{"id":59904,"date":"2023-11-15T09:12:11","date_gmt":"2023-11-15T07:12:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=59904"},"modified":"2023-11-15T09:12:46","modified_gmt":"2023-11-15T07:12:46","slug":"nameyen-seyid-riza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=59904","title":{"rendered":"Namey\u00ean Sey\u00eed Riza"},"content":{"rendered":"<p><strong>Far\u00fbk Sakik<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1937\u2019an de li dij\u00ee D\u00earsim\u00ea Kemal\u00eestan komkujiyek dab\u00fbn destp\u00eakirin. Kurdan di p\u00ea\u015fengtiya Sey\u00eed Riza de berxwedaneke mezin didan.<\/p>\n<p>Di 5\u2019\u00ea \u00celon\u00ea de Sey\u00eed Riza \u00fb 74 heval\u00ean xwe bi b\u00eabext\u00ee d\u00eel hatin girtin. Di 15\u2019\u00ea Mijdara 1937\u2019an de Sey\u00eed Riza li Elez\u00eez\u00ea hat bidarvekirin.<\/p>\n<p>Li ser kesayeta Sey\u00eed Riza \u00fb Dersim\u00ea gelek ti\u015ft hatin gotin.<\/p>\n<p>Ev rastiyeke nay\u00ea \u00eenkarkirin ku Sey\u00eed Riza ji bo Kurd\u00ean Elew\u00ee l\u00eederek\u00ee ol\u00ee \u00fb seroke\u015f\u00eerek\u00ee xwed\u00ee nirxeke sosyoloj\u00eek e.<\/p>\n<p>Her wisa, dema ku mirov l\u00eakol\u00eenek ba\u015f bike w\u00ea were famkirin ku Sey\u00eed Riza di siyaseta Kurdan de aktorek\u00ee w\u00ea serdem\u00ea ye.<\/p>\n<p>Me Sey\u00eed Riza bi nameya ku ji rayedar\u00ean Frans\u00ee re \u015fand\u00ee ba\u015f nas kir. Sal derbas b\u00fbn d\u00eeroknas \u00fb akadem\u00eesyen Dr. Sedat Ulugana ev name ji ar\u015f\u00eevan derxist.<\/p>\n<p>Name li Dersim\u00ea t\u00ea niv\u00eesandin, ji konsolosxaneya Fransa ya Stenbol\u00ea re t\u00ea \u015fandin \u00fb ji w\u00ea j\u00ee derbas\u00ee Fransay\u00ea t\u00ea kirin.<\/p>\n<p>Ev name ji bo pi\u015ftgir\u00ee bide \u015eer\u00eef Pa\u015fay\u00ea ku di Konferansa A\u015ftiy\u00ea de Kurdan tems\u00eel dike.<\/p>\n<p>Di nameya ku hat bidestxistin de ti\u015ftek her\u00ee balk\u00ea\u015f j\u00ee Sey\u00eed Riza di sala 1920\u2019\u00ee de rej\u00eema Kemal\u00eest nas kiriye. Kiryar\u00ean rej\u00eema Kemal\u00eest y\u00ean pi\u015ft\u00ee Lozan\u00ea, w\u00ee w\u00ea dem\u00ea, di nameya xwe ya 3 sal ber\u00ea de niv\u00eesandiye.<\/p>\n<p>Di nameya ku di sala 1920&#8217;\u00ee de ji Sevr\u00ea re \u015fandiye, Sey\u00eed Riza \u00fb serok\u00ean e\u015f\u00eeran li ser nav\u00ea &#8220;neteweya Kurd a 8 milyon kes\u00ee&#8221; daxwaza &#8220;maf\u00ea \u00e7aren\u00fbsa Kurdan&#8221; kirine.<\/p>\n<p>Taybetmendiyeke din a gir\u00eeng a namey\u00ea j\u00ee ev e: Kurd a\u00eediyeta Kemal\u00eestan qeb\u00fbl nakin. Ew j\u00ee dib\u00eene ku \u201cKemal\u00eest\u00ean ku ji bermayiy\u00ean Kom\u00eeteya \u00cett\u00eehad \u00fb Terakk\u00ee p\u00eak t\u00ean\u201d bi \u015f\u00eaweyek\u00ee Tirkperest \u00fb Turan\u00eest hewl didin netew-dewletek\u00ea ava bikin.