{"id":56737,"date":"2023-07-12T07:36:10","date_gmt":"2023-07-12T05:36:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=56737"},"modified":"2023-07-12T07:36:10","modified_gmt":"2023-07-12T05:36:10","slug":"rupelek-ji-diroka-me-a-tije-rabun-u-ketin-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=56737","title":{"rendered":"R\u00fbpelek ji d\u00eeroka me a tije rab\u00fbn \u00fb ketin&#8230;(2)"},"content":{"rendered":"<p>Bi derbasb\u00fbna sed salan ji w\u00ea peymana xwed\u00ee temenek\u00ee tije \u00ea\u015f \u00fb elem h\u00eaj\u00ee em ferqek\u00ea di navbera kar \u00fb kiryar\u00ean Erdogan, Mistefa Kemal \u00fb Ismet In\u00f6n\u00fc de nab\u00eenin, l\u00ea ders\u00ean ku partiy\u00ean siyas\u00ee, rew\u015fenb\u00eer\u00ean civaka Kurdistan\u00ea \u00fb siyasetmedar\u00ean me ji w\u00ea b\u00fbyer \u00fb sed sal\u00ean re\u015f bist\u00eenin, \u00e7ine?Mistefa Kemal beriya \u00eemzakirina peymana Lozan di dema hevd\u00eetina bi Kurdan re li peyman\u00ean S\u00eewas \u00fb Erzrom\u00ea gelek soz \u00fb biryar\u00ean gir\u00eeng bi gire-gir, \u015f\u00eax \u00fb axay\u00ean Kurd re parve kirib\u00fbn.<\/p>\n<p>Di destp\u00eaka damezirandina Komara Tirkiy\u00ea li sala 1923an de, di 16\u00ea \u00c7ile a w\u00ea sal\u00ea de M. Kemal di hevpeyv\u00eenek\u00ea a bi rojnamevanan re v\u00ea dax\u00fbyaniy\u00ea dide: &#8220;Pirsgir\u00eaka Kurd y\u00ea qet nebe asteng\u00ee li hember berjewendiy\u00ean me Tirkan. Ji ber ku wek\u00ee h\u00fbn j\u00ee p\u00ea dizanin, Kurd bi awayek\u00ee wisa bic\u00eehb\u00fbne ku ew li hin her\u00eaman piran\u00ee ne l\u00ea ger em bixwazin pirhejmariya wan li wan dever \u00fb her\u00eaman k\u00eam bikin \u00fb tix\u00fbbek\u00ee bikeve navbera me \u00fb wan de, w\u00ea dem\u00ea em doza tirk\u00eetiy\u00ea \u00fb dewleta Tirkiy\u00ea mehf dikin. Div\u00ea em w\u00ea dem\u00ea tix\u00fbbek\u00ee di navbera xwe \u00fb wan de\u00a0 bik\u015f\u00eenin heya digehe Erzirom, Erzincan, S\u00eawas \u00fb Xerp\u00fbt\u00ea j\u00ee. Heta div\u00ea em e\u015f\u00eeret-\u00eal\u00ean Kurd y\u00ean li \u00e7ol\u00ean Konya j\u00ee berbi\u00e7av bigrin. Ji ber van egeran, li \u015f\u00fbna fikrek\u00ee Kurd\u00eet\u00ee ji xwe li gor\u00ee zagona me ya bingeh\u00een, hinek maf\u00ean xwebir\u00eaveber\u00ee an j\u00ee otonom\u00ee \u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ea b\u00ean sazkirin. W\u00ea dem\u00ea gel\u00ea k\u00eejan her\u00eam, dever an j\u00ee bajar\u00ee Kurd bin, ew\u00ea xweseriya xwe bi r\u00ea ve bibin. Ji bil\u00ee v\u00ea dema qala gel\u00ea Tirkiy\u00ea b\u00ea kirin div\u00ea Kurd j\u00ee di nav de b\u00eane hesibandin anku himwilatiy\u00ean<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-56739 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/170415_13e69_1609946602.jpg\" alt=\"\" width=\"183\" height=\"275\" \/> Tikiy\u00ea b\u00eane d\u00eetin \u00fb hesibandin. Gava ney\u00ean an j\u00ee ev yeka ney\u00ean kirin \u00fb d\u00eetin div\u00ea em li bend\u00ea bin ku Kurd y\u00ea pirsgir\u00eakan derbixin. Niha Meclisa Mezin ya Netewa Tirkiy\u00ea (TBMM), ji n\u00fbner\u00ean Tirkan \u00fb Kurdan p\u00eak t\u00ea \u00fb van herdu gelan tevahiya hatin \u00fb pa\u015feroja xwe kirine yek. Yan\u00ee ew dizanin ku ev ti\u015ftek\u00ee me \u00fb y\u00ean wan y\u00ea hevpar e. Ne di c\u00ee de ye ku mirov rabe tix\u00fbbek\u00ee cuda x\u00eaz bike \u00fb em ji hev b\u00eane veqetandin\u2026&#8221;(1) Ev gotin di belgenameya hejmara 1089an de hatine tomarkirin.<\/p>\n<p>Xala gir\u00eeng li vira ewe ku ew belge ji bo \u00e7i merem\u00ea dibe bila bibe, l\u00ea gelek rast\u00ee t\u00eade hene \u00fb dide n\u00ee\u015fandan ku saz\u00fbmankar \u00fb bir\u00eaveber\u00ean dewleta Tirkiy\u00ea y\u00ean destp\u00eaka sal\u00ean damezirandina Komar\u00ea, di derbar\u00ea &#8220;pirsgir\u00eaka Kurd&#8221; de xwed\u00ee n\u00eaz\u00eekb\u00fbnek zelal b\u00fbne. H\u00eaza Kurdan d\u00eetine \u00fb zan\u00eene ku &#8220;Pirsgir\u00eaka Kurd&#8221; ji serdema Osmaniyan heb\u00fbye \u00fb y\u00ea Kurd neh\u00ealin ew j\u00ee wiha rihet li ser ser\u00ea wan xwed\u00ee desthilatdar\u00ee bin. Bi serhev de mirov dikare ji axaftin\u00ean Mistefa Kemal van rastiyan derx\u00eene:<\/p>\n<ol>\n<li>Div\u00ea ti tix\u00fbb di navbera axa Kurdistan \u00fb Tirkiy\u00ea de ney\u00ea ki\u015fandin..