{"id":53860,"date":"2023-01-22T11:06:36","date_gmt":"2023-01-22T09:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=53860"},"modified":"2023-01-22T11:06:36","modified_gmt":"2023-01-22T09:06:36","slug":"tirkiye-bajare-wekhevi-u-demokrasiye-kir-navenda-sucan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=53860","title":{"rendered":"Tirkiy\u00ea Bajar\u00ea wekhev\u00ee \u00fb demokrasiy\u00ea kir navenda s\u00fbcan"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Mihemed Xanim<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dewleta Tirk a dagirker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea di nava 5 salan de bi hezaran s\u00fbc\u00ean giran li dij\u00ee gel\u00ea Efr\u00een\u00ea kirine. Efr\u00eena ku bi nav\u00ea bajar\u00ea a\u015f\u00eetiy\u00ea \u00fb demokrasiy\u00ea dihat nas\u00een, \u00eero dagirkeran\u00a0 ew veguherandine navenda s\u00fbc\u00ean dij mirov\u00ee.<\/strong><\/p>\n<p>Dagirkeriya Tirkiy\u00ea\u00a0\u00fb\u00a0kom\u00ean \u00e7ete \u00a0y\u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea, di 20\u2019\u00ea \u00a0\u00c7ileya 2018\u2019an de bi hejmareke mezin ji balafir\u00ean \u015fer, tang,\u00a0 m\u00fb\u015fek \u00fb tevaiya \u00e7ek\u00ean giran y\u00ean ku ji NATO\u2019y\u00ea digre, \u00ear\u00ee\u015f\u00ea her\u00eama Efr\u00een\u00ea kirin.\u00a0 Pi\u015ft\u00ee 58 rojan ji berxwedaniyeke d\u00eerok\u00ee ya gel, Efr\u00een ji aliy\u00ea dewleta Tirk a fa\u015f\u00eest \u00fb kom\u00ean \u00e7ete y\u00ean gir\u00eaday\u00ea w\u00ea ve, hat dagirkirin.\u00a0 Di encama \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dagirkeriy\u00ea de bi dehan mal\u00ean welatiyan, dibistan, avahiy\u00ean ferm\u00ee, nexwe\u015fxane, mizgeft, cih\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb p\u00eeroz j\u00ee, hatin w\u00earankirin.<\/p>\n<p><strong>Kiryar\u00ean dagirkeriy\u00ea b\u00eanavber didomin<\/strong><\/p>\n<p>Ji destp\u00eaka dagirkirina Efr\u00een\u00ea ve \u00fb heta niha, kiryar\u00ean dijmirov\u00ee y\u00ean dewleta\u00a0 dagirker ya Tirkiy\u00ea \u00a0\u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea ku li ser gel\u00ea Efr\u00een\u00ea didin me\u015fandin, b\u00eanavber dewam dikin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee R\u00eaxistina Maf\u00ea Mirovan\u00a0 a Efr\u00een\u00ea , pi\u015ft\u00ee dagirkirina Efr\u00een\u00ea \u00fb heta niha, \u00a0dagirkeriya Tirk \u00fb \u00e7etetey\u00ean w\u00ea z\u00eadetir\u00ee 665 welatiy\u00ean Efr\u00een\u00ea ku\u015ftin e,\u00a0 ji wan j\u00ee 97 jin in. Herwiha li dij\u00ee 71 jinan destdir\u00eaj\u00ee hatiye kirin \u00fb 213 jin di bin tund\u00ee \u00fb \u00ee\u015fkencey\u00ea re derbas b\u00fbne \u00fb z\u00eadetir\u00ee 10 zarokan hatine ku\u015ftin.