{"id":58952,"date":"2023-10-11T08:52:49","date_gmt":"2023-10-11T06:52:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=58952"},"modified":"2023-10-11T08:52:49","modified_gmt":"2023-10-11T06:52:49","slug":"pirrengiya-zimane-kurdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=58952","title":{"rendered":"Pirrengiya ziman\u00ea Kurd\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Deriya \u00c7iya\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p>Ziman pergalek ji sembol \u00fb n\u00ee\u015fana ne ku am\u00fbra ziman\u00ee p\u00eak t\u00eene, ziman di hem\u00ee qad\u00ean c\u00eehan\u00ea de wek\u00ee am\u00fbra her\u00ee gir\u00eeng a t\u00eagihi\u015ftin \u00fb peywendiya di navbere endam\u00ean civak\u00ea de t\u00ea hesibandin. Di destp\u00eaka jiyan\u00ea de ziman neb\u00fb, mirov bi riya \u00e7avl\u00eakirina lawiran bi q\u00eeran p\u00eawend\u00ee dikirin, pi\u015ftre \u00ee\u015faret, sembol \u00fb di dawiy\u00ea de j\u00ee bi x\u00eazkirina t\u00eepan mirov peywend\u00ee li gel hev didane \u00e7\u00eakirin. Ziman\u00ea her\u00ee kevin di d\u00eerok\u00ea de ziman\u00ea Somer\u00ee ye ku vedigere 3500 sal beriya zayin\u00ea. Bi dem\u00ea re gelek ziman\u00ean cuda li c\u00eehan\u00ea derketine ku Z\u00eadetir\u00ee 7000 ziman\u00ee ne, her zimanek xwed\u00ee d\u00eerok \u00fb deng\u00ea xwe ye. Li gor texm\u00een\u00ean ku hatine destn\u00ee\u015fan kirin, n\u00eaz\u00eek\u00ee n\u00eev melyon ji nif\u00fbsa c\u00eehan\u00ea pirziman\u00ee ne, ji ber v\u00ea yek\u00ea hejmara mutleq a kes\u00ean ku bi van zimanan diaxivin pir in. ziman\u00ea kurd\u00ee j\u00ee yek ji wan ziman\u00ean zeng\u00een \u00fb resen e.<\/p>\n<p><strong>D\u00eeroka ziman\u00ea kurd\u00ee:<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-58954 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/c2ef0000-0aff-0242-9a43-08d9ea77effa_w1023_r1_s-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"282\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/c2ef0000-0aff-0242-9a43-08d9ea77effa_w1023_r1_s-300x169.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/c2ef0000-0aff-0242-9a43-08d9ea77effa_w1023_r1_s-768x432.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/c2ef0000-0aff-0242-9a43-08d9ea77effa_w1023_r1_s.jpg 1023w\" sizes=\"auto, (max-width: 282px) 100vw, 282px\" \/> <\/strong><\/p>\n<p>Li gor hem\u00fb ziman nas \u00fb d\u00eerok nasan ziman\u00ea Kurd\u00ee li gor tawangbar\u00ee \u00fb r\u00eazimaniya xwe ji kok \u00fb binyata koma van ziman\u00ean Ariyan e. B\u00eaguman, heb\u00fbn \u00fb zelalkirina ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna w\u00ea wek ziman\u00ea miletek\u00ee serbixwe bi q\u00fbnax \u00fb dema d\u00eeroka ku ew t\u00ea re derbas b\u00fbye, t\u00ea gir\u00eadan.