiy\u00ea di sala 1923\u2019an de li ser bingeh\u00ea tunekirina gel\u00ea kurd \u00fb Tirkkirina mirov, xweza, \u00e7and \u00fb d\u00eeroka Kurdistan\u00ea avab\u00fbye, b\u00ea guman avab\u00fbna komara Tirkiy\u00ea \u00fb b\u00eapar hi\u015ftina gel\u00ea kurd ji azadiy\u00ea re dinava siyaseteke navdewlet\u00ee de hatiye me\u015fandin, an ku dewlet\u00ean hegemon m\u00eena Bir\u00eetaniya, Firensa, \u00cetaliya hwd. Li gor\u00ee berjewend\u00ee \u00fb ejendey\u00ean xwe Rojhilata Nav\u00een organ\u00eeze kirib\u00fbn, beriya peymana Lozan\u00ea, peymana S\u00eaver\u00ea heb\u00fb ku di sala 1920\u2019an de, \u00a0ku t\u00ea de kurdistaneke ser bi xwe heb\u00fb l\u00ea di lozan\u00ea de hatiye redkirin, lewra Tirkiy\u00ea di fobiya avab\u00fbna dewleteke kurd\u00ee ji avab\u00fbn\u00ea de jiyan dike \u00fb lewra di dest\u00fbr \u00fb siyaseta xwe de heta daw\u00ee kurd inkar kirine. Pi\u015ft\u00ee avab\u00fbna Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea weke her\u00eameke fedral di sala \u00a02006\u2019an de ku Tirkiy\u00ea ew bi gavek\u00ea bi nav kiriye, di sala \u00a02012\u2019an \u00fb \u015f\u00fbn de li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea \u00a0gav\u00ean avakirina her\u00eameke azad hatin av\u00eatin, ku xweseriyeke demoqrat\u00eek encama v\u00ea gave b\u00fb, avab\u00fbna her\u00eameke azad di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea\u00a0 de, bi taybet li ser fikra Netewa Demoqrat\u00eek a ku ji raman\u00ean R\u00eaber Apo \u00fb dengvedana w\u00ea di C\u00eehan\u00ea de. Weke nim\u00fbneya qehremant\u00ee \u00fb\u00a0 akt\u00eevb\u00fbna di \u015fer\u00ea DAI\u015e\u2019\u00ea de, her wiha pi\u015ftgiriya\u00a0 navnetew\u00ee ya li himber DAI\u015e\u2019\u00ea ji h\u00eaz\u00ean xweseriy\u00ea re wek; h\u00eaz\u00ean YPG\u2019\u00ea,YPJ\u2019\u00ea \u00fb QSD\u2019\u00ea re, Tirk\u00eey\u00ea xistiye nava metirsiya avab\u00fbna her\u00eameke fedral di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de. Lewra fobiya ketina komara Tirkiy\u00ea \u00fb azadiya gel\u00ea Kurd di zihniyeta \u015fofen \u00fb nijadperest a desthilatdariya Tirkiy\u00ea deye. Ji sala 2015\u2019an \u00fb \u015f\u00fbnde \u015ferek\u00ee siyas\u00ee, le\u015fger\u00ee, diblomas\u00ee \u00fb taybet li himber xweseriya demoqrat\u00eek\u00a0 daye me\u015fandin \u00fb h\u00een j\u00ee ev \u015fer berdewame. Di heman dem\u00ea de bi riya siyaseta qirkirin\u00ea, ko\u00e7berkirin\u00ea, tunekirina derfet\u00ean jiyan\u00ea di Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de, di nava lihevkirin\u00ean bi dewlet\u00ean Es\u00eetana re wek; R\u00fbsiya, \u00ceran, Tirkiy\u00ea \u00fb s\u00fbriy\u00ea, bi r\u00eaya \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee \u00fb topbaran\u00ea re daye me\u015fandin \u00fb tevaya armanc\u00ean van \u00ear\u00ee\u015fan ku binesaz\u00ee \u00fb bingeh\u00ean jiyan\u00ee hedef digre ewe ku:<\/p>\n<p>&#8211; Gel\u00ean Bakur \u00fb Rojhilat\u00ee S\u00fbriy\u00ea \u00a0ne\u00e7ar\u00ee ko\u00e7beriy\u00ea bibe.<\/p>\n<p>&#8211; Gel li himber xweseriya demoqrat\u00eek derkeve.<\/p>\n<p>-Li hevketin\u00ea dinava tevger\u00ean siyas\u00ee y\u00ean kurd de derxe p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p>&#8211; Zem\u00een\u00ea amade bike ji dagerkirin\u00ea re, heger derfet\u00ean siyas\u00ee y\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb navdewlet\u00ee guncaw bin.