{"id":55407,"date":"2023-04-19T12:52:05","date_gmt":"2023-04-19T10:52:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=55407"},"modified":"2023-04-19T12:52:05","modified_gmt":"2023-04-19T10:52:05","slug":"125-sal-li-ser-sopa-rastiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=55407","title":{"rendered":"125 SAL L\u0130 SER \u015eOPA RAST\u0130Y\u00ca"},"content":{"rendered":"<h5><strong>125 salroja rojnamegeriya Kurd\u00ee \/ 22\u00ea N\u00eesana sala 1898an rojeke d\u00eerok\u00ee \u00fb nejb\u00eerkir\u00ee li hem\u00fb Kurdistan\u00ea ye. Ew roj ne li bajarek\u00ee Kurdistan\u00ea belk\u00ee ji ber zext \u00fb zor\u00ean dagirker\u00ean Kurdistan\u00ea li bajar\u00ea Qah\u00eere roj\u00ean t\u00eer\u00eaj\u00ean xwe gehand welat. Ew roj destp\u00eaka \u015fore\u015f\u00ea b\u00fb ku em dikarin weke &#8220;rensenas&#8221;eke piral\u00ee j\u00ee binav bikin. <\/strong><\/h5>\n<h5><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-55409 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/99ad007f-38d9-4b26-9e97-be776cc585be-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"175\" height=\"263\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/99ad007f-38d9-4b26-9e97-be776cc585be-200x300.jpg 200w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/99ad007f-38d9-4b26-9e97-be776cc585be-682x1024.jpg 682w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/99ad007f-38d9-4b26-9e97-be776cc585be-768x1153.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/99ad007f-38d9-4b26-9e97-be776cc585be-1023x1536.jpg 1023w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/99ad007f-38d9-4b26-9e97-be776cc585be.jpg 1066w\" sizes=\"auto, (max-width: 175px) 100vw, 175px\" \/>Bi v\u00ea roj\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee mirov nikare nav\u00ean weke: M\u00eaqdad M\u00eedhet Berdirxan, Simkoy\u00ea Sikak\u00ee, Giyo M\u00fbkriyan\u00ee, Qanat\u00ea Kurdo, Celadet Bedirxan, H\u00eamin M\u00fbkryan\u00ee, P\u00eashewa Qaz\u00ee \u00fb hin kes\u00ean di bi b\u00eer ney\u00eene. \u00c7ira rojnamegeriya me 125 sal\u00ea ber\u00ea p\u00eaket \u00fb \u00eero j\u00ee xwed\u00ee sedan r\u00eabaz\u00ean xwe y\u00ean c\u00fbr bi c\u00fbr e.<\/h5>\n<ol>\n<li>\n<h5>Armanc\u00ean xwediy\u00ea rojnameya Kurdistan pir p\u00eeroz \u00fb tev\u00ee heb\u00fbna ewqas dijwariy\u00ean giran M\u00eeqdad Bedirxan kar\u00ee bibe destp\u00eaka hilan\u00eena p\u00eangaveke mezin ku qet \u00fb qet ji b\u00eera kes\u00ee nace. Ew ji malbatek\u00ea dihat ku ser\u00ee li hember\u00ee Osman\u00ee \u00fb Sefewiyan netewandin. Di kar xebat \u00fb desthilatdariy\u00ea de xwe ji m\u00eer \u00fb padishah\u00ean Tirk, Ereb \u00fb \u00ceran\u00ee k\u00eamtir nedid\u00eetin. Ji ber w\u00ea sinor\u00ea destch\u00eakir\u00ee j\u00ee ji wan re b\u00eawate b\u00fbn. Li k\u00fbdera welat\u00ea wan y\u00ea bindest \u015fore\u015f \u00fb serhildanek destp\u00eabikira lawek\u00ee w\u00ea malbata r\u00eazdar