<\/p>\n<p>Di 700 B.Z de, ziman\u00ea Kurd\u00ee-Med\u00ee wek zimanek\u00ee Hindo-Ewrop\u00ee cih girtiye. Li dora 150 sal\u00ee b\u00fbye ziman\u00ea desthilatdariy\u00ea, ji (700-550) B.Z. Bandora ziman\u00ea Ar\u00ee li van ziman\u00ean hevj\u00een heb\u00fb, nemaze pi\u015ft\u00ee hatina Med \u00fb desthilatdariya w\u00ea li her\u00eam\u00ea. B\u00eadudil\u00ee, em dikarin b\u00eajin: Ziman\u00ea Kurd\u00ee y\u00ea \u00eeroy\u00een zimanek\u00ee Hindo-Ewrop\u00ee, serbixwe ye. Ziman\u00ea Kurd\u00ee-Med\u00ee y\u00ea ku di 500 B.Z. ava b\u00fbye. Ew ziman ziman\u00ea ol, R\u00eabaz \u00fb desthilatdariya Medya b\u00fb. Diyar e, di v\u00ea dem\u00ea de, zimanek\u00ee hevgirt\u00ee Got\u00ee-Med\u00ee b\u00ea zarava domand. Ev ziman\u00ea hevgirt\u00ee Got\u00ee- Med\u00ee li dora 1000 sal\u00ee, ango ta bi sala 500 Z. dir\u00eaj kiriye. B\u00eaguman, li gor \u00e7erxa d\u00eerok\u00ea \u00fb pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena desthilatdariya navend\u00ee ya ramyar\u00ee, ziman\u00ea kurd\u00ee j\u00ee ber bi per\u00e7eb\u00fbn\u00ea ve \u00e7\u00fbye. Nemaze pi\u015ft\u00ee ku ketin bin desthilatiya fermandar\u00ean biyan\u00ee. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea q\u00fbnax\u00ea, dema ko\u00e7berkirine xelk\u00ean her\u00eam\u00ea destp\u00ea kir, xelk ji cih\u00ea xwe bar kirin. \u00cal \u00fb hoz ji hev belav b\u00fbn. Xwesertiya kurdistan\u00ea ya \u00e7iyay\u00ee pir tir ew \u00eal, hoz \u00fb xelk\u00ean her\u00eam\u00ea ji hev d\u00fbr xistin. Dan\u00fbstandin di navbera wan de qut b\u00fb. Li pi\u015ft her \u00e7emek\u00ee an \u00e7iyayek\u00ee ji \u00e7iyay\u00ean kurdistan\u00ea zaravayek bi ser\u00ea xwe peyda b\u00fb. Bi p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna dem\u00ea re zaravay\u00ean her\u00eam\u00ee pirtir \u00fb firehtir b\u00fbn.<\/p>\n<p>Rew\u015fa penaberiy\u00ea \u00fb rew\u015fa h\u00eaman\u00ean ramyar\u00ee, erd\u00eengar\u00ee, civak\u00ee \u00fb ab\u00fbr\u00ee li kurdistan\u00ea, di gel dijwariya t\u00eakiliyan di nav \u00eal \u00fb hozan de \u00fb tevlihevb\u00fbna hin \u00eal\u00ean yek her\u00eam\u00ea bi hev re \u00e7ar zaravay\u00ean sereke peyda b\u00fbn. Nemaze di sala 1500 Z de, ev her \u00e7ar zaravay\u00ean sereke ava b\u00fbn. Ew j\u00ee ev in:<\/p>\n<p>Kurdiya Bakur\u00ee. Kurdiya Nav\u00een. Kurdiya Ba\u015f\u00fbr\u00ee. Kurdiya Goran.<\/p>\n<p><strong>Zaravay\u00ean Kurd\u00ee:<\/strong><\/p>\n<p>Di war\u00ea zaravay\u00ean kurd\u00ee de kevintir\u00een \u00e7avkan\u00ee \u015eerefnameya \u015eeref-Xan\u00ea Bedl\u00ees\u00ee ye. E\u015f\u00eer \u00fb civak\u00ean kurdan, ji aliy\u00ea ziman \u00fb rew\u015fa civak\u00ee ve bi ser \u00e7ar be\u015fan de dabe\u015f dike:<\/p>\n<p>-Be\u015f\u00ea yek\u00ea, Kurmanc\u00ee (kurdiya Bakur\/kurdiya jor\u00een).