{"id":6126,"date":"2018-07-30T05:11:52","date_gmt":"2018-07-30T05:11:52","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=6126"},"modified":"2018-07-30T05:11:52","modified_gmt":"2018-07-30T05:11:52","slug":"aloziya-tekeliyen-dya-tirkiye-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=6126","title":{"rendered":"Aloziya T\u00eakeliy\u00ean DYA-Tirkiye -1-"},"content":{"rendered":"<p>Heta niha tucar\u00ee Enqere ji aliy\u00ea Washington\u00ea ve ewqas\u00ee nehatiye tehd\u00eetkirin. Her\u00e7iqas\u00ee girt\u00eeb\u00fbna rah\u00eebek\u00ee li Tirkiyey\u00ea weke sedem were n\u00ee\u015fandan j\u00ee, di bingeha xwe de, \u015fikestineke cidd\u00ee ya t\u00eakeliy\u00ean DYA \u00fb Tirkiyey\u00ea heye. D\u00eerok\u00eeb\u00fbna van t\u00eakeliyan \u00fb k\u00fbrb\u00fbna berjewendiy\u00ean ji hevd\u00fb y\u00ean aliyan, bi mirov dide gotin ku ew\u00ea \u00e7areser\u00ee an li ser esas\u00ea w\u00ea menfaet\u00ea be, an j\u00ee w\u00ea r\u00eaveberiya Enqer\u00ea bide guher\u00een! Lewra, di d\u00eeroka van t\u00eakeliyan de, ev hertim bi v\u00ee reng\u00ee p\u00eak hatiye&#8230;<br \/>\nDestp\u00eaka n\u00eaz\u00eekatiya di navbera Tirkiye \u00fb Amer\u00eekay\u00ea de, h\u00ea di dema Atat\u00fbrk de \u00e7\u00ea b\u00fbb\u00fb. Ku peyameke namdar a Ataturk ji bo gel\u00ea Amer\u00eek\u00ee heb\u00fb, li s\u00eenemay\u00ean Amer\u00eekay\u00ea dihate p\u00ea\u015fke\u015fkirin. L\u00ea xurtb\u00fbna v\u00ea t\u00eakeliya bi r\u00eaveberiya Washington\u00ea re, rast\u00ee sal\u00ean pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea duwem\u00een \u00ea c\u00eehan\u00ea t\u00ea. Di v\u00ea dem\u00ea de, Yekitiya Sovyetan ragihand ku di dema derbasb\u00fbna tengav\u00ean \u00c7anakkale \u00fb Bosforus\u00ea de Tirkiye li hember\u00ee wan asteng\u00ee derxistiye. Ji ber v\u00ea astengiy\u00ea j\u00ee peymana dostaniy\u00ea ya sala 1923 yan a bi Tirkiyey\u00ea re careke din n\u00fb nekir. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea p\u00ea\u015fketin\u00ea r\u00eavebiriya Enqer\u00ea ber\u00ea xwe da rojavay\u00ea c\u00eehan\u00ea. V\u00ea helwesta Tirkiyey\u00ea di \u00e7av\u00ean Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea de ku dest bi \u015fer\u00ea sar kirib\u00fb p\u00ea\u015fketineke er\u00ean\u00ee b\u00fb.<br \/>\nLewra, c\u00eeh \u00fb rew\u015fa stratej\u00eek a li rojhilata nav\u00een a Tirkiyey\u00ea, c\u00eerantiya w\u00ea ya bi Yekitiya Sovyetan re \u00fb d\u00eesa kontrola w\u00ea ya li ser Tengav\u00ean \u00c7anakale \u00fb Stenbol\u00ea ji bo Wa\u015f\u00eentin\u00ea gelek\u00ee gir\u00eeng b\u00fb. Ji xwe pi\u015ft\u00ee \u015fer Amer\u00eekay\u00ea dest bikampanyayeke navnetewey\u00ee ya dijberiya komun\u00eezm\u00ea kirib\u00fb. M\u00eemar\u00ea v\u00ea kampanyay\u00ea Serokdewlet\u00ea hing\u00ea y\u00ea Amer\u00eekay\u00ea Harry Truman b\u00fb. Di \u00e7ar\u00e7oveya v\u00ea kampanyay\u00ea de Kongreya Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea tev\u00ee Yunan\u00eestan\u00ea Tirkiye j\u00ee girt nava welat\u00ean ku ew\u00ea al\u00eekariya wan bikin.