li wir amade b\u00fb. Ebdulrezaq Bedirxan di serdema serhildana Simkoy\u00ea Shikak\u00ee de li Xoy \u00fb Urmiy\u00ea hevkarek\u00ee w\u00ea \u015fore\u015f\u00ea b\u00fb. Yekem\u00een rojnameya binav\u00ea Kurdistan di sala 1912 an de \u00fb yekem\u00een xwendingeha bi away\u00ea modern li sala 1916 an dest bikar\u00ea xwe kir ku li hem\u00fb \u00ceran\u00ea r\u00eajey xwendin\u00ea 5% b\u00fb. Ew p\u00eangav li ser daxwaz\u00ean kes\u00ean weke Ebdulrezaq Bedirxan, Mihemed Turcan\u00eezade \u00fb Ehmed Turcan\u00eezade ketin pirakt\u00eek\u00ea. Li Istembol \u00fb hin bajar\u00ean din komeley\u00ean Kurd\u00ee j\u00ee heb\u00fbn ku xwed\u00ee cihek\u00ee taybet b\u00fbn, l\u00ea di qada ragihandin\u00ea de xebat\u00ean ku dihatin kirin tirseke mezin ji hakim\u00ean dag\u00eerker re \u00e7\u00eadikir. Ji ber w\u00ea \u00e7awe ku \u015fore\u015fa Firansay\u00ea bi kar\u00ea ragehandin\u00ea re belav\u00ee hem\u00fb cihan\u00ea b\u00fb, \u015fore\u015fa ragehandina Kurd\u00ee j\u00ee z\u00fb bala raya gi\u015ft\u00ee a Kurd\u00ee ber bixwe ve ki\u015fand. Li gor \u015fert \u00fb merc\u00ean w\u00ea dem\u00ea \u00e7apkirina rojname \u00fb kovar\u00ean Kurd\u00ee h\u00easan neb\u00fb. Ew kar \u00fb xizmet div\u00ea li gor w\u00ea rew\u015f\u00ea b\u00eane nirxandin.<\/h5>\n<\/li>\n<li>\n<h5>Jiyan \u00fb berhem mukemil\u00ee hevin. Dibe ku jiyan b\u00ea dawiy\u00ea, l\u00ea ked \u00fb berhem bi nemir\u00ee dim\u00eenin \u00fb tar\u00eetiy\u00ean li p\u00ea\u015fber\u00ee civak \u00fb welatek\u00ee bindest j\u00ee bi ronahiya xwe ber bi rizgariy\u00ea ve dibin. Niv\u00ees\u00ean di r\u00fbpel\u00ean rojaname \u00fb kovar\u00ean dema xwe de tev belgey\u00ean d\u00eerok\u00ee ne. M\u00eenaka v\u00ea yek\u00ea rojana &#8220;KURD&#8221; a serdema desthilat \u00fb serhildana Simkoy\u00ea \u015fikak\u00ee li rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ye. \u00ceran\u00ee z\u00eadetir\u00ee 100 salane ku bi hem\u00fb \u00eemkan\u00ean xwe li dij\u00ee kesayet\u00ee \u00fb armanc\u00ean w\u00ee p\u00ea\u015feng\u00ea Kurd re\u015fkirin\u00ea dikin. W\u00ee weke r\u00eagir \u00fb \u00e7ete bi nav dikin, l\u00ea ji h\u00ealek\u00ea j\u00ee dib\u00eajin di ser\u00ea Simko de serxweb\u00fbna Kurdistana mezin heb\u00fb. Dema em li r\u00fbpel\u00ean rojname KURD din\u00earin gelek rast\u00ee ji me re e\u015fkere dibin. Hem\u00fb \u00eeday\u00ean \u00ceraniy\u00ean dagirker vala derdiketin Simko bi riya w\u00ea rojnam\u00ea behsa armanc\u00ean xwe y\u00ean p\u00eeroz dike. Yan\u00ee rojaname him weke belgey\u00ean d\u00eerok\u00ee dikare rastiy\u00ean ve\u015fart\u00ee e\u015fkere bike \u00fb him j\u00ee buxtan\u00ean dijmin\u00ean doza miletek\u00ee bide xuyakirin.