<\/p>\n<p>-Be\u015f\u00ea didiwan L\u00fbr\u00ee (kurdiya Ba\u015f\u00fbr\/kurdiya j\u00ear\u00een).<\/p>\n<p>-Be\u015f\u00ea sisiyan soran\u00ee (kurdiya nav\u00een\/ kurdiya Rojhilat)<\/p>\n<p>-Be\u015fa \u00e7arem zazak\u00ee <strong>(Kirdk\u00ee\/Kirmanck\u00ee\/Dimilk\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p>-Be\u015fa p\u00eancan Goran(Hewram\u00ee).<\/p>\n<p><strong>-Kurmanc\u00ee (Kurd\u00eeya Jor\u00een)<\/strong><\/p>\n<p>Di ziman\u00ea Kurd\u00ee de zaravaya her\u00ee belavb\u00fby\u00ee \u00fb mezin e. Li ser axeka fireh t\u00ea axaftin. Berhem\u00ean Kurd\u00ee (edeb\u00eeyat, d\u00eerok, muz\u00eek) z\u00eadetir bi zaravay\u00ea Kurmanc\u00ee hatine niv\u00eesandin \u00fb \u00e7apkirin. Li nav Kurd\u00ean Tirk\u00eeyey\u00ea (z\u00eadetir), S\u00fbr\u00eeye \u00fb Qafqasyay\u00ea; li \u00ceraq\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea de t\u00ea axaftin. Ji % 68 kurd zaravay\u00ea Kurmanc\u00ee bikar t\u00eenin. Devok\u00ean Kurmanc\u00ee j\u00ee ev in:<\/p>\n<p><strong>-Kurmanc\u00eeya Rojava:<\/strong>\u00a0Kurmanc\u00eeya al\u00eey\u00ea rojavay\u00ea \u00c7em\u00ea Ferat\u00ea ye. Ji v\u00ea devok\u00ea re Berfirat\u00ee j\u00ee t\u00ea gotin. Ji her\u00eama Efr\u00een\u00ea dest p\u00ea dike heta Melet\u00eey\u00ea (Riha, Mere\u015f, D\u00eelok) t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Rewend\u00ee \/ Bayez\u00eed\u00ee \/ Serhed\u00ee:<\/strong>\u00a0Kurmanc\u00eeya Serhed\u00ea ji Er\u00eewan\u00ea bigire, Qers, Agir\u00ee, Wan, M\u00fb\u015f, Erzerom, Erzingan\u00ea heta her\u00eama \u015eikak\u00eeyan t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-\u015eikak\u00ee:<\/strong>\u00a0C\u00eewar\u00ean di navbera gola Urm\u00eey\u00ea (Mako, Xoy, Qotir, D\u00eelman, Saqiz, Serde\u015ft, Ban\u00ea \u00fb Bokan) Gever, Elbak, \u015eemiz\u00eenan \u00fb li her\u00eama Nav\u015far\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-\u015eingal\u00ee:<\/strong>\u00a0Li her\u00eama \u015e\u00eaxan\u00ea \u00fb \u00e7\u00eeyay\u00ea \u015eingal\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Sil\u00eev\u00ee-K\u00eek\u00ee-Mill\u00ee<\/strong>: Li Amed\u00ea, hinek dever\u00ean M\u00eard\u00een\u00ea, Riha \u00fb Xarp\u00eat\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Bot\u00ee (Bohtan\u00ee):<\/strong>\u00a0Li bakur\u00ea Zaxoy\u00ea, \u015eirnex, ba\u015f\u00fbr\u00ea Behra Wan\u00ea \u00fb hinek dever\u00ean Bidl\u00ees, S\u00eart, \u00calih \u00fb M\u00eard\u00een\u00ea.