<\/p>\n<p>Weke li jor\u00ea j\u00ee me an\u00eeb\u00fb ziman parvekirin \u00fb rew\u015fa hey\u00ee di Kurdistan \u00fb Rojhilata Nav\u00een de gir\u00eaday\u00ee dewlet\u00ean hegemon \u00fb ecendey\u00ean wanin, di 1923\u2019an \u00a0de di peymana Lozan\u00ea de nex\u015fe \u00fb s\u00eestema Rojhilata Nav\u00een diyar kirib\u00fbn. Her wiha parvekirina Kurdistan\u00ea j\u00ee encam\u00ean w\u00ea b\u00fb. Lewra di demek\u00ea de ku Rojhilata Nav\u00een bi gi\u015ft\u00ee dinava guhertin \u00fb veguhertinan de ye p\u00eaw\u00eeste li ser hem\u00ee\u00a0 qad\u00ean siyas\u00ee, le\u015fger\u00ee, diblomas\u00ee \u00fb navxwey\u00ee xebat werin kirin:<\/p>\n<p>-Li dergeh\u00ean hem\u00ee dewlet\u00ean t\u00eakildar y\u00ean Navnetew\u00ee were xistin ku Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea\u00a0 bingeha t\u00eakbirina DAI\u015e\u2019\u00ea b\u00fb \u00fb parastina tevahiya C\u00eehan\u00ea kiriye \u00fb p\u00eawiste li v\u00ea her\u00eam\u00ea \u00fb gel\u00ea w\u00ea\u00a0 xwed\u00eederkevin.<\/p>\n<p>-Haydarb\u00fbna ji dek \u00fb dolab\u00ean Tirkiy\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea ku bi hem\u00ee derfetan dixwazin pi\u015ftgiriya Navnetew\u00ee \u00fb bi taybet ya kwalisyona navnetew\u00ee ya li hember DAI\u015e\u2019\u00ea \u00a0ji xweseriya demoqrat\u00eek re\u00a0 rawest\u00eenin.<\/p>\n<p>-Bi h\u00eazkirin \u00fb xurtkirina r\u00eaxistina h\u00eaz\u00ean S\u00fbriya Demoqrat\u00eek.<\/p>\n<p>-Xurtkirina\u00a0 hundir\u00een ji aliy\u00ea \u00a0siyas\u00ee, civak\u00ee, \u00eedyoloj\u00ee, \u00fb abor\u00ee.<\/p>\n<p>-Pakkirina Xweseriya Demoqrat\u00eek ji gendel\u00eey\u00ea \u00fb ji n\u00fbve pergalkirina saziyan \u00fb bih\u00eazkirina \u015fer\u00ea li himber \u00e7ete, s\u00eexur \u00fb xizmetkar\u00ean dagirkeran.<\/p>\n<p>-Yekkirina Xweseriya Demoqrat\u00eek \u00fb civak\u00ea\u00a0 di nava \u015fer\u00ea gel\u00ea \u015fore\u015fger\u00ee de.<\/p>\n<p>Di dawiy\u00ea de, Rojhilata Nav\u00een ya n\u00fb\u00a0 d\u00eezayinkirin \u00fb cih\u00ea qelsan di nav de d\u00ea tunebe \u00fb \u015f\u00eawey\u00ea n\u00eaz\u00eekb\u00fbna li Xweseriya Demoqrat\u00eek \u00fb \u00e7aren\u00fbsa w\u00ea\u00a0 d\u00ea\u00a0 \u00e7aren\u00fbsa be\u015f\u00ean din y\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee\u00a0 diyar bike, an ku kil\u00eeta \u00e7areseriy\u00ea ji Bakur \u00fb Rojhilat\u00ee s\u00fbriy\u00ea desp\u00ea dibe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ Qami\u015flo Endam\u00ea navenda Rojava ya l\u00eakol\u00een\u00ean istiratej\u00eek Kurdiyar Dir\u00ea\u2019\u00ee\u00a0 diyar kir ku ev \u015fer\u00ean ku li tevah\u00ee Rojhilata Nav\u00een diqewimin w\u00ea \u00e7areserkirina\u00a0 wan bi \u00e7areserkirna siyas\u00ee ji pirsgir\u00eaka Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea re dest p\u00ea bike. Her wiha \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ku dewleta Tirk li ser\u00ea gel\u00ea Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea\u00a0 dike, w\u00ea gel\u00ea Kurd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63033,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-63029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63029"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63035,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63029\/revisions\/63035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}