<\/li>\n<li>Kurd li bajaren ku t\u00ea de bi piran\u00ee ne, y\u00ea bi awayek\u00ee otonom\u00ee xwe bi r\u00eave bibin.<\/li>\n<li>Dema ku qala gel\u00ea Tirkiy\u00ea b\u00ea kirin, Kurd j\u00ee y\u00ea t\u00eade b\u00ean bicihkirin.<\/li>\n<li>Meclisa Mezin ya Netewa Tirkiy\u00ea y\u00ea ji n\u00fbner\u00ean r\u00eavebir y\u00ean Kurd \u00fb Tirk p\u00eak b\u00ea.<\/li>\n<li>Van herdu gelan di dir\u00eajahiya d\u00eerok\u00ea de berjewend\u00ee \u00fb pa\u015feroja xwe kirine yek.<\/li>\n<li>Dema ku Kurd weke netewe di nav gel\u00ea Tirkiy\u00ea de ney\u00ean d\u00eetin an j\u00ee hesibandin, dibe ku nerazib\u00fbn\u00ean Kurdan herdem r\u00fb bidin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ev xal\u00ean ku ji aliye saz\u00fbmankar\u00ea dewlet\u00ea ve hatine derbir\u00een ne hewqas kevn in. L\u00ea bel\u00ea ji bo jiyaneke hevpar, ji Kurdan j\u00ee hin h\u00eav\u00ee hatine kirin, bes pishtre eshkere b\u00fb ku Kurd ji bo demeke kurt weke amaraz hatine bikar an\u00een. Dema peymana Lozan hatiye \u00eemza kirin, hem\u00fb soz, biryar \u00fb axaftin\u00ean Mistefa Kemal hatine ji b\u00eerkirin. Yan\u00ee ger demk\u00ee j\u00ee beJi Kurdan dihat xwestin ku li hember\u00ee h\u00eaz\u00ean Rojava y\u00ean ku axa Enedol-Mezopotamya dagir kirib\u00fbn \u015fer bikin. Kurdan j\u00ee beriya w\u00ea li k\u00ealeka wan sher\u00ea dijber\u00ean wan kirin, l\u00ea dema hisab hatine ser mas\u00ea \u00ead\u00ee wan li cih\u00ea ziman\u00ea diyalog \u00fb log\u00eek\u00ea dest bi tevkuj\u00ee \u00fb sher\u00ea li dij\u00ee heb\u00fbna Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea kirin. Xala her\u00ee dawiy\u00ea ku li pey sed sal\u00ean temen\u00ea peymana Lozan div\u00ea b\u00ea gotin \u00fb qet ney\u00ea ji b\u00eer kirin ewe ku cudat\u00eeyek bi qas\u00ee zere-misqalek\u00ea di navbera bir\u00eaveber\u00ean Osman\u00ee, Mistefa Kemal, Ismet In\u00f6n\u00fc, Erdogan, AKP-MHP de nay\u00ea d\u00eetin dema ku mijara Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea dikeve rojeva Kurdan \u00fb raya gisht\u00ee a cihan\u00ea. Ew weke bav-kal\u00ean xwe h\u00ea j\u00ee li ser \u00eenkarkirina Kurd \u00fb Kurdistan, jenusid \u00fb sher\u00ea bi shoreshger\u00ean Kurd re berdewamin, l\u00ea \u00ead\u00ee Kurd ne Kurd\u00ean sed sal\u00ean ber\u00ea ne. Destkeft\u00ean Kurdan biqas\u00ee ku p\u00eaw\u00eest bin t\u00ear nakin, l\u00ea kar \u00fb xebat berdewamin \u00fb y\u00ea rojek\u00ea Kurd bigehin serxweb\u00fbn \u00fb azadiya xwe.( 1). Ar\u015f\u00eeva D\u00eeroka Tirkiy\u00ea, hejmara belg\u00ea: 1089<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi derbasb\u00fbna sed salan ji w\u00ea peymana xwed\u00ee temenek\u00ee tije \u00ea\u015f \u00fb elem h\u00eaj\u00ee em ferqek\u00ea di navbera kar \u00fb kiryar\u00ean Erdogan, Mistefa Kemal \u00fb Ismet In\u00f6n\u00fc de nab\u00eenin, l\u00ea ders\u00ean ku partiy\u00ean siyas\u00ee, rew\u015fenb\u00eer\u00ean civaka Kurdistan\u00ea \u00fb siyasetmedar\u00ean me ji w\u00ea b\u00fbyer \u00fb sed sal\u00ean re\u015f bist\u00eenin, \u00e7ine?Mistefa Kemal beriya \u00eemzakirina peymana Lozan di [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56738,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-56737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56737"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56740,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56737\/revisions\/56740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/56738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}