<\/p>\n<p><strong>-Ciz\u00eer\u00ee:<\/strong>\u00a0Li Ciz\u00eer\u00ea \u00fb dever\u00ean M\u00eard\u00een\u00ea, Midyad, Nis\u00eab\u00een, Qami\u015flo, \u015eengal \u00fb Am\u00fbd\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Bahd\u00een\u00ee (Bahd\u00eenan\u00ee):<\/strong>\u00a0Li Dihok\u00ea \u00fb hinek dever\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Botan\u00ea, Zaxo, Akr\u00ea, Z\u00eabar \u00fb Amed\u00eeye t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Hekar\u00ee (\u015eemz\u00eenan\u00ee-\u015eemz\u00een\u00ee):<\/strong>\u00a0Wek ji nav\u00ea w\u00ea t\u00ea zan\u00een li Hekar\u00eey\u00ea (Nehr\u00ee, Oremar, Gever) \u00fb li hinek dever\u00ean \u015eirnex\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Tor\u00ee:<\/strong>\u00a0Li dever\u00ean Kercews\u00ea, Kerboran \u00fb Midyad\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-L\u00fbr\u00ee (Kurd\u00eeya J\u00ear\u00een)<\/strong><\/p>\n<p>Kurd\u00ean rojavay\u00ea \u00ceran\u00ea bi v\u00ee zaravay\u00ee diaxivin. Zaravaya Kurd\u00ee ya duyem\u00een e. Kurd\u00ean rojavay\u00ea \u00ceran\u00ea v\u00ea zaravay\u00ea diaxivin. Ji Melay\u00eer, Qesra \u015eir\u00een \u00fb Kirman\u015fan\u00ea bigre heta Kendava Besray\u00ea t\u00ea axaftin. Devok\u00ean L\u00fbr\u00ee evin:<\/p>\n<p><strong>-Kelh\u00fbr\u00ee (Kirman\u015fan\u00ee):<\/strong>\u00a0Li Kirman\u015fan\u00ea, hinek dever\u00ean L\u00fbristan\u00ea, G\u00fbran \u00fb \u00celam\u00ea, li hinek her\u00eam\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea (wek Xaneq\u00een, Mendel\u00ee, Cesan, K\u00fbt, Bicar, Qurve, Hers\u00een) t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Xaniq\u00een\u00ee:<\/strong>\u00a0Devoka Kelh\u00fbr\u00ee ya li Xaniq\u00een\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Feyl\u00ee:<\/strong>\u00a0Kurd\u00ean \u015fi\u2019\u00ee bi v\u00ea devok\u00ea diaxivin. Li \u00ceraq\u00ea ji aliy\u00ea Kurd\u00ean Feyl\u00ee \u00fb li her\u00eama Pahlay\u00ea, Bexdad\u00ea, Bedr\u00ea \u00fb li L\u00fbristan\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Lek\u00ee:<\/strong>\u00a0Devoka ku di bin bandora Faris\u00ee de maye, li hinek her\u00eam\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb li dorh\u00eala Kirman\u015fan\u00ea li ( Lek\u00eestan, L\u00fbristan, \u00celam \u00fb Pahlay\u00ea) t\u00ean axaftin.<\/p>\n<p><strong>-\u015e\u00eaxbizeyn\u00ee:<\/strong>\u00a0Kurd\u00ean li Anatoliya Nav\u00een (bi taybet\u00ee li Haymanay\u00ea) dij\u00een. Kurd\u00ean \u015e\u00eaxbizeyn\u00ee ji Kirman\u015fan, Kerk\u00fbk, Xaniq\u00een \u00fb Sil\u00eamaniy\u00ea hatine Anatol\u00eeya Nav\u00een. E\u015f\u00eera \u015e\u00eaxbizeyn\u00eeyan c\u00ee bi c\u00ee devok\u00ean cuda wek Kerk\u00fbk\u00ee, Lek\u00ee, L\u00fbr\u00ee, Kelat\u00ee, Xewend\u00ee, Jirik\u00ee, Kusey\u00ee, Sil\u00ean\u00ee, \u00c7el\u00ee ve Palan\u00ee diaxiv\u00een.<\/p>\n<p><strong>-Sencab\u00ee \u00fb Babacan\u00ee:<\/strong>\u00a0Ev devok ji al\u00eey\u00ea \u00eal\u00ean Sencab \u00fb Babacan\u00ee ve t\u00ea axaftin. Ev \u00eal di her\u00eam\u00ean Hawraman \u00fb G\u00fbran de dij\u00een.