{"id":54367,"date":"2023-02-22T08:34:26","date_gmt":"2023-02-22T06:34:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=54367"},"modified":"2023-02-22T08:34:26","modified_gmt":"2023-02-22T06:34:26","slug":"roja-zimane-dayike-u-dirutiya-unesco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=54367","title":{"rendered":"Roja ziman\u00ea day\u00eek\u00ea \u00fb dir\u00fbtiya UNESCO"},"content":{"rendered":"<p><strong>DILYAR CIZ\u00ceR\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ji sala 2000\u2019\u00ea ve li ser p\u00ea\u015fniyara Bengladi\u015f\u00ea 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea wek\u00ee roja ziman\u00ea day\u00eek\u00ea ya c\u00eehan\u00ea ragihand. Gelek netew\u00ean c\u00eehan\u00ea v\u00ea roj\u00ea p\u00eeroz dikin. Kurd\u00ean welat\u00ea wan ji aliy\u00ea 4 dewletan ve hatine dagirkirin \u00fb ziman\u00ea wan rast\u00ee gelek hewldan\u00ean tunekirin\u00ea hatiye, bi co\u015f v\u00ea roj\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00ee dikin.<\/p>\n<p>L\u00ea mixabin Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean bi \u00eedaya parastina ziman\u00ean day\u00eek\u00ea ev roj diyar kir\u00ee, bi tu away\u00ee li gor\u00ee r\u00eagez\u00ean xwe tevnagerin. Em v\u00ea di \u015fore\u015fa Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de ba\u015f dib\u00eenin. Li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea pi\u015ft\u00ee serhildana 12\u2019\u00ea Adara sala 2004\u2019an biryar hate day\u00een ku xebat\u00ean ziman b\u00ea me\u015fandin. Di encam\u00ea de pi\u015ft\u00ee demek\u00ea zem\u00eena xebat\u00ean sazb\u00fby\u00een\u00ea hatin av\u00eatin \u00fb kom\u00ean perwerdey\u00ea ji rej\u00eem\u00ea ve\u015fart\u00ee li gelek cihan hatin destp\u00eakirin.<\/p>\n<p>Di sala 2007\u2019an de Saziya Ziman\u00ea Kurd\u00ee (SZK) konfransa xwe ya damezir\u00eener, d\u00eesa bi diz\u00ee li gundek\u00ee Koban\u00ea lidar xist. Konfransa bi be\u015fdariya 65 kesan p\u00eak hat. Di konferans\u00ea de biryar\u00ean bi r\u00eaxistinkirin \u00fb vekirina hejmar\u00ean z\u00eade y\u00ean kom\u00ean perwerdey\u00ea hatin girtin. Di ser\u00ee de li bajar\u00ean Rojava, \u015eam \u00fb Libnan\u00ea di malan de dewrey\u00ean ziman hatin vekirin. Di wan dewreyan de bi dehan kes ji bo mamostetiy\u00ea hatin amadekirin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Konferansa SZK ya 2\u2019em\u00een bi be\u015fdariya 50 mamoste \u00fb xebatkar\u00ean ziman di sala 2009\u2019an de li taxa \u015e\u00eaxmeqs\u00fbd a Heleb\u00ea hate lidarxistin. Tev\u00ee zext\u00ean dewlet\u00ea, lidarxistina konfrans\u00ea gavek mezin \u00fb bi h\u00eaz b\u00fb.