<\/p>\n<p><strong>Li Efr\u00een guhertina demograf\u00eek bi lez bir\u00eave di\u00e7e<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee amar\u00ean ferm\u00ee ji ber \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dagikeriya Tirk z\u00eadey\u00ea 300 \u00a0hezar welatiy\u00ean Efr\u00een\u00ea ne\u00e7ar man ji Efr\u00een\u00ea derkevin \u00fb li her\u00eama \u015eehbay\u00ea xwe di nava kampan de bi cih kirin. Pi\u015ft\u00ee dagirkirina Efr\u00een\u00ea \u00fb valakirina w\u00ea ji gel\u00ea w\u00ea y\u00ea resen, dagirkeriy\u00ea n\u00eaz\u00ee 400 hezar ji Ereb\u00ean X\u00fbtaya \u015eam\u00ea, par\u00eazgeha Idlib\u00ea \u00fb nav\u00e7ey\u00ean cuda \u00ean S\u00fbriy\u00ea li Efr\u00een\u00ea di mal \u00fb milk\u00ean Kurdan de \u00a0bicih kirin \u00fb demografiya Efr\u00een\u00ea didin guhertin. Herwiha li gor\u00ee amar\u00ean ferm\u00ee z\u00eadey\u00ee 30 kamp\u00ean mit\u00eengeriy\u00ea li her\u00eama Efr\u00een\u00ea hatine avakirin malbat\u00ean \u00e7etey\u00ean ku bi kar t\u00eane \u00fb ko\u00e7ber\u00ean ji walat\u00ean cuda hatine bi cih kirin.<\/p>\n<p><strong>Kom\u00ean \u00e7ete ji bo girtina pereyan kurdan direv\u00eenin<\/strong><\/p>\n<p>Ji destp\u00eaka dagirkirina Efr\u00een\u00ea ve, dagirkeriya Tirk \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea dest bi diz\u00ee \u00fb talankirina malan, dikan \u00fb avahiy\u00ean ferm\u00ee, kirin. Herwiha kes\u00ean ku di Efr\u00een\u00ea de man bi gef\u00ean dewleta Tirk \u00fb \u00e7etey\u00ea w\u00ea re r\u00fbbir\u00fb man,\u00a0 bi armanca \u00a0standina pereyan ji malbat\u00ean Efr\u00een\u00ee bi hezaran xort \u00fb ke\u00e7\u00ean Kurd ji aliy\u00ea kom\u00ean \u00e7ete ve hatin revandin \u00fb rast\u00ee e\u015fkenceyan t\u00ean. Li gor\u00ee cavkaniyan \u00a0ji 7 hezaran z\u00eadetir welatiy\u00ean Efr\u00een\u00ea hatine revandin \u00fb heta niha \u00e7aren\u00fbsa z\u00eadey\u00ea 2 hezar welatiyan ne diyar e.<\/p>\n<p><strong>Xweza j\u00ee ji s\u00fbc\u00ean dagirkeriy\u00ea b\u00ea par nema<\/strong><\/p>\n<p>Dagirkeriya Tirk \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea ne ten\u00ea li dij\u00ee mirovan kiriyar\u00ean b\u00ea exlaq\u00ee dikin, herwiha li dij\u00ee ekolojiy\u00ea j\u00ee s\u00fbc\u00ean giran kirin \u00fb dikin. Dagirkeriy\u00ea ji destp\u00eaka dagirkirina\u00a0 Efr\u00een\u00ea ve bi hezaran dar\u00ean zeytun \u00fb m\u00eaweyan bir\u00eene. Herwiha bi 10 hezaran dar\u00ean din ji bo firotin\u00ea hatine qutkirin. Li gor\u00ee ku hatiye tesb\u00eetkirin milyonek \u00fb 300 hezar dar\u00ean biber \u00fb b\u00eaber hatine bir\u00een.<\/p>\n<p>H\u00eajay\u00ee bib\u00eeran\u00een\u00ea ye ku beriya dagirkirina Efr\u00een\u00ea\u00a0 n\u00eaz\u00ee <strong>18 milyon dar\u00ean zeyt\u00fbnan<\/strong> heb\u00fbn \u00fb salane 270 hezar ton zeyt\u00fbn berhem dida.<\/p>\n<p><strong>Dewleta tirk \u00a0dever\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean Efrin\u00ea talan kirin<\/strong><\/p>\n<p>Li k\u00ealeka diz\u00ee, ku\u015ftin, revandin, guhertina demograf\u00eek \u00fb\u00a0 xerakirina ekolojiy\u00ea j\u00ee, qirkirina \u00e7and\u00ee j\u00ee bi awayek\u00ee sistamat\u00eek ji aliy\u00ea dagirkeriy\u00ea ve t\u00ea me\u015fandin.\u00a0 Piraniya cih\u00ean \u015f\u00fbnwar\u00ee y\u00ean Efr\u00een\u00ea ji aliy\u00ea\u00a0 dest\u00ea \u00e7etey\u00ean\u00a0 tirk\u00ee ve hat\u00eene talankirin \u00fb w\u00earankirin.