<\/p>\n<p><strong>-Bextiyar\u00ee:<\/strong>\u00a0Li ba\u015f\u00fbr\u00ea Rohilat\u00ea Kurdistan\u00ea, li Daran, Mesc\u00eed\u00ea Sil\u00eaman, \u015eehr\u00ea Kurd, \u00c7armihal, nav\u00e7eya Pi\u015ftgoy\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Perewend\u00ee, Kulgayey\u00ee, Erus\u00ee (Ger\u00fbs\u00ee) \u00fb Zengeney\u00ee:<\/strong>\u00a0Ji devok\u00ean Kurdiya Ba\u015f\u00fbr \u00fb Kurdiya J\u00ear\u00een in. Bi nav\u00ean her\u00eaman \u00fb nav\u00ean e\u015f\u00eeran hatine binavkirin.<\/p>\n<p><strong>-Mamasan\u00ee:<\/strong>\u00a0Li hinek dever\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb L\u00fbristan\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Soran\u00ee (Kurd\u00eeya Nav\u00een)<\/strong><\/p>\n<p>Zaravaya Kurd\u00ee ya s\u00eayem\u00een e. Wek\u00ee Kurd\u00eeya Nav\u00een \u00fb Baban\u00ee j\u00ee t\u00ea binavkirin. Bi v\u00ea zaravay\u00ea j\u00ee gelek berhem\u00ean gir\u00eeng hatine afirandin. Li ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea (li her\u00eama Sil\u00eaman\u00eeye, Kerk\u00fbk\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea) t\u00ea axaftin. Bi gelemper\u00ee berhem\u00ean Soran\u00ee bi alfabeya Ereb\u00ee hatiya niv\u00eesandin. Devok\u00ean Soran\u00ee j\u00ee ev in:<\/p>\n<p><strong>-Soran\u00ee:<\/strong>\u00a0Her\u00eama Z\u00eabar\u00ea li her dever\u00ean Hewl\u00ear\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Sil\u00eaman\u00ee\/Baban\u00ee:<\/strong>\u00a0Li Sil\u00eaman\u00eey\u00ea, Kerk\u00fbk\u00ea \u00fb hinek dever\u00ean Xaniq\u00een\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Mukr\u00ee\/Mukr\u00eeyan\u00ee:<\/strong>\u00a0Li \u015eino, Nexede, Xane (Piran\u015far) Sanqele, Ban\u00ea, Seqiz, Serde\u015ft \u00fb Mahabad\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Siney\u00ee:<\/strong>\u00a0Li Bicar, Kengewer, Rewanser, Ciwanro, Sine \u00fb bakur\u00ea Ciwanroy\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Germ\u00eeyan\u00ee:<\/strong>\u00a0Li ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea, li hinek dever\u00ean Kerk\u00fbk\u00ea \u00fb li derdora Xaniq\u00een\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Erdelan\u00ee:<\/strong>\u00a0Li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea, li derdora Sine, Rewanser \u00fb Ciwanroy\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Zazak\u00ee (Kirdk\u00ee\/Kirmanck\u00ee\/Dimilk\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p>Zaravaya Kurd\u00ee ya ku li \u00e7end dever\u00ean Tirk\u00eeyey\u00ea t\u00ea axaftin. \u00c7end bajarok \u00fb nav\u00e7ey\u00ean wek\u00ee \u00c7ewlik\u00ea, D\u00earsim\u00ea, D\u00eeyarbekir\u00ea, Elez\u00eez\u00ea, S\u00eawaz\u00ea, M\u00fb\u015f\u00ea, Erzirom\u00ea, Ezirgan\u00ea, Rihay\u00ea, Sems\u00fbr\u00ea, S\u00eart\u00ea, Qeyser\u00ee \u00fb li Melet\u00eey\u00ea t\u00ea axaftin. Devok\u00ean Zazak\u00ee ev in:<\/p>\n<p><strong>-Devoka D\u00earsim\u00ea:<\/strong>\u00a0Li D\u00earsim\u00ea, Ezirgan\u00ea, Erzirom\u00ea (hinek gund\u00ean Tatos \u00fb Xin\u00fbs\u00ea), M\u00fb\u015f (Gimgim\u00ea) \u00fb Siwas\u00ea bi gelemper\u00ee Kurd\u00ean Elew\u00ee diaxivin.