<br \/>\nNav\u00ea v\u00ea plana al\u00eekariy\u00ea j\u00ee ku gelek dewlet\u00ean Ewropay\u00ea j\u00ea s\u00fbd wergirtin, al\u00eekariya Marshal b\u00fb. Di \u00e7ar\u00e7oveya v\u00ea plan\u00ea de Tirkiyey\u00ea sed milyon dolar al\u00eekariya le\u015fker\u00ee \u00fb abor\u00ee ji dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea wergirt. \u015eert\u00ea v\u00ea al\u00eekariy\u00ea j\u00ee dijberiya Yekitiya Sovyetan b\u00fb. Jixwe tev\u00ee v\u00ea yek\u00ea sazkirina qeregaheke li Tirkiyey\u00ea ya bi armanca berterafkirina tehd\u00eet\u00ean ji Moskovay\u00ea t\u00ean armanca sereke ya Washington\u00ea b\u00fb.<br \/>\nKampanyaya dijberiya komun\u00eezm\u00ea ku destp\u00eaka t\u00eakeliy\u00ean Tirkiye \u00fb Amer\u00eekay\u00ea b\u00fb, di 50 sal\u00ean daw\u00een de hertim b\u00fb bingeha t\u00eakeliy\u00ean van welatan.Tirkiyeya ku b\u00eay\u00ee \u015fik \u00fb \u015fiphe pi\u015ftgirvan\u00ea Amer\u00eekay\u00ea b\u00fb, di navbera sal\u00ean 1950 \u00fb 53 yan de ji bo \u015fer\u00ea Korey\u00ea le\u015fker \u015fand. Ku di dawiya v\u00ee \u015fer\u00ee de Kore b\u00fb du per\u00e7eyan. Bi v\u00ea le\u015fker \u015fandin\u00ea re j\u00ee Tirkiye di sala 1992 an de, ji bo NATOy\u00ea weke endam hate qeb\u00fbl kirin.<br \/>\nDi sala 1955 an de j\u00ee Tirkiye b\u00fb endam\u00ea CENTOy\u00ea, ku ev r\u00eaxistin xwediy\u00ea stratejiya bi \u00eettifaq\u00ean her\u00eam\u00ee dorp\u00ea\u00e7kirina Yekitiya Sovyetan b\u00fb.Di nava v\u00ea r\u00eaxistin\u00ea de dewlet\u00ean weke \u00ceran, Pak\u00eestan, Iraq \u00fb Br\u00eetanyay\u00ea c\u00eeh digirt. Bi taybet\u00ee li rojhilata nav\u00een ku di sal\u00ean navbera 1950 \u00fb 60 \u00ee de dengey\u00ean w\u00ea c\u00eeh\u00ea xwe digirtin, Tirkiye bi Yektiya Dewlet\u00ean Amer\u00eekay\u00ea re di nava hevkariy\u00ea de b\u00fb. Tirkiye di v\u00ea dem\u00ea de tev\u00ee hevkariya \u00ceran, Urdun \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea, nehi\u015ft ku Yekitiya Sovyetan \u00fb welat\u00ean ku hing\u00ea hevalbend\u00ea Sovyetan b\u00fbn weke Misir, Iraq \u00fb S\u00fbriye li Rojhilata Nav\u00een h\u00eaz \u00fb bandora xwe bikarb\u00eenin. Heta dagerkirina Kibris\u00ea ya ji aliy\u00ea Tirkiyey\u00ea ve, di t\u00eakeliy\u00ean Washington \u00fb Enqerey\u00ea de kr\u00eezeke cidd\u00ee nehatib\u00fb jiy\u00een\u2026<\/p>\n<p>Burhan ERDEM<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heta niha tucar\u00ee Enqere ji aliy\u00ea Washington\u00ea ve ewqas\u00ee nehatiye tehd\u00eetkirin. Her\u00e7iqas\u00ee girt\u00eeb\u00fbna rah\u00eebek\u00ee li Tirkiyey\u00ea weke sedem were n\u00ee\u015fandan j\u00ee, di bingeha xwe de, \u015fikestineke cidd\u00ee ya t\u00eakeliy\u00ean DYA \u00fb Tirkiyey\u00ea heye. D\u00eerok\u00eeb\u00fbna van t\u00eakeliyan \u00fb k\u00fbrb\u00fbna berjewendiy\u00ean ji hevd\u00fb y\u00ean aliyan, bi mirov dide gotin ku ew\u00ea \u00e7areser\u00ee an li ser esas\u00ea w\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6128,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-6126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6129,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6126\/revisions\/6129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}