{"id":5273,"date":"2018-07-16T05:34:23","date_gmt":"2018-07-16T05:34:23","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=5273"},"modified":"2018-07-16T05:34:23","modified_gmt":"2018-07-16T05:34:23","slug":"pevajoya-tekosina-zimane-dayike-li-flander","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=5273","title":{"rendered":"P\u00eavajoya t\u00eako\u015f\u00eena ziman\u00ea dayik\u00ea li Flander"},"content":{"rendered":"<p>J.J. Jones ku ji bo t\u00eako\u015f\u00eena ziman\u00ea Galler\u00ee gellek ked daye ji bo gel\u00ea xwe wiha gotiye: \u201c\u2026\u2026. Hun ji welat\u00ea xwe d\u00fbr nakevin l\u00ea welat\u00ea we we terk dike. Ji bin ling\u00ean we di\u015femite, ji we d\u00fbr dikeve. Ji aliy\u00ea bayek\u00ee ve t\u00ea li ber xwe dibe \u00fb dikeve dest\u00ea \u00e7anda gelek\u00ee din.\u201d<br \/>\n\u015eerr\u00ea duyem\u00een y\u00ea c\u00eehan\u00ea nakokiy\u00ean di navbera civata Frens\u00eeax\u00eav \u00fb Flaman\u00ee\/Holland\u00ee ax\u00eavan de k\u00fbrtir dike. Dezgeh\u00ean dewlet\u00ee \u00fb hik\u00fbmet di dest\u00ea Frensizan de ye. Xwe xwediy\u00ea Belj\u00eeka \u00fb biryar\u00ean bingeh\u00een dib\u00eenin. Di heman dem\u00ea de belavb\u00fbna tevgera Flamanan j\u00ee h\u00eaza wan lawaz dikir. Hevkar\u00ean rayedar\u00ean dewlet\u00ea di nav Flamanan de bi destxistiy\u00ean her\u00ee k\u00eam raz\u00ee ne, be\u015fa din hem\u00fb maf\u00ean ku Frensiz xwed\u00ee ne ji gel\u00ea xwe re j\u00ee dixwazin. Rayedar\u00ean dewlet\u00ea \u00fb hevkar\u00ean wan y\u00ean Flaman ev be\u015fa duyem\u00een bi cudaxwaziy\u00ea tewanbar dikir.<br \/>\nFlamanan yekem\u00een partiya siyas\u00ee bi nav\u00ea Frontpartij (Partiya Eniy\u00ea) di 1919 de bi gelek dijwariyan ava kir. Hem part\u00ee hem kom\u00ean din xebata ziman b\u00ea rawestan me\u015fandin.<br \/>\nRayedar\u00ean dewlet\u00ea j\u00ee bi hem\u00fb h\u00eaza xwe siyaseta as\u00eem\u00eelekirin\u00ea p\u00eak dian\u00een. Di sala 1921 de r\u00eabazeke her\u00eam\u00ee hat qeb\u00fblkirin, l\u00ea d\u00eesa ji Flamanan re ne li gor p\u00eadiviyan dihat d\u00eetin. M\u00eenak, Bruksel di nava her\u00eama Flander de ye, l\u00ea ziman \u00fb jiyana Frensiz\u00ee b\u00fb rastiyek. H\u00eaza dewlet\u00ee hem\u00fb r\u00ea li ber ziman\u00ea Flaman\u00ee digirt. Flamn wek gel pi\u00e7\u00fbk dihatin d\u00eetin, ziman\u00ea wan j\u00ee y\u00ea gundiyan duhate qeb\u00fblkirin. Flamna ji xwe re li derfetan geriyan, d\u00eetin \u00fb xistin jiyan\u00ea. Gav bi gav, li bajar \u00fb gund\u00ean flamanan dibistan\u00ean bi ziman\u00ea dayik\u00ea perwerde didan peyda b\u00fbn. L\u00ea xwendina bilind bi Frensiz\u00ee b\u00fb \u00fb ev j\u00ee dib\u00fb sebeba gelek astengiy\u00ean xwendekar\u00ean Falaman. Cara yek\u00ea ye ku di 1923 de zan\u00eengeha Gent dest\u00fbreke qism\u00ee (teng) stend ku bi zaman\u00ea dayik\u00ea perwerd\u00ea bike. Ev bes neb\u00fb, l\u00ea gavek ber p\u00eakan\u00eena h\u00eaviya mezin b\u00fb. 10 sal pa\u015f\u00ea dest\u00fbra ku Flamanan dixwest hate pejirandin \u00fb zan\u00eengeha Gent bi temam\u00ee bi ziman\u00ea dayik\u00ea perwerda xwe p\u00eak an\u00ee.