<\/p>\n<p>Di w\u00ea konfrans\u00ea de li ser k\u00eamasiy\u00ean di kar \u00fb xebata 2 salan de hate rawest\u00een; Biryar hate day\u00een ku berxwedana ziman li Rojava were xurtkirin \u00fb li dij\u00ee siyaseta tunekirin\u00ea, r\u00eaze\u00e7alak\u00ee werin lidaxistin. Di heman dem\u00ea de biryar hate day\u00een \u00e7i dibe bela bibe, ji bo ferm\u00eekirina ziman\u00ea kurd\u00ee, w\u00ea teko\u015f\u00een b\u00ea kirin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee konfrans\u00ea kar \u00fb xebat\u00ean ziman di \u015fert \u00fb merc\u00ean her\u00ee zehmet de, bi awayek\u00ee ve\u015fart\u00ee dewam kir. Heta sala 2011\u2019an \u015fore\u015fa gelan pi\u015ft\u00ee Tunis \u00fb Misir derbas\u00ee xaka S\u00fbriy\u00ea b\u00fb. Li vir SZK\u2019\u00ea j\u00ee konfrans\u00ean xwe bi xurt\u00ee li hem\u00fb her\u00eaman lidar xist. \u00cad\u00ee mamostey\u00ean ziman\u00ea kurd\u00ee di malan \u00fb di her navend\u00ean dihatin vekirin de, xwe bir\u00eaxistin kirin.<\/p>\n<p>Gelek xebatkar\u00ean ziman\u00ea kurd\u00ee hatin perwerdekirin \u00fb bingeha perwedey\u00ea gav bi gav mezin b\u00fb. Heta dibistana yekem a ziman\u00ea kurd\u00ee li Efr\u00een\u00ea \u00fb pa\u015f\u00ea j\u00ee li bajar\u00ean din hatin vekirin. P\u00eaw\u00eest\u00ee bi mamosteyan \u00e7\u00eab\u00fb, hejmarek mezin mamoste \u00fb ciwan\u00ean li Mexm\u00fbr\u00ea ku perwede bi ziman\u00ea kurd\u00ee d\u00eetib\u00fbn, derbas\u00ee Rojava b\u00fbn \u00fb di perwerdeya ziman\u00ea kurd\u00ee de al\u00eekariya mamostey\u00ean Rojava kirin.<\/p>\n<p>Sal bi sal xebat\u00ean ziman mezin dib\u00fbn, heta sala 2014\u2019an dema R\u00eaveberiya Xweser li ser esas\u00ea s\u00ea ziman\u00ean ferm\u00ee (kurd\u00ee, ereb\u00ee \u00fb siryan\u00ee) hate ragihandin. Li wir biryar hate day\u00een, ku ziman\u00ea kurd\u00ee derbas\u00ee dibistan\u00ean ferm\u00ea be \u00fb mamostey\u00ean kurd\u00ee derbas\u00ee dibistanan b\u00fbn. L\u00ea Hik\u00fbmeta \u015eam\u00ea bi armanca xirabkirina s\u00eestema perwedey\u00ea, mamostey\u00ean xwe ji dibistanan ki\u015fandin. R\u00eaveberiya SZK\u2019\u00ea bar rakir\u00a0 \u00fb \u015fore\u015fa Rojava kir \u015fore\u015fa ziman\u00ea day\u00eek\u00ea. Encam\u00ea w\u00ea j\u00ee \u00eero li her\u00eam\u00ean Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea zind\u00ee ye. L\u00ea mixabin heta niha UNISCO\u2019ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee naxwaze v\u00ea rastiya rew\u015fa ziman a her\u00eam\u00ean R\u00eaveberiya Xweser bib\u00eene. Lewma ew j\u00ee li gor berjewendiy\u00ean s\u00eestema dewletan dime\u015fe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DILYAR CIZ\u00ceR\u00ce Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ji sala 2000\u2019\u00ea ve li ser p\u00ea\u015fniyara Bengladi\u015f\u00ea 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea wek\u00ee roja ziman\u00ea day\u00eek\u00ea ya c\u00eehan\u00ea ragihand. Gelek netew\u00ean c\u00eehan\u00ea v\u00ea roj\u00ea p\u00eeroz dikin. Kurd\u00ean welat\u00ea wan ji aliy\u00ea 4 dewletan ve hatine dagirkirin \u00fb ziman\u00ea wan rast\u00ee gelek hewldan\u00ean tunekirin\u00ea hatiye, bi co\u015f v\u00ea roj\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00ee dikin. L\u00ea mixabin Netewey\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-54367","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54368,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54367\/revisions\/54368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}