<\/p>\n<p>Li Efr\u00een\u00ea gelek cih\u00ean d\u00eerok\u00ee hene, Keleha Hor\u00ee, keleha Saman\u00ea, \u015eikefta Duder\u00ee, Ken\u00eeseya Marmaron \u00fb bi dehan \u015f\u00fbnwar\u00ean din. N\u00eaz\u00eek\u00ee 25 gir\u00ean d\u00eerok\u00ee hene, piraniya wan di ber \u00e7em\u00ea Efr\u00een\u00ea re r\u00eazkir\u00ee ne ku d\u00eeroka hinek ji wan digihe beriya zay\u00een\u00ea 5 hezar salan. Pi\u015ft\u00ee dagirkina Efr\u00een\u00ea, piraniya wan bi mak\u00eeney\u00ean kar ve hatine kolandin \u00fb talankirin, hinek j\u00ee ji aliy\u00ea kom\u00ean \u00e7etan ve kirine navend\u00ean le\u015fker\u00ee. Li gor R\u00eaxistina Maf\u00ean Mirov, dagirkeriya Tirk \u00fb kom\u00ean \u00e7ete ji sed\u00ea 60\u2019\u00ee z\u00eadetir cih\u00ean \u015f\u00fbnwar\u00ee, gir\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb mezargeh\u00ean ol\u00ee, kolane \u00fb ji 20 hezaran z\u00eadetir per\u00e7ey\u00ean ent\u00eeka diz\u00eene \u00fb ji bo Tirkiy\u00eahatine \u015fandin.<\/p>\n<p><strong>Dagirker\u00ee cih\u00ean ol\u00ee \u00fb p\u00eeroz dike armanc<\/strong><\/p>\n<p>Li Efr\u00een tu ti\u015ft ji terora dewleta Tirk a dagirker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea xilas ne b\u00fbn, heta ji cih\u00ean piroz j\u00ee ti\u015ft hatin diz\u00een \u00fb r\u00fbxandin.<\/p>\n<p>Cih\u00ean p\u00eeroz y\u00ean li Efr\u00een\u00ea ku ji aliy\u00ea\u00a0 \u00e7eteyan ve hatine r\u00fbxandin \u00fb talankirin wiha ne:<\/p>\n<p>-Ziyareta \u015e\u00eax El\u00ee li gund\u00ea Bas\u00fbfan\u00ea hate vala kirin \u00fb ti\u015ft\u00ean di hundir\u00ea w\u00ea hatin xera kirin her wiha bi r\u00fbmeta gel\u00ea \u00caz\u00eed\u00ee hat l\u00eestin.<\/p>\n<p>-Ziyareta \u015e\u00eax ger\u00eeb ya li Gund\u00ea S\u00eenka li nav\u00e7eya \u015eera hate r\u00fbxandin.<\/p>\n<p>&#8211; Ziyareta Qere Cirn\u00ea y\u00ea n\u00eaz\u00ee nav\u00e7eya Meydank\u00ea hate ruxandin<\/p>\n<p>&#8211; Ziyareta Melek Ed\u00ee li Gun Q\u00eebar\u00ea hate r\u00fbxandin<\/p>\n<p>&#8211; Ziyaret\u00ean \u00caz\u00eed\u00ee y\u00ean Gund\u00ea Qestel Cindo hatine ruxandin (Ziyareta Barsa Xat\u00fbn, Ziyareta \u015e\u00eax Hem\u00eed).<\/p>\n<p>Tev\u00ee ku 5 sal di ser dagirkirina Efr\u00een\u00ea re derbas b\u00fbne \u00fb bi hazaran kiryar\u00ean dij mirov\u00ee derheq\u00ea gel\u00ea Efr\u00een\u00ea p\u00eak hatine j\u00ee, c\u00eehan xwe b\u00eadeng dike \u00fb van s\u00fbc\u00ean dewleta tirk ku ji her al\u00ee ve qirkirina gelek\u00ea dike, ji ne d\u00eet\u00ee ve t\u00ea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Mihemed Xanim &nbsp; Dewleta Tirk a dagirker \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea di nava 5 salan de bi hezaran s\u00fbc\u00ean giran li dij\u00ee gel\u00ea Efr\u00een\u00ea kirine. Efr\u00eena ku bi nav\u00ea bajar\u00ea a\u015f\u00eetiy\u00ea \u00fb demokrasiy\u00ea dihat nas\u00een, \u00eero dagirkeran\u00a0 ew veguherandine navenda s\u00fbc\u00ean dij mirov\u00ee. Dagirkeriya Tirkiy\u00ea\u00a0\u00fb\u00a0kom\u00ean \u00e7ete \u00a0y\u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea, di 20\u2019\u00ea \u00a0\u00c7ileya 2018\u2019an de bi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53861,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-53860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53860"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53862,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53860\/revisions\/53862"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}