<br \/>\nJi sedema ku hin ji h\u00eaz\u00ean Flaman di dema \u015ferr\u00ea duyem\u00een y\u00ea c\u00eehan\u00ea de aliy\u00ea Almanan girt t\u00eako\u015f\u00eena Flaman di qada ziman de j\u00ee kete bin gelek zextan. Dewleta ku rayedar\u00ean Frankofon bi h\u00eaz in, temamiya Flamanan kire bin kon\u00ea tewanbariy\u00ea. Li cem ziman, nakokiy\u00ean di qada civak\u00ee, kult\u00fbr\u00ee \u00fb abor\u00ee j\u00ee h\u00ea k\u00fbrtir b\u00fbn. Di nav van genge\u015fiyan de Flaman partiyeke xwe nuh ava dikin: Volkunie (Yek\u00eetiya Gel, 1954 ). Pirsgir\u00eaka ziman, abor\u00ee, civak\u00ee \u00fb r\u00fbh\u00ea Flaman\u00ee zind\u00ee kirin. P\u00ea re p\u00ea re h\u00eaza abor\u00ee ji Walloni\u00eb (aliye Frensiz) ber bi Flander ava dibe. Ji 1960 \u00fb pa\u015f ve, gav bi gav s\u00eestema federal\u00eezm\u00ea li Belj\u00eeka dane qeb\u00fblkirin. Be\u015fek ji \u015fahredar\u00ean Flaman bi dir\u00fb\u015fmeya: Ev her\u00eam Flaman e \u00fb perwerde \u00fb jiyan div\u00ea bi Flaman\u00ee be siyaset xurt kirin. L\u00ea Frensizan ji destp\u00eak\u00ea ve siyaseta as\u00eem\u00eelasyon\u00ea hewqas\u00ee bi h\u00eaz kirib\u00fbn ku di v\u00ea xebat\u00ea de tengas\u00ee dik\u015fandin. Bi taybet\u00ee Bruksel li ber \u015fek \u00fb pekan heliya b\u00fb. Ev pirsgir\u00eak heta roja \u00eero j\u00ee heye.<br \/>\nJi sal\u00ean 60\u00ee ve Flamanan di \u00e7ar\u00e7eweya zagon\u00ea de ziman\u00ea xwe dan pejirandin. Di fermiyet\u00ea de Flaman\u00ee li Flander, di nava Belj\u00eeka de li cem Frensiz\u00ee, ziman\u00ea jiyan\u00ea \u00fb perwerd\u00ea ye. L\u00ea \u00e7end bajar \u00fb gund\u00ean wan bi teybet\u00ee li her\u00eama Bruksel\u00ea statuya taybet\u00ee stendin ku gel xwed\u00ee biryara bikaran\u00eena yek ji du zmanan be.<\/p>\n<p>Derw\u00ea\u015f M. FERHO<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>J.J. Jones ku ji bo t\u00eako\u015f\u00eena ziman\u00ea Galler\u00ee gellek ked daye ji bo gel\u00ea xwe wiha gotiye: \u201c\u2026\u2026. Hun ji welat\u00ea xwe d\u00fbr nakevin l\u00ea welat\u00ea we we terk dike. Ji bin ling\u00ean we di\u015femite, ji we d\u00fbr dikeve. Ji aliy\u00ea bayek\u00ee ve t\u00ea li ber xwe dibe \u00fb dikeve dest\u00ea \u00e7anda gelek\u00ee din.\u201d \u015eerr\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-5273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5275,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5273\/revisions\/5275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}