<\/p>\n<p>Hem\u00fb p\u00ea\u015fd\u00eetin\u00ean w\u00ee rast derketin. Pi\u015ft\u00ee peymana Lozan\u00ea komkujiyan dest p\u00ea kir. Tu mafek Kurdan nas nekirin. Soz\u00ean dab\u00fbn yek bi yek ji b\u00eer kirin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee gelek serhildanan. Di Gulana 1937\u2019an de art\u00ea\u015fa Kemal\u00eestan ber\u00ea xwe dab\u00fb Dersim\u00ea. Dema komkujiyan dest p\u00ea kir, Sey\u00eed Riza di 30\u2019\u00ea T\u00eermeha 1937\u2019an de ji bo Wezareta Kar\u00ea Derve ya Br\u00eetanyay\u00ea re nameyek \u015fand \u00fb digot:<\/p>\n<p>Wez\u00eer\u00ea h\u00eaja, ji salan vir ve hik\u00fbmeta Tirk hewl dide ku Kurdan as\u00eem\u00eele bike. We\u015fan\u00ean bi ziman\u00ea Kurd\u00ee qedexe dike. Li kes\u00ean ku bi zimam\u00ea xwe diaxife zilm\u00ea dike \u00fb we\u015fan \u00fb rojnamey\u00ean Kurd\u00ee qedexe dike. Kurdan ji xaka bix\u00ear\u00fbb\u00ear ya Kurdistan\u00ea ber bir Anatolyaya ziwa ve sirg\u00fbn dike. Di r\u00eayan de gelek \u00eensan\u00ean me telef dike \u00fb li ser wan zilmeke ned\u00eet\u00ee dime\u015f\u00eene.<\/p>\n<p>Sey\u00eed Riza van kiryar\u00ean dewleta Tirk 3 sal ber\u00ea d\u00eetib\u00fb \u00fb di nameya xwe ya ji Sevr\u00ea re j\u00ee \u015fandib\u00fb. Dek \u00fb dolab\u00ean Kemal\u00eestan p\u00ea\u015f\u00ee li van hewldan\u00ean w\u00ee b\u00fbb\u00fbn asteng.<\/p>\n<p>Ev kiryar\u00ean ku di nameya ji bo Wezareta Kar\u00ea Derve ya Br\u00eetanyay\u00ea hat\u00ee \u015fandin hetan\u00ee PKK derket qada t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea dewam kir.<\/p>\n<p>Ew l\u00eestik \u00fb siyaseta li hember\u00ee Sey\u00eed Riza p\u00eak an\u00eeb\u00fbn dixwestin di \u015fexs\u00ea R\u00eaber Apo de j\u00ee bi cerib\u00eenin. L\u00ea bi ser neketin.<\/p>\n<p>Rastiyeke, Sey\u00eed Riza p\u00ea\u015feng \u00fb r\u00eaber\u00ea Kurdan b\u00fb. Li gor\u00ee \u015fert\u00ean dem\u00ea hewldan\u00ean w\u00ee bi ser neketin.<\/p>\n<p>W\u00ea dem\u00ea li hember\u00ee h\u00eele \u00fb derew\u00ean wan Sey\u00eed Riza nikarib\u00fb bi ser bikeve, ev ji w\u00ee re b\u00fbb\u00fbn derd, l\u00ea bel\u00ea w\u00ee j\u00ee ser\u00ea xwe li ber wan netewand, ev j\u00ee, ji dijmin re b\u00fb derd.<\/p>\n<p>Di hem\u00fb serhildanan de rola R\u00eabertiy\u00ea gelek gir\u00eeng b\u00fb. Bi serhildan\u00ea de bi tunekirina r\u00eabertiy\u00ea daw\u00ee li serhildanan dihat. L\u00ea di serhildana PKK\u2019\u00ea de ev yek wiha neb\u00fb. Dema R\u00eaber Apo d\u00eel hat girtin herkes\u00ee got temam ev tevger bi daw\u00ee b\u00fb. L\u00ea R\u00eaber Apo d\u00eeroka Kurdan ba\u015f anal\u00eez kirib\u00fb. Dest\u00fbr neda ku d\u00eerok xwe dubare bike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Far\u00fbk Sakik Di sala 1937\u2019an de li dij\u00ee D\u00earsim\u00ea Kemal\u00eestan komkujiyek dab\u00fbn destp\u00eakirin. Kurdan di p\u00ea\u015fengtiya Sey\u00eed Riza de berxwedaneke mezin didan. Di 5\u2019\u00ea \u00celon\u00ea de Sey\u00eed Riza \u00fb 74 heval\u00ean xwe bi b\u00eabext\u00ee d\u00eel hatin girtin. Di 15\u2019\u00ea Mijdara 1937\u2019an de Sey\u00eed Riza li Elez\u00eez\u00ea hat bidarvekirin. Li ser kesayeta Sey\u00eed Riza \u00fb Dersim\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":59428,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-59904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59905,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59904\/revisions\/59905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/59428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}