<\/p>\n<p><strong>-Devoka Dervey\u00ee D\u00earsim\u00ea:<\/strong>\u00a0\u00c7ewl\u00eeg, D\u00eeyarbekir, Elez\u00eez, Riha \u00fb li \u00e7end dever\u00ean din Kurd\u00ean Sun\u00ee p\u00ea diaxivin.<\/p>\n<p><strong>-Goran\u00ee (Hewram\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p>Li \u00ceran\u00ea (her\u00eama Kirman\u015fan\u00ea) \u00fb li hinek herem\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea t\u00ea axaftin. Mirov dikare bib\u00eaje di navbera Kirman\u015fan\u00ea \u00fb Bexdad\u00ea (li her\u00eam\u00ean \u00e7\u00eeyay\u00ee) t\u00ea axaftin. Li gor\u00ee deng \u00fb saz\u00eeya b\u00eajeyan n\u00eaz\u00eek\u00ee zaravaya Zazak\u00ee ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea di dabe\u015fkirina zaravayan de bi gelemper\u00ee wek devokek di nav Zaravaya Zazak\u00ee de hatiye dabe\u015fkirin. L\u00ea bel\u00ea, ji ber ku her\u00eam\u00ean t\u00ea de t\u00ea axaftin d\u00fbr\u00ee hev in \u00fb ji al\u00eey\u00ea p\u00ea\u015fesaz\u00ee \u00fb dengsaz\u00eey\u00ea de cudahiy\u00ean bingeh\u00een di navbera her du zaravayan de hene div\u00ea ji hev cuda b\u00ean hesibandin. Devok\u00ean Goran\u00ee j\u00ee ev in:<\/p>\n<p><strong>-Hewraman\u00eeya Text\u00ee:<\/strong>\u00a0Devoka li her\u00eama \u00e7\u00eeyay\u00ea Hewraman\u00ea ya al\u00eeye \u00ceraq\u00ea, bi taybet\u00ee li derdor\u00ea Heleb\u00e7ey\u00ea (Awa, Biyare, Tew\u00eale) t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Hewraman\u00eeya Lihon\u00ee:<\/strong>\u00a0Hewraman\u00eeya li al\u00eey\u00ea \u00ceran\u00ea li Paweh, News\u00fbd, Dizl\u00ee, Nodse, D\u00eenewer, Zengene, Siyamens\u00fbr \u00fb \u015e\u00eaxan t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Bacelan\u00ee:<\/strong>\u00a0Bi taybet\u00ee li Xaneq\u00een \u00fb M\u00fbsil\u00ea, Kamjaran, \u015e\u00earwan, Qela, Qeysewend, Maraw \u00fb Kemanger\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Zengeney\u00ee:<\/strong>\u00a0Li Zengene \u00fb \u015eebek\u00ea t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p><strong>-\u015eebek\u00ee:<\/strong>\u00a0Li derdor\u00ea M\u00fbsil\u00ea te axaftin.<\/p>\n<p><strong>-\u015e\u00eaxan\u00ee:<\/strong>\u00a0Ber\u00ea li dever\u00ean Heleb\u00e7ey\u00ea dihat axaftin.<\/p>\n<p><strong>-Sarl\u00ee:<\/strong>\u00a0Li bakur\u00ea M\u00fbsil\u00ea di her\u00eameke pi\u00e7\u00fbk de t\u00ea axaftin.