<\/h5>\n<\/li>\n<li>\n<h5>Di war\u00ea ziman \u00fb dewlemendiya \u00e7and\u00ee de rojnamegeriya Kurd\u00ee xwed\u00ee erkek\u00ee mezin b\u00fb. Kurdan bi riya \u00e7and, filiklor \u00fb kelepor\u00ea heb\u00fbna xwe parastin. Ziman\u00ea Kurd\u00ee bi x\u00eara kar\u00ea ragihandin\u00ea di nava ziman\u00ean c\u00eehan\u00ea de weke zimanek\u00ee zind\u00ee t\u00ea d\u00eetin. Bi riya ragihandin\u00ea dema &#8220;xwendin \u00fb niv\u00eesandin&#8221; bi zimanek\u00ee hebin \u00ead\u00ee ew ziman ji mirin\u00ea xelas dibe. Rew\u015fenb\u00eer \u00fb r\u00eaber\u00ean me di sedsala bih\u00fbr\u00ee de karek kirin ku bingeha perwerd\u00ea bi ziman\u00ea Kurd\u00ee bibe bingehek\u00ee esas\u00ee y\u00ea dewlemendkirina ziman.<\/h5>\n<\/li>\n<li>\n<h5>\u00cero li ser derbasb\u00fbna 125 salan rew\u015fa rojnamegeriya Kurd\u00ee pir ba\u015f \u00fb hewldan\u00ean mezin di \u00e7ar par\u00e7\u00ean Kurdistan\u00ea de j\u00eare hene. Heya niha rojanemegiya Kurd\u00ee di 4 p\u00eavajoy\u00ean j\u00ear de derbas b\u00fbye: A. Rojnameya KURDISTAN, KURD, ZAR\u00ce KIRMANC\u00ce ku navend\u00ean wan Qahire, Urmiye \u00fb Hewl\u00ear b\u00fbn. 2. P\u00eavajoya p\u00eakhatina J.K \u00fb komara Kurdistan a sala 1946an ku r\u00eaber\u00ean komar\u00ea bihayek\u00ee giran didan avakirina saziy\u00ean weke \u00e7apxane, xwendingeh \u00fb komeley\u00ean perwerdey\u00ee ku t\u00eade asta rew\u015fenb\u00eeriya civak\u00ea z\u00eadetir dib\u00fb. Serdema komar\u00ea r\u00fbpelek\u00ee z\u00ear\u00een y\u00ean ragihandina Kurd\u00ee ye. Li vira p\u00eaw\u00eeste em rola rew\u015fenb\u00eer\u00ean Sovyeta ber\u00ea, radiyoya \u00car\u00eevan \u00fb Riya Teze j\u00ee ji b\u00eer nekin. 3. \u015fore\u015fa \u00celon\u00ea ku ji 1963an heya 1975an berdewam b\u00fb kar\u00ee bingeh\u00ea belvakirina deng \u00fb be\u015f\u00ean radioy\u00ee li hem\u00fb Kurdistan\u00ea bih\u00eaztir bike. Heb\u00fbna w\u00ea \u015fore\u015f\u00ea li dij\u00ee Bas\u00eey\u00ean cinayetkar b\u00fb sedem ku Mihemed Riza Pehlew\u00ee j\u00ee izna vekirina radyoy\u00ean Kurd\u00ee bide. Ev ji Kurd\u00ean rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea re derfeteke mezin b\u00fb. Istgeh\u00ean radiy\u00ea li Tehran, Kirman\u015fan, Urmiy\u00ea \u00fb Me\u015fhed\u00ea veb\u00fbn \u00fb bandora bernamey\u00ean wan radiyoyan heya roja \u00eero j\u00ee li ser civak\u00ea maye. Ji h\u00eala din ve j\u00ee bi w\u00ea \u015fore\u015f\u00ea re \u00ead\u00ee n\u00fb\u00e7egihan\u00ee j\u00ee derbas\u00ee p\u00eavajoyeke gir\u00eeng b\u00fb. 4. Bi kar \u00fb xebata MED TV re ji 21.03.1995an \u00ead\u00ee Kurd b\u00fbn xwed\u00ee TVy\u00ean satal\u00eet. PKK\u00ea kar\u00ea bi v\u00ea p\u00eangav\u00ea re beriya \u00ceran, \u00ceraq \u00fb S\u00fbriy\u00ea ji tekn\u00eeka modern a sedsal\u00ea s\u00fbd\u00ea bist\u00eene \u00fb ji bona doza azadiy\u00ea \u00fb di nava tevan de j\u00ee rej\u00eema Tirkiy\u00ea g\u00eaj bike. \u00cad\u00ee bi destp\u00eaka kar\u00ea MED TV re destkeft\u00ean mezintir b\u00fbne para Kurdan. Qedexey\u00ean li ser ziman\u00ea Kurd\u00ee rab\u00fbn, deng\u00ea Kurd ji ed\u00ea geha heft esmanan, s\u00eenor\u00ean meinew\u00ee li ser erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea rab\u00fbn \u00fb deng\u00ea \u015fore\u015fa &#8220;Jin, Jiyan, Azad\u00ee&#8221; ji bakur geha Rojava \u00fb \u00eero j\u00ee b\u00fbye deng \u00fb q\u00ear\u00een\u00ean li rojhilat\u00ea Kurdistan \u00fb \u00ceran\u00ea. Bi veb\u00fbna MED TV re niha dehan TVy\u00ean satalayt\u00ee, hezaran malp\u00ear, sedan radyo, ajans \u00fb saziy\u00ean perwerd\u00ea lu Kurdistan \u00fb dervey Kurdistan\u00ea ava b\u00fbne. Li vira p\u00eaw\u00eeste em rew\u015fa ragihandina Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee ji b\u00eer nekin ku li 4 aliy\u00ean Kurdistan\u00ea xwed\u00ee hinek taybetmendiy\u00ean cuda ye. Chimk\u00ee li wira z\u00eadetir ji erdingariya Kurdistan\u00ea r\u00fbber\u00ea desthilata Kurdan berfireh \u00fb gelek k\u00eamnetew\u00ean din j\u00ee hene ku xwed\u00ee ziman \u00fb \u00e7and\u00ean cudane. Ji bona w\u00ea j\u00ee em carna di hin konferansan de tablo \u00fb daxuyaniyan bi 3-4 ziman\u00ean: Kurd\u00ee, Ereb\u00ee \u00fb Siryan\u00ee j\u00ee dib\u00eenin. Kar\u00ea w\u00ea ragihandin\u00ea xwed\u00ee erk\u00ean giran \u00ean perwerdeya demokrasiy\u00ea ye. Kultura tolerans \u00fb dewlemendkirina pirens\u00eep\u00ean demokasiy\u00ea r\u00fbkn\u00ean bingeh\u00een y\u00ean ragehandina \u015fore\u015fa Rojava ne. Encam: 125 sal derbas b\u00fbn, xewn\u00ean M\u00eeqdad Bedirxan gehane encam\u00ea \u00fb \u00eero ne ten\u00ea li Kurdistana mezin belk\u00ee di nava Kurd\u00ean diyasporay\u00ea de j\u00ee ziman \u00fb ragihandina Kurd\u00ee xwed\u00ee h\u00eaz \u00fb \u015fax\u00ean xwe y\u00ean dewlemend e. Ez v\u00ea roja d\u00eerok\u00ee li hem\u00fb \u015feh\u00eed\u00ean doza ragihandina Kurd\u00ee, li hem\u00fb Kurdistan\u00ea p\u00eeroz dikin. Di v\u00ea riya tij\u00ee serwer\u00ee de me gelek kes\u00ean mezin wenda kirin l\u00ea dilop\u00ean xw\u00eena wan ku bi neheq\u00ee hatine rijandin ten\u00ea ti\u015ftek\u00ee bi b\u00eera me t\u00eene:&#8221; Erk\u00ean me giran, em mehk\u00fbm\u00ee serkeftin\u00ea \u00fb p\u00ea\u015fkeftin\u00ea ne&#8230;.&#8221;<\/h5>\n<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>125 salroja rojnamegeriya Kurd\u00ee \/ 22\u00ea N\u00eesana sala 1898an rojeke d\u00eerok\u00ee \u00fb nejb\u00eerkir\u00ee li hem\u00fb Kurdistan\u00ea ye. Ew roj ne li bajarek\u00ee Kurdistan\u00ea belk\u00ee ji ber zext \u00fb zor\u00ean dagirker\u00ean Kurdistan\u00ea li bajar\u00ea Qah\u00eere roj\u00ean t\u00eer\u00eaj\u00ean xwe gehand welat. Ew roj destp\u00eaka \u015fore\u015f\u00ea b\u00fb ku em dikarin weke &#8220;rensenas&#8221;eke piral\u00ee j\u00ee binav bikin. Bi v\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-55407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55407"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55412,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55407\/revisions\/55412"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}