<\/p>\n<p>Li Kurdistan\u00ea li gor\u00ee texm\u00eenan ji % 68 Kurmanc\u00ee (Kurd\u00eeya Bakur \u00fb Kurd\u00eeya Jor\u00een), ji % 16 L\u00fbr\u00ee (Kurd\u00eeya Ba\u015f\u00fbr \u00fb Kurd\u00eeya J\u00ear\u00een), ji % 12 Soran\u00ee (Kurd\u00eeya Nav\u00een \u00fb Kurd\u00eeya Rojhilat\u00ea) \u00fb ji % 4 j\u00ee Zazak\u00ee \u00fb Goran\u00ee t\u00ea axaftin. Zaravaya ku her\u00ee z\u00eade di Kurdistan\u00ea de t\u00ea axaftin Kurmanc\u00ee ye. Di w\u00eaje \u00fb niv\u00ees\u00ea de zaravay\u00ean Kurmanc\u00ee \u00fb Soran\u00ee xurt \u00fb ge\u015f b\u00fbne \u00fb p\u00ea\u015f ketine.<\/p>\n<p><strong>Standardkirina zaravay\u00ean ziman\u00ea kurd\u00ee: <\/strong><\/p>\n<p>Standardkirina ziman\u00ea Kurd\u00ee ya ku di sedsala 20\u2019an de hatiye kirin bi s\u00ea alfabey\u00ean c\u00fbda de hatine niv\u00eesandin. li Ba\u015fur\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb li Yek\u00eet\u00eeya Sovyeta kevin bi desteka ferm\u00ee \u00fb li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee bi ins\u00eeyat\u00eefa rew\u015fenb\u00eer\u00ea Kurd M\u00eer Celadet Bedirxan bizav\u00ean standard\u00eezekirina ziman\u00ea Kurd\u00ee dest p\u00eakiriye. Bizava standard\u00eezekirina zaravay\u00ea Kurmanciya Bakur di bin p\u00ea\u015fengtiya M\u00eer Celadet Bedirxan de gava yekem di kovara \u201cHawar\u201d da, ya ku li \u015eam\u00ea \u00fb Beyr\u00fbt\u00ea di navbera sal\u00ean 1932-1943 hatiye \u00e7apkirin \u00fb bikaran\u00een. Alfabeya Celadet Bedirxan ya n\u00fbjen ji t\u00eep\u00ean Lat\u00een\u00ee hatiye niv\u00eesandin. Ji bo standard\u00eezekirina ziman\u00ea Kurd\u00ee p\u00eaw\u00eest\u00ee bi r\u00eabazek n\u00fbjen, li gor w\u00ea serdem\u00ea \u00fb li gor rastiya netewa Kurd ya \u00eero heye. B\u00eagoman ji bo n\u00fbjenkirin \u00fb standard\u00eezasyona Kurd\u00eey\u00ea gir\u00eeng e ku ji zeng\u00eeniya hem\u00fb zaravayan s\u00fbd b\u00ea wergirtin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deriya \u00c7iya\/ Qami\u015flo Ziman pergalek ji sembol \u00fb n\u00ee\u015fana ne ku am\u00fbra ziman\u00ee p\u00eak t\u00eene, ziman di hem\u00ee qad\u00ean c\u00eehan\u00ea de wek\u00ee am\u00fbra her\u00ee gir\u00eeng a t\u00eagihi\u015ftin \u00fb peywendiya di navbere endam\u00ean civak\u00ea de t\u00ea hesibandin. Di destp\u00eaka jiyan\u00ea de ziman neb\u00fb, mirov bi riya \u00e7avl\u00eakirina lawiran bi q\u00eeran p\u00eawend\u00ee dikirin, pi\u015ftre \u00ee\u015faret, sembol \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":58953,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-58952","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58955,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58952